Ευρεία σύσκεψη πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο Πολιτισμού, υπό την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, με τη συμμετοχή του Προέδρου της Επιτροπής Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος Λευτέρη Γιοβανίδη, της Γενικής Γραμματέως Πολιτισμού Ολυμπίας Βικάτου, συνεργατών του Ζαππείου Μεγάρου και υπηρεσιακών στελεχών του ΥΠΠΟ.
Όπως αναφέρει η ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, αντικείμενο της σύσκεψης ήταν ο συντονισμός των ενεργειών του Υπουργείου Πολιτισμού και της Επιτροπής Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος για την προστασία και ανάδειξη του Ζαππείου Μεγάρου και του περιβάλλοντος χώρου του, με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και, ιδιαίτερα, τις διατάξεις της αρχαιολογικής νομοθεσίας.
Το Ζάππειο Μέγαρο, άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορία της νεότερης Αθήνας και την αναβίωση της ολυμπιακής ιδέας, αποτελεί ένα από τα πλέον εμβληματικά νεοκλασικά κτήρια της πρωτεύουσας. Η ανέγερσή του συνδέεται με το όραμα και το κληροδότημα του εθνικού ευεργέτη Ευαγγέλη Ζάππα για την αναβίωση των Ολυμπίων. Μαζί με τους κήπους και τον ευρύτερο περιβάλλοντα χώρο του, συγκροτεί ένα ιστορικό σύνολο ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής, πολιτιστικής και περιβαλλοντικής αξίας.
Στο πλαίσιο αυτό, η Λίνα Μενδώνη υπογράμμισε την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης του συντονισμού μεταξύ των δύο φορέων, ενόψει και της ανάληψης από την Ελλάδα της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το δεύτερο εξάμηνο του 2027, προκειμένου να διασφαλιστούν η έγκαιρη προετοιμασία και η αποτελεσματική υλοποίηση των απαιτούμενων παρεμβάσεων και δράσεων.
Η συζήτηση επεκτάθηκε και στον λόφο του Αρδηττού, όπου η ιστορία της αρχαίας και της νεότερης Αθήνας αποτυπώνεται με ιδιαίτερη ενάργεια. Ο λόφος του Αρδηττού, απόλυτα συνδεδεμένος τοπογραφικά και ιστορικά με το Ζάππειο, αποτέλεσε, μαζί με τον λόφο της ‘Αγρας, το φυσικό ανάγλυφο που καθόρισε τη χωροθέτηση και τη μορφή του σταδίου ήδη από την κλασική αρχαιότητα. Η προστασία του φυσικού τοπίου και των αρχαιολογικών καταλοίπων της περιοχής, όπως του ναού της Θεάς Τύχης και των του μνημείου της Ρήγιλας, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της διαχείρισης του ευρύτερου μνημειακού συνόλου.
Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη λεωφόρο Βασιλίσσης Όλγας, η οποία αποτελεί κρίσιμο συνδετικό άξονα μεταξύ του Ζαππείου και του Ολυμπιείου. Η αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή έχει φέρει στο φως σημαντικά κατάλοιπα της Αθήνας των κλασικών (4ος αι. π.Χ.) και αυτοκρατορικών χρόνων (1ος-5ος αι. μ.Χ.), μεταξύ των οποίων λουτρικές και οικιστικές εγκαταστάσεις, η συνέχεια των οποίων είχαν μερικώς ερευνηθεί κατά τον 19ο αιώνα. Με την ολοκλήρωση των εργασιών ανάδειξής τους από την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλεως Αθηνών, θα αποδοθεί στην πόλη ένας νέος σημαντικός αρχαιολογικός χώρος. Μέρος του συγκροτήματος των ρωμαϊκών χρόνων, που αποκαλύφθηκε στην Βας. Όλγας, έχει ανασκαφεί από τον Στέφανο Κουμανούδη, τον 19ο αι., και χωροθετείται στους κήπους του Ζαππείου. Ζητούμενο είναι η διαμόρφωση ενός ευρύτερου πλαισίου συνεργασίας για την προστασία, την ανάδειξη και τη διαχείριση των χώρων αυτών, σύμφωνα με τις αρμοδιότητες κάθε φορέα και με σεβασμό στον ιδιαίτερο χαρακτήρα τους.
Στο πλαίσιο αυτό, οι δύο πλευρές κατέληξαν στην υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και της Επιτροπής Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος, το οποίο θα αφορά στο σύνολο των χώρων που υπάγονται στο Κληροδότημα και θα καθορίζει το πλαίσιο συνεργασίας για την ωρίμανση και υλοποίηση των αναγκαίων μελετών και παρεμβάσεων.
Βασική κατεύθυνση της συνεργασίας είναι η αντιμετώπιση του Ζαππείου και του Αρδηττού, καθώς και του ευρύτερου περιβάλλοντος χώρου όχι ως μεμονωμένων μνημείων και εκτάσεων, αλλά ως μερών ενός ενιαίου ιστορικού και πολιτιστικού τοπίου, στο οποίο συνυπάρχουν η αρχαία τοπογραφία της Αθήνας, η νεοκλασική αρχιτεκτονική και το φυσικό περιβάλλον της σύγχρονης πόλης.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι σχεδιαζόμενες δράσεις θα υλοποιηθούν με απόλυτο σεβασμό στην αρχαιολογική, ιστορική, αρχιτεκτονική και περιβαλλοντική αξία των χώρων και με στόχο την προστασία, τη βιώσιμη διαχείριση και την ουσιαστικότερη ανάδειξή τους.
