Με υψηλού επιπέδου παρουσιάσεις και σημαντικές επιστημονικές ομιλίες από ακαδημαϊκούς με διεθνή εμπειρία, καθώς και με την παρουσία πλήθος κόσμου, εμπλεκόμενων φορέων, υποστηρικτών και φοιτητών, ολοκληρώθηκε το Διεθνές Συνέδριο, με θέμα: «Εμποροποίηση των Θρησκειών στον Παγκοσμιοποιημένο Κόσμο» (Commercialisation of Religions in the Globalising World), το οποίο συνδιοργανώθηκε από το Τμήμα Θεολογίας του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και το Πανεπιστήμιο της Βιέννης, από τις 15 έως τις 17 Σεπτεμβρίου 2023.
Πιο συγκεκριμένα, στο εν λόγω Συνέδριο, το οποίο πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, παρουσιάστηκε ένα ευρύ φάσμα ανακοινώσεων, που συνέβαλλαν τα μέγιστα στην ανάδειξη των προβλημάτων και των προκλήσεων, τα οποία προκύπτουν εξ αιτίας της εμπορευματοποίησης της Θρησκείας.
Εισηγητές του Συνεδρίου ήταν διακεκριμένοι ακαδημαϊκοί από 16 διαφορετικά Πανεπιστήμια, καθώς και ειδικοί εμπειρογνώμονες από διεθνή ακαδημαϊκά Ιδρύματα, οι οποίοι αναφέρθηκαν σε σημαντικά και σύγχρονα θέματα, που άπτονται ευρύτερα της εμπορευματοποίησης της Θρησκείας. Ανάμεσα στις ενότητες των θεματικών του Συνεδρίου ήταν η εξέλιξη του φαινομένου, από το παρελθόν στο παρόν, η εκκοσμίκευση της Θρησκείας, τα εργαλεία της εμπορευματοποίησης, καθώς και οι οικονομικές εμπορικές και τεχνολογικές τους διαστάσεις.
Τις εργασίες του Συνεδρίου, οι οποίες έλαβαν χώρα στο αμφιθέατρο Jean Monnet του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, άνοιξε ο Καθηγητής Ισλαμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Βιέννης Dr Ednan Aslan. Στη συνέχεια απηύθυναν Χαιρετισμούς ο Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, Καθηγητής Παναγιώτης Αγγελίδης, η Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξης της Κυπριακής Δημοκρατίας Άννα Κουκκίδη Προκοπίου, ενώ ανεγνώσθη Χαιρετισμός και της Υπουργού Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας.
Η κα Κουκκίδη-Προκοπίου στον Χαιρετισμό της συνεχάρη τους διοργανωτές για την «πολύ σημαντική πρωτοβουλία», λέγοντας, ότι λαμβάνουν μέρος ακαδημαϊκοί και ειδικοί από όλο τον κόσμο, για να συζητήσουν για ένα πολύ ενδιαφέρον και σύγχρονο θέμα, αυτό της εμπορευματοποίησης των Θρησκειών.
Πρόσθεσε, επίσης, ότι «η ενσωμάτωση οικονομικών συμφερόντων και εμπορικών στοιχείων σε θρησκευτικές πρακτικές και πεποιθήσεις έχει αναπόφευκτα οδηγήσει στη μετατροπή της πίστης σε εμπορεύσιμο αγαθό, όπου οι πνευματικές εμπειρίες έχουν χάσει κάθε στοιχείο πνευματικότητας και αντιμετωπίζονται πλέον, όπως κάθε εμπορικό προϊόν στην αγορά.
»Η εμπορευματοποίηση των θρησκειών στον κόσμο της παγκοσμιοποίησης», τόνισε, «είναι ένα περίπλοκο και αμφιλεγόμενο φαινόμενο και ο αντίκτυπός του στην πίστη και την κοινωνία συνεχίζει να αποτελεί αντικείμενο συνεχούς συζήτησης και προβληματισμού.
»Η επίτευξη ισορροπίας μεταξύ της ανάγκης για οικονομική υποστήριξη και της διατήρησης των αυθεντικών θρησκευτικών αξιών είναι μια πρόκληση, που πρέπει να αντιμετωπίσουν οι θρησκευτικές κοινότητες στη σύγχρονη εποχή», ανέφερε.
