“Η Επανάσταση του 1821 υπήρξε γεγονός μεγίστης σημασίας, όχι μόνο για εμάς τους Έλληνες, αλλά και για ολόκληρη την βαλκανική χερσόνησο και την Ευρωπαϊκή Ήπειρο. Η Ελληνική Επανάσταση καθόρισε τις μετέπειτα πανευρωπαικές εξελίξεις, διότι μετά το 1821, σε έναν περίπου αιώνα διαλύθηκαν και κατέρρευσαν, από τις λαϊκές Επαναστάσεις, όλες οι Αυτοκρατορίες στην Ευρώπη” αναφέρει μεταξύ άλλων η συνοδική εγκύκλιος της Εκκλησίας της Κρήτης για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου.
Αναλυτική η εγκύκλιος:
Προς
τους Αιδεσιμολογιωτάτους Κληρικούς, τους Οσιωτάτους Μοναχούς
και το ευσεβές πλήρωμα της Εκκλησίας Κρήτης
Αγαπητοί μας,
Σήμερα, αυτή τη μεγάλη ημέρα της διπλής Εορτής της Πίστεως και της Πατρίδος, του Ευαγγελισμού της Υπεραγίας Θεοτόκου και της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821, επικοινωνούμε μαζί σας, μέσα στις δύσκολες συνθήκες της πανδημίας του κορωνοιού, καθώς εορτάζομε ως Έλληνες, μαζί με τον όπου γης Ελληνισμό, ένα μεγάλο γεγονός της πορείας μας ως Έθνους και της Πολιτιστικής μας ζωής, την επέτειο των διακοσίων ετών από την Ελληνική Επανάσταση και την Εθνική μας Παλιγγενεσία.
Το 1821, σύνολος ο Ελληνισμός, οι Ορθόδοξοι Έλληνες, στο Ιάσιο και στις παραδουνάβιες Ηγεμονίες, στη Μακεδονία και στο Άγιον Όρος, στην Κρήτη και στη Μικρά Ασία, στα νησιά του αρχιπελάγους και στην Ήπειρο, στα Επτάνησα, στη Θράκη και στα Δωδεκάνησα, στη Στερεά Ελλάδα και στην Πελοπόννησο, στην Κωνσταντινούπολη, ξεκίνησαν έναν άνισο, πλην όμως δίκαιο αγώνα αίματος και πνεύματος, ενάντια στην Οθωμανική αυτοκρατορία.
Η Επανάσταση του 1821 υπήρξε γεγονός μεγίστης σημασίας, όχι μόνο για εμάς τους Έλληνες, αλλά και για ολόκληρη την βαλκανική χερσόνησο και την Ευρωπαϊκή Ήπειρο.
Πρωτοπορήσαμε και δημιουργήσαμε, μέσα από πολύχρονους και αιματηρούς αγώνες και μετά τη ναυμαχία του Ναβαρίνου, το 1827, το πρώτο ελεύθερο Εθνικό Κράτος στα Βαλκάνια και ένα από τα πρώτα ελεύθερα Κράτη στην Ευρώπη.
Η Ελληνική Επανάσταση καθόρισε τις μετέπειτα πανευρωπαικές εξελίξεις, διότι μετά το 1821, σε έναν περίπου αιώνα διαλύθηκαν και κατέρρευσαν, από τις λαϊκές Επαναστάσεις, όλες οι Αυτοκρατορίες στην Ευρώπη.
Από που, όμως, αντλούσαμε δύναμη, θάρρος και αποφασιστικότητα στην Επανάσταση του 1821;
Οι αγωνιστές όλοι, χωρίς εξαιρέσεις, είχαν πίστη, ήταν αφοσιωμένοι, ψυχή τε και σώματι, στον Χριστό και στην Αγία Του Εκκλησία. Προσεύχονταν καθημερινά και ζητούσαν την βοήθεια και το έλεος της Παναγίας και των Αγίων μας.
Όλοι οι αγωνιστές του 1821, επώνυμοι και ανώνυμοι, μικροί και μεγάλοι, με την πίστη στον Χριστό και με τις συνεχείς προσευχές τους, λάμβαναν δύναμη από τον πνευματικό κόσμο του Θρόνου της δόξης του Χριστού. Με τις προσευχές τους υμνολογούσαν τον Θεό για τις επιτυχίες του αγώνα και στις δύσκολες περιόδους της Επανάστασης έπαιρναν δύναμη, κουράγιο και ελπίδα από την πίστη και την προσευχή τους στον Χριστό. Ιδιαίτερα σε κάποιες στιγμές, όπου ανθρωπίνως φαινόταν η Επανάσταση ότι θα έσβηνε, κατά τρόπο θαυματουργικό ακολουθούσαν οι νίκες, ενδυναμωνόταν και τελικά το 1821 επικράτησε.
