Η Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου και Οσίου Αγάθωνος ή απλά Μονή Αγάθωνος στον νομό Φθιώτιδας αποτελεί ένα λαμπρό παράδειγμα βυζαντινής αρχιτεκτονικής και κτίστηκε τον 14ο-15ο αιώνα.
Κοντά στο σημείο όπου οικοδομήθηκε η Μονή, βρισκόταν ένα παλιό μοναστήρι στο οποίο ασκήτευε ο Όσιος Αγάθωνας. Ωστόσο, λόγω καθίζησης καταστράφηκε, με αποτέλεσμα η εικόνα της Παναγιάς που βρισκόταν στο μοναστήρι να εξαφανιστεί. Μετά από καιρό η εικόνα βρέθηκε κατά θαυματουργό τρόπο σε μία σπηλιά, πλησίον της οποίας ο Όσιος ίδρυσε το νέο μοναστήρι.
Μετά τον θάνατο του Όσιου Αγάθωνα, η Μονή μετονομάστηκε σε Μονή Αγάθωνος και βοήθησε στην πνευματική καλλιέργεια των κατοίκων της περιοχής, ενώ οι μοναχοί είχαν και πλούσια φιλανθρωπική δράση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σε πολλές περιόδους η Μονή βρέθηκε στο στόχαστρο κατακτητών, με αποτέλεσμα να υποστεί σημαντικές καταστροφές, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την πυρπόληση του Καθολικού από τον Δράμαλη το 1822. Το Καθολικό χρονολογείται από τον 15ο αιώνα, ωστόσο έχουν διασωθεί ελάχιστες τοιχογραφίες, λόγω της πυρκαγιάς που προκάλεσε ο Δράμαλης.
Αξίζει να σταθεί κανείς στον καταλυτικό ρόλο του μοναστηριού στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης, καθώς στο εσωτερικό του συχνά αγωνιστές της εποχής πραγματοποιούσαν συναντήσεις για να οργανωθούν.
Στην Μονή προσέρχονται για να προσευχηθούν σε ετήσια βάση χιλιάδες επισκέπτες, όχι μόνο από την Ελλάδα, αλλά και από κάθε γωνιά του κόσμου, αφού η φήμη του ιστορικού μοναστηριού έχει ξεπεράσει τα όρια της χώρας.
Εντυπωσιακός είναι και ο βιότοπος, ο οποίος έχει αναπτυχθεί στην περιοχή, με το εκτροφείο του μοναστηριού να φιλοξενεί παγώνια, ελάφια και πέρδικες.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει ακόμη το μουσείο φυσικής ιστορίας, ενώ υπό την αιγίδα της Μονής λειτουργούσαν διάφορες σχολές με επίκεντρο την γεωργία, αλλά και ιερατικές σχολές.
Η Ιερά Μονή είναι ανδρώα με τους μοναχούς να υποδέχονται με αγάπη τους επισκέπτες και να τους ξεναγούν στους χώρους του μοναστηριού.
Πηγή: vema.com.au
