Πραγματοποιήθηκε η έναρξη του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου του Περιοδικού Θεολογία της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος στον χαιρετισμό του ανέφερε: «Νιώθω ιδιαίτερη συγκίνηση και τιμή, γιατί, με αφορμή το Συνέδριο για τα 100 χρόνια του περιοδικού Θεολογία, συναχθήκαμε επί τω αυτώ από τα πέρατα της οικουμένης. Και όχι τυχαία στον ναό, γιατί για εμάς η Θεολογία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη Λατρεία. Μια Λατρεία γεμάτη σύμβολα, που παραπέμπουν σε κάτι πέρα από τον εαυτό τους».
Επίσης, σημείωσε: «Η σημερινή μας σύναξη, πέρα από το εσχατολογικό της νόημα, ενέχει και έναν βαθύ συμβολισμό, που συνδέεται με το περιεχόμενο του Συνεδρίου:
Κατ’ αρχάς, επαναφέρει και υπενθυμίζει τη σημασία της κοινωνίας, μέσα στον σύγχρονο κόσμο της εικονικής πραγματικότητας, όπου όλα σχεδόν τελούνται ανώνυμα, απρόσωπα και ασώματα μέσω των μηχανών. Εμείς συναχθήκαμε εδώ, από διαφορετικούς τόπους. Ναι, η τεχνολογία διευκόλυνε τη μετακίνησή μας. Τη χρησιμοποιήσαμε ως μέσο, χωρίς να την αφήσουμε να μας υπαγορεύσει τον σκοπό. Και ο σκοπός ήταν η σύναξή μας επί τω αυτώ. Η φυσική παρουσία μας. Και η προσωπική μας επικοινωνία.
Κάπως έτσι οραματίσθηκαν τις μελλοντικές κοινωνίες, οι συγγραφείς που από νωρίς προειδοποιούσαν για τους κινδύνους της αλόγιστης τεχνολογικής ανάπτυξης: η τεχνολογία να είναι στην υπηρεσία του ανθρώπου. Και όχι ο άνθρωπος στην υπηρεσία της τεχνολογίας.
Δυστυχώς, τότε δεν εισακούσθηκαν. Αλλά κι αν είχαν εισακουσθεί, δεν είναι βέβαιον ότι θα υπήρχε αποτέλεσμα. Γιατί, τα πράγματα είχαν κιόλας πάρει μια πορεία. Όλο και πιο μακριά από τον Θεό. Όλο και πιο βαθιά μέσα στον κόσμο. Μόλις άρχισε να ερμηνεύει τα μυστήρια του σύμπαντος, ο άνθρωπος πίστεψε ότι μπορούσε μόνος του, διά της επιστήμης και της έρευνας, να φθάσει στην αλήθεια. Και ότι είχε έλθει επιτέλους η ώρα να φτιάξει μόνος του τον Παράδεισο επί γης. Εδώ και τώρα. Και να μην περιμένει τα έσχατα».
Εν κατακλείδι, ο Αρχιεπίσκοπος επεσήμανε: «Δεν είναι τυχαίο που αποφασίσαμε να οργανώσουμε ένα Συνέδριο με τόσο επίκαιρο και σύγχρονο θέμα. Ελπίζουμε ότι, μέσω αυτού, θα συγκροτηθεί ένας ευρύτερος διάλογος για τα ζητήματα της εποχής μας. Η Εκκλησία καλείται, για άλλη μία φορά, μέσα από τη Θεολογία της, να πει ότι ο κόσμος δημιουργήθηκε για να ζήσει και όχι για να καταστραφεί. Αυτή η στάση ζωής δημιούργησε τον πολιτισμό. Και στον πολιτισμό, οι απανταχού της γης Ρωμιοί ήταν ηνίοχοι. Ακόμη και στη δική μας ρευστή και μεταβατική εποχή, πιστεύω ότι απομένει μαγιά. Για να δώσει νόημα σ᾽ ένα κόσμο που δεν το αναζητεί απλώς, αλλά το ονειρεύεται έστω και ανεπίγνωστα».
Λίγο πριν από την έναρξη του Συνεδρίου, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος πραγματοποίησε εθιμοτυπική επίσκεψη στον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμο στην Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών.
