Την Κυριακή 15 Μαΐου 2022, το απόγευμα, ο Μητροπολίτης Χαλκίδος κ. Χρυσόστομος παρέστη στη εκδήλωση με θέμα «Οι 110 εκτελεσθέντες Έλληνες Ανάπηροι Στρατιώτες της 16ης Μαΐου 1944», που πραγματοποιήθηκε στη Χαλκίδα και συγκεκριμένα στο ανοικτό θεατράκι «Π. Κωτσόπουλου».
Την Εκδήλωση διοργάνωσε η Κίνηση Πολιτών για την προστασία της φύσης και της πολιτιστικής κληρονομιάς «ΣΙΔΕΡΙΤΗΣ», στα πλαίσια διοργάνωσης ενός συνόλου Εκδηλώσεων, με σκοπό την προστασία των μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς.
Κεντρικός ομιλητής της Εκδήλωσης ήταν ο Εκπαιδευτικός και Συγγραφέας κ. Κωνσταντίνος Μπαϊρακτάρης, ο οποίος μεταξύ άλλων ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής στην Ελλάδα, εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς κατακτητές 110 ανάπηροι Έλληνες στρατιώτες του Ελληνοιταλικού πολέμου, ως αντίποινα της επίθεσης που πραγματοποίησαν Έλληνες αντιστασιακοί στην περιοχή, στήνοντας ενέδρα σε Γερμανική Φάλαγγα από την Αθήνα, στο 110 χλμ. Αθήνας -Χαλκίδας (από όπου κι ο αριθμός των θυμάτων) όπου νεκρός ήταν και ο Γερμανός, Αξιωματικός φρουρός.
Επειδή η περιοχή της επίθεσης ανήκε στην ευθύνη της τότε κοινότητας Χαλίων (σημερινό δημοτικό διαμέρισμα Δροσιάς, της Δ.Ε. Ανθηδώνος του Δήμου Χαλκιδέων), αρχικό σχέδιο των Γερμανικών κατοχικών δυνάμεων ήταν να εκτελεσθούν όλοι οι άνδρες ηλικίας 16 ετών και άνω της περιοχής.
Μάλιστα συγκέντρωσαν τον προς εκτέλεση ανδρικό πληθυσμό της κοινότητας σε αλώνια στα όρια του χωριού. Συγκέντρωση νεαρών αντρών προς εκτέλεση έγινε και στην πόλη της Χαλκίδας με συλλήψεις. Η συγκέντρωση των μελλοντικών εκτελεσθέντων έγινε στο Άλσος της παραλίας όπου οι Γερμανοί ζήτησαν από τον Μητροπολίτη Χαλκίδος Γρηγόριο (Πλειαθό) να επιλέξει 110 άτομα προς εκτέλεση, γράφοντας τα ονόματά τους.
Στην κατάσταση ο πολύ σπουδαίος Μητροπολίτης ζήτησε να γραφεί μόνο το δικό του όνομα, «Γρηγόριος ο Χαλκίδος» και είπε στο διερμηνέα να πει στο Γερμανό Φρούραρχο να προσθέσει όποιους νομίζει από κάτω, γιατί δεν γνωρίζει κανένα άτομο που συμμετείχε στην ενέδρα εναντίον των Γερμανών. Επίσης θα ήταν άδικο και αμαρτία να πεθάνουν αθώοι άνθρωποι.
Τότε ο Γερμανός Φρούραρχος αποφάσισε να εκδικηθεί διαφορετικά. Πριν τα χαράματα της επόμενης μέρας από Νοσοκομεία της Αθήνας, τα Ες-Ες συλλάβανε γιατρούς, νοσοκόμους και αρκετούς αναπήρους στρατιώτες, μετρώντας 110 άτομα, ξεκινώντας με κλούβες και με κατεύθυνση την εν λόγω περιοχή.