Καταλήγοντας η κα Υπουργός, σημείωσε ότι «είναι καθήκον μας να διασφαλίσουμε, ότι η πνευματικότητα παραμένει γνήσια και ότι η επιδίωξη του κέρδους δεν θέτει σε κίνδυνο τις βασικές αξίες που κάνουν τη Θρησκεία πηγή ελπίδας και καθοδήγησης για τόσους πολλούς».
Το ιδιαίτερο στίγμα του Συνεδρίου το έδωσαν οι κεντρικοί ομιλητές: Καθηγητής Χρήστος Οικονόμου, ο και Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, που μίλησε για την «Εκδίωξη των εμπόρων από τον Ναό ως απάντηση του Ιησού στην εμπορευματοποίηση των Θρησκειών», και ο Καθηγητής Dr Christian Danz, από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης, που παρουσίασε το θέμα: «Η γέννηση της Θρησκείας από το Πνεύμα του Καπιταλισμού – Θρησκεία και οικονομία στον παγκόσμιο κόσμο του 21ου αιώνα».
Ο κ. Οικονόμου επεσήμανε, ότι «η εμπορευματοποίηση των Θρησκειών είναι κάτι που καταπολέμησε ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός, σύμφωνα με τις μαρτυρίες της Καινής Διαθήκης. Η εκδίωξη ων εμπόρων από τον ναό, όπως διασώζεται τόσο από τη Συνοπτική, (Ματθ. 21,12–13 , Μάρκ. 11,15–17, και Λουκ, 19,45–46), όσο και την Ιωάννεια 2,13–17 παράδοση, είναι η κλασική περίπτωση για τη στάση του Ιησού, απέναντι σ’ ένα παλαιό, και πολύ περισσότερο σύγχρονο φαινόμενο, της εμπορευματοποίησης και πολιτικοποίησης των Θρησκειών. Αυτό ασφαλώς αποτελεί το κλασικό μοτίβο ζωής και βασική αρχή της χριστιανικής πνευματικότητας, αλλά και της κοινωνικής αλληλεγγύης, που στηρίζεται στη βάση της φιλανθρωπίας, ως βασικό κριτήριο εσχατολογικής κρίσεως, κατά τη Δευτέρα Παρουσία (Ματθ. 25,31–46), αλλά και την καθημερινότητα του κάθε ανθρώπου κατά την παρούσα ζωή. Η κοινωνική αλληλεγγύη και συνοχή των πολιτών δημιουργούν προϋποθέσεις για την λειτουργία ενός πολιτισμού, με κύριο κριτήριο την αγάπη και την φιλανθρωπία».
Ο Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας υπογράμμισε, ακόμη, ότι «κάθε μορφή εμποροποίησης της Θρησκείας, και προ πάντων του ναού, ως χώρου λατρείας του Θεού, ανατρέπεται ως κατάσταση προσβολής του Θείου Ονόματος, αλλά και του πνεύματος έκφρασης αγάπης προς τον συνάνθρωπο και τον πλησίον. Αυτή η ανατροπή έχει διαχρονικό και διαχριστιανικό χαρακτήρα και διαπερνά ολόκληρη την ιστορία του Χριστιανισμού και της ζωής της Εκκλησίας».
Κλείνοντας την ομιλία του ο κ. Οικονόμου, σημείωσε εμφαντικά, ότι «η εμπορευματοποίηση της Θρησκείας, αποτελεί κριτήριο αυτοκαταστροφής του ανθρώπου και η ευθύνη βαραίνει όλους τους πνευματικούς ανθρώπους, τους ηγέτες των Θρησκειών και της Εκκλησίας».
Οι εργασίες του Συνεδρίου συνεχίστηκαν με την ίδια επιτυχία και τις δύο επόμενες ημέρες με τη συμμετοχή πολλών επισκεπτών που παρακολούθησαν τις επιστημονικές ανακοινώσεις και έληξαν με την καταληκτήρια Συνεδρίαση, όπου κατατέθηκαν τα συμπεράσματα του Συνεδρίου από τους συνδιοργανωτές, τον Πρόεδρο του Τμήματος Θεολογίας του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, Καθηγητή Χρήστο Οικονόμου, και τον Καθηγητή Ισλαμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Βιέννης Dr Ednan Aslan.
*του Λουκά Α. Παναγιώτου