Παρατίθεται ο χαιρετισμός του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου Β´ στην Τελετή Έναρξης του Διεθνούς Συνεδρίου για τα 100 χρόνια του περ. Θεολογία
Εξοχωτάτη κ. Πρόεδρε της Δημοκρατίας
Παναγιώτατε
Μακαριώτατοι
Σεβασμιώτατοι και Ελλογιμώτατοι Εκπρόσωποι των Εκκλησιών
Σεβασμιώτατοι Αρχιερείς της Εκκλησίας της Ελλάδος
Νιώθω ιδιαίτερη συγκίνηση και τιμή, γιατί, με αφορμή το Συνέδριο για τα 100 χρόνια του περ. Θεολογία, συναχθήκαμε επί τω αυτώ από τα πέρατα της οικουμένης. Και όχι τυχαία στον ναό, γιατί για μας Θεολογία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη Λατρεία. Μια Λατρεία γεμάτη σύμβολα, που παραπέμπουν σε κάτι πέρα από τον εαυτό τους.
Σήμερα, στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών διά των Προκαθημένων τους και των Εκπροσώπων τους είναι παρούσες οι Εκκλησίες:
της Κωνσταντινουπόλεως, της Αλεξανδρείας, της Κύπρου, της Αλβανίας, της Αντιοχείας, των Ιεροσολύμων, της Σερβίας, της Ρουμανίας, της Βουλγαρίας, της Γεωργίας, της Πολωνίας, οι Αυτόνομες Εκκλησίες της Φινλανδίας και της Εσθονίας, και η ημιαυτόνομη Εκκλησία της Κρήτης.
Εκκλησίες, που έχουν τη δική τους σημαντική συνεισφορά. Αλλά και τη δική τους σταυρική πορεία μέσα στον χρόνο, όπως άλλωστε και ο Χριστός που τις ίδρυσε.
Η σημερινή μας σύναξη, πέρα από το εσχατολογικό της νόημα, ενέχει και έναν βαθύ συμβολισμό, που συνδέεται με το περιεχόμενο του Συνεδρίου:
Κατ’ αρχάς, επαναφέρει και υπενθυμίζει τη σημασία της κοινωνίας, μέσα στον σύγχρονο κόσμο της εικονικής πραγματικότητας, όπου όλα σχεδόν τελούνται ανώνυμα, απρόσωπα και ασώματα μέσω των μηχανών. Εμείς συναχθήκαμε εδώ, από διαφορετικούς τόπους. Ναι, η τεχνολογία διευκόλυνε τη μετακίνησή μας.
Τη χρησιμοποιήσαμε ως μέσο, χωρίς να την αφήσουμε να μας υπαγορεύσει τον σκοπό. Και ο σκοπός ήταν η σύναξή μας επί τω αυτώ. Η φυσική παρουσία μας. Και η προσωπική μας επικοινωνία. Κάπως έτσι οραματίσθηκαν τις μελλοντικές κοινωνίες, οι συγγραφείς που από νωρίς προειδοποιούσαν για τους κινδύνους της αλόγιστης τεχνολογικής ανάπτυξης: η τεχνολογία να είναι στην υπηρεσία του ανθρώπου. Και όχι ο άνθρωπος στην υπηρεσία της τεχνολογίας.
Δυστυχώς, τότε δεν εισακούσθηκαν. Αλλά κι αν είχαν εισακουσθεί, δεν είναι βέβαιον ότι θα υπήρχε αποτέλεσμα. Γιατί, τα πράγματα είχαν κιόλας πάρει μια πορεία. Όλο και πιο μακριά από τον Θεό. Όλο και πιο βαθιά μέσα στον κόσμο. Μόλις άρχισε να ερμηνεύει τα μυστήρια του σύμπαντος, ο άνθρωπος πίστεψε ότι μπορούσε μόνος του, διά της επιστήμης και της έρευνας, να φθάσει στην αλήθεια.
Και ότι είχε έλθει επιτέλους η ώρα να φτιάξει μόνος του τον Παράδεισο επί γης. Εδώ και τώρα. Και να μην περιμένει τα έσχατα.