Η Επανάσταση υπήρξε επίτευγμα σύνολου του Ελληνισμού. Λαού και κλήρου, με πρωτοπόρο στον αγώνα τον Οικουμενικό Πατριάρχη, Άγιο Γρηγόριο τον Ε΄, που απαγχονίστηκε στην Πύλη του Οικουμενικού Πατριαρχείου μας, η οποία από τότε παραμένει κλειστή. Η Εκκλησία δεν ενέπνευσε μόνο την Επανάσταση του 1821, αλλά την τροφοδότησε και τη στήριξε. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο βωμό του μαρτυρίου προσφέρθηκαν ως μάρτυρες 11 Πατριάρχες, 100 Ιεράρχες, 6.000 κληρικοί και πλήθος λαικών πιστών.
Στον αγώνα αυτό η Εκκλησία της Κρήτης, οι κληρικοί και οι λαικοί πρόγονοί μας, όχι μόνο πρωτοστάτησαν, αλλά και κατέβαλαν μεγάλο τίμημα αίματος. Στην Επανάσταση του 1821 θυσιάστηκαν όλοι οι Αρχιερείς της Κρήτης. Ο Μητροπολίτης Κρήτης Γεράσιμος, οι Επίσκοποι Κνωσού Νεόφυτος, Χερρονήσου Ιωακείμ, Λάμπης Ιερόθεος, Σητείας Ζαχαρίας, Πέτρας Ιωακείμ, Ρεθύμνης Γεράσιμος, Κυδωνίας Καλλίνικος, Κισάμου Μελχισεδέκ και Διοπόλεως Καλλίνικος. Η Εκκλησία της Κρήτης, αναγνωρίζοντας την προσφορά και τη θυσία τους, μετά την επίσημη Αγιοκατάταξή τους, τιμά τα ιερά Πρόσωπά τους και επικαλείται τις ανύστακτες πρεσβείες τους από τα σκηνώματα του Ουρανού.
Αγαπητοί αδελφοί,
Η Επανάσταση του 1821, σήμερα, διακόσια χρόνια μετά, στέλνει στην Ελλάδα του 2021 και στον απανταχού Ελληνισμό ένα μεγάλο και διαχρονικό μήνυμα: Να αγωνιζόμαστε για να κρατάμε ζωντανή την πνευματική μας κληρονομιά, οι σημερινοί Έλληνες. Να διακρατούμε μία μεγάλη και ιερή παρακαταθήκη, που διαφυλάξαμε, με κέντρο αναφοράς το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο, στους δύσκολους αιώνες της σκλαβιάς. Να δίνομε στην καθημερινότητά μας προσωπικές και συλλογικές, πολύμορφες και ποικίλες μάχες, με την καρδιά, το αίμα και το πνεύμα μας, στον ιερό βωμό της Παράδοσης του Γένους μας, για τη διαφύλαξη της παρακαταθήκης και της συνέχειας του Ελληνικού Πολιτισμού και της Ελλάδας μας.
Ευχόμαστε με αυτό το ήθος και το φρόνημα να πορευθούμε όλοι μαζί, υπερβαίνοντας τους ποικίλους πειρασμούς των καιρών μας, με συνείδηση της ευθύνης και της αποστολής μας και με την υπόσχεση στους αγωνιστές του 1821 ότι θα διαφυλάξουμε δυναμικά, στα νέα δεδομένα του 21ου αιώνα, την Παράδοση, τον Πολιτισμό και την ταυτότητα της Ορθόδοξης Αυτοσυνειδησίας μας.
Με πατρικές ευχές και εν Κυρίω αγάπη
† Ο Κρήτης Ειρηναίος, Πρόεδρος
† Ο Γορτύνης και Αρκαδίας Μακάριος
† Ο Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου Ευγένιος
† Ο Κυδωνίας και Απoκoρωνoυ Δαμασκηνός
† Ο Λάμπης, Συβρίτου και Σφακίων Ειρηναίος
† Ο Ιεραπύτνης και Σητείας Κύριλλος
† Ο Πέτρας και Χερρονήσου Γεράσιμος
† Ο Κισάμου και Σελίνου Αμφιλόχιος
† Ο Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου Ανδρέας