Η μαζική εκτέλεση ήταν αποτρόπαιη λόγω ότι οι Γερμανοί επέλεξαν τους πιο γερούς από τους ανάπηρους Έλληνες στρατιώτες να σκάψουν τεράστιο λάκκο δίπλα στην άκρη του δρόμου, λέγοντάς τους ότι φτιάχνουν ένα οχυρωματικό έργο.
Μόλις τελείωσαν με δυο καμουφλαρισμένα μυδράλια τους σκότωσαν όλους και με τον εξαναγκασμό μερικών περαστικών και τσοπάνηδων της περιοχής τους έθαψαν όλους μαζί. Αργότερα κάποιοι -μπορεί τσοπάνηδες-έστησαν ένα σταυρό από κορμό δέντρου.
Αντίθετα με τη κακιά μοίρα των εκτελεσθέντων, σώθηκαν οι νέοι από τη περιοχή των Χαλίων και της Χαλκίδος χάρη στην μεγαλοψυχία του Μητροπολίτου Γρηγορίου, που εξορίστηκε και διώχθηκε από τη Χαλκίδα για πολύ καιρό.
Επίσης, μνημονεύοντας ο κ. Κ. Μπαϊρακτάρης τον Μακαριστό Μητροπολίτη Χαλκίδος κυρό Γρηγόριο στην ομιλία του σημείωσε ότι «τα συσσίτια και το 1943 το Έτος του Παιδιού εδώ στη Χαλκίδα με τη συνδρομή του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού και τις άοκνες προσπάθειες του Μητροπολίτη Γρηγορίου, του Σωτήρη Παπαστρατή, του Νότη και της Άννας Καπνίση, του Σπύρου Δεμεσσά κ.ά., φθάνοντας στο σημείο να προσφέρουν καθημερινώς τη μπουκιά της επιβίωσης σε 1.500 περίπου παιδιά».
Ενώ, παρακάτω, καταγράφοντας την συμβολή του μακαριστού Ιεράρχου είπε: «Και η μανία των κατακτητών συνεχίζεται ως στις 11 Δεκεμβρίου του ’44… πριν φύγουν από τη Χαλκίδα (την 15η Οκτωβρίου του ’44), δένουν με αλυσίδες πάνω στη γέφυρα της Χαλκίδας μία υποβρύχια δεξαμενή καυσίμων, που διατηρούσαν ποντισμένη στον Εύριπο, για να ανατινάξουν την παλαιά γέφυρα του πορθμού μας. Αποφεύχθηκε χάριν της παρεμβάσεως του Μητροπολίτη Γρηγορίου».
Ο Μητροπολίτης κ. Χρυσόστομος, στην σύντομη καταληκτήρια ομιλία του, ευχαρίστησε τους διοργανωτές για την πρόσκληση που του απηύθηναν, συνεχάρη τον ομιλητή της βραδιάς κ. Κ. Μπαϊρακτάρη για τις ιστορικές παραθέσεις και τα μέλη του Συλλόγου «Σκαρίμπας» για την ανάγνωση των κειμένων. Στάθηκε ιδιαίτερα στην αναφορά του ομιλητή στην αντιστασιακή δράση του προκατόχου του Μητροπολίτου Γρηγορίου, ο οποίος κατά τα χρόνια της Κατοχής περιέθαλψε και προστάτεψε πολλούς Χριστιανούς αλλά και Εβραίους μαζί με τον τότε Πρωτοσύγκελλό του, Χρυσόστομο Ζέρβα, μετέπειτα Μητροπολίτη Καρυστίας, ενώ τόνισε την αγάπη του Χαλκίδος Γρηγορίου (Πλειαθού) προς όλους τους ανθρώπους αδιακρίτως, σύμφωνα με το Ευαγγέλιο. Κάτι που και σήμερα πρέπει να ακολουθούμε και να εφαρμόζουμε, ως φωτεινό παράδειγμα, διότι, 78 χρόνια μετά, διαπιστώνεται ότι ο σεβασμός και η αδιάκριτη αγάπη προς κάθε άνθρωπο αποτελεί ζητούμενο.