Αυτή η εξέλιξη ήταν εύλογη. Για πολλούς αιώνες, κυρίως στη Δύση, το αποκλειστικό πεδίο αναφοράς ήταν ο Θεός, με τρόπο όμως υπερβολικό και ασύμμετρο. Δηλαδή, από τη μια πλευρά, καλλιεργήθηκε μια εσωστρέφεια, μια οιονεί πνευματικότητα, που άφηνε απ’ έξω τον κόσμο και την υλικότητα. Από την άλλη πλευρά, όμως, το κοσμικό πνεύμα ισχυροποιήθηκε ακόμη και μέσα στην Εκκλησία και τα πάντα να αποδίδονται στη βούληση του Θεού – πόλεμοι, ανισότητες, καταπίεση. Ήταν, λοιπόν, αναμενόμενο ότι ο άνθρωπος, κάποια στιγμή, θα αντιδρούσε. Έφθασε, όμως, στο άλλο άκρο, όπως το εκκρεμές. Το κέντρο βάρους μετατοπίστηκε στον άνθρωπο. Και ο Θεός παραγκωνίστηκε σιγά-σιγά στο περιθώριο. Περιορίστηκε στη σφαίρα του ιδιωτικού.
Ο άνθρωπος πήρε στα χέρια του τα ηνία της τύχης της δικής του και του κόσμου. Διατύπωσε νέες θεωρίες.
Για ιδανικές κοινωνίες ισότητας, ελευθερίας, ειρήνης και αδελφότητας.
Βέβαια, αυτές οι κοινωνίες θα γίνονταν κάποια στιγμή στο μέλλον. Που όμως δεν έχει έλθει ακόμη. Και, μάλλον δεν θα έλθει ποτέ.
Γιατί στο όνομα αυτού του μέλλοντος η ανθρωπότητα κατέστρεψε και καταστρέφει τον πλανήτη. Κι έτσι, από τον 18ο αιώνα αναπτύχθηκε μια κοσμική εσχατολογία, που υποστήριζε ότι η ανθρώπινη ιστορία οδεύει εξελικτικά προς την ιδανική κοινωνία. Αλλά αυτό παρέμεινε μια ανεκπλήρωτη υπόσχεση.
Από τότε αρχίζει μια μεγάλη μεταβατική περίοδος. Συνεχώς δοκιμάζονται νέα συστήματα πολιτικά, οικονομικά, ιδεολογικά. Και συνεχώς μεταρρυθμίζονται και αναμορφώνονται.
Λέγεται ότι ζούμε σε μια εποχή ρευστότητας. Αλλά δεν είναι η πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία. Ρευστότητα υπήρχε και στα τέλη του 19ου αιώνα. Και στον μεσοπόλεμο. Εξαιτίας της αναζήτησης για ένα σταθερό έδαφος. Της προσπάθειας να θεραπευθεί η ασυμμετρία στην τοποθέτηση του ανθρώπου απέναντι στον Θεό και την κτίση.
Η Εκκλησία μπορεί να απαντήσει στα ζητήματα αυτά. Γιατί οι απαντήσεις της δεν προέρχονται μέσα από την ιστορία, αλλά από τα έσχατα.
Όλος ο λειτουργικός πλούτος της Εκκλησίας προβάλλει αυτό το όραμα και την ελπίδα της σωτηρίας.
Δεν είναι τυχαίο που αποφασίσαμε να οργανώσουμε ένα Συνέδριο με τόσο επίκαιρο και σύγχρονο θέμα. Ελπίζουμε ότι, μέσω αυτού, θα συγκροτηθεί ένας ευρύτερος διάλογος για τα ζητήματα της εποχής μας. Η Εκκλησία καλείται, για άλλη μία φορά, μέσα από τη θεολογία της, να πει ότι ο κόσμος δημιουργήθηκε για να ζήσει και όχι για να καταστραφεί. Αυτή η στάση ζωής δημιούργησε τον πολιτισμό. Και στον πολιτισμό, οι απανταχού της γης Ρωμιοί ήταν ηνίοχοι. Ακόμη και στη δική μας ρευστή και μεταβατική εποχή, πιστεύω ότι απομένει μαγιά. Για να δώσει νόημα σ᾽ ένα κόσμο που δεν το αναζητεί απλώς, αλλά το ονειρεύεται έστω και ανεπίγνωστα.
Εύχομαι η σημερινή μας σύναξη αλλά και το Συνέδριο, που ξεκινά απόψε, να είναι η αρχή.
Θέλω να ευχαριστήσω τους Προκαθημένους και τους Εκπροσώπους των Εκκλησιών, καθώς και τους εκλεκτούς ομιλητές από όλον τον κόσμο, που ανταποκρίθηκαν στην πρόσκλησή μας.
Και επίσης να εξάρω τη συμβολή της Πολιτείας και ιδιαιτέρως της Προέδρου της Δημοκρατίας, του Πρωθυπουργού και όλων εκείνων που συνετέλεσαν να είμαστε απόψε εδώ.
Φωτογραφίες: EUROKINISSI
