Σήμερα εορτάζουμε την Παγκόσμια Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού και τηρείται νηστεία.
Σήμερα ο Σταυρός ανυψώνεται και ολόκληρη η κτίση ελευθερώνεται από τη φθορά.
Το 326 μ.Χ. η Αγία Ελένη πήγε στα Ιεροσόλυμα να προσκυνήσει και να ευχαριστήσει τον Κύριο για τους θριάμβους του υιού της, ο οποίος ερμήνευσε τη νίκη ότι επήλθε ένεκα της ουράνιας φανέρωσης του Σταυρού.
Μη γνωρίζοντας ποιος είναι ο Τίμιος Σταυρός, έσκαψαν στον Γολγοθά και ανέσυραν τους τρεις σταυρούς. Ο Ιεροσολύμων Μακάριος τους ακούμπησε διαδοχικά στο σώμα μιας ευσεβέστατης νεκρής γυναίκας. Μόλις ο Τίμιος Σταυρός ακούμπησε στο νεκρό σώμα, η γυναίκα αναστήθηκε.
Τότε, η Αγία Ελένη, με τη Σύγκλητο των Αρχόντων, προσκύνησαν το Ζωοποιό Ξύλο. Ο δε Ιεράρχης Μακάριος ύψωσε εν τω μεσώ του Ναού τον Σταυρό του Κυρίου. Οι Χριστιανοί, με κατάνυξη έψαλλαν το «Κύριε ελέησον».
Σήμερα, επίσης, επιτελείται ανάμνηση της επιστροφής του Σταυρού από τη Περσία, στις 14 Σεπτεμβρίου το 628 μ.Χ., από τον Ηράκλειο, ο οποίος μαζί με τον λαό, ανυπόδητος και ντυμένος ταπεινά, λιτάνευσαν το ιερό κειμήλιο στην Κωνσταντινούπολη. Το παρέλαβε ο Πατριάρχης Ζαχαρίας και όλοι έψαλλαν το «Σῶσον, Κύριε, τον λαόν σου και ευλόγησον την κληρονομίαν σου… δια του Σταυρού Σου πολίτευμα».
Η τιμή των δύο ιστορικών γεγονότων εξαπλώθηκε από τα Ιεροσόλυμα, και την Κωνσταντινούπολη στην Κύπρο, καθώς και σε ολόκληρη την Εκκλησία, Ανατολή και Δύση.
Ο Σταυρός, από όργανο καταδίκης, κατάρας και ντροπής, έγινε, με τον σταυρικό θάνατο του Χριστού, σύμβολο αναστάσεως, δόξας, θριάμβου και τιμής.
«Χαίροις ὁ ζωηφόρος Σταυρός, τῆς εὐσεβείας τὸ ἀήττητον τρόπαιον, ἡ θύρα τοῦ Παραδείσου, ὁ τῶν πιστῶν στηριγμός, τὸ τῆς Ἐκκλησίας περιτείχισμα· … Ὅπλον ἀκαταμάχητον, δαιμόνων ἀντίπαλε, δόξα Μαρτύρων Ὁσίων, ὡς ἀληθῶς ἐγκαλλώπισμα, λιμὴν σωτηρίας, ὁ δωρούμενος τῷ κόσμῳ τὸ μέγα ἔλεος» (Εἰς τὸν Στίχον, Στιχηρὸν προσόμοιον. Ἦχος πλ. α’, Χαίροις ἀσκητικῶν).
Σήμερα πανηγυρίζουν οι Μονές Σταυροβουνίου και Μίνθης και οι Εκκλησίες, μεταξύ άλλων, στο Όμοδος, τον Πεδουλά, τα Λεύκαρα, την Ανώγυρα, του Αγιασμάτι στην Πλατανιστάσα, του Σταυρού της Ψώκας, στον Στρόβολο, τα Λύμπια και την Ποταμιά, καθώς επίσης στην τουρκοκρατούμενη Χρυσίδα Κυθρέας, στο Βαρώσι, στον Μαραθόβουνο και την Κάτω Ζώδεια.
Πηγή: Εκκλησία της Κύπρου
