Στο επίκεντρο της συνάντησης που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα μεταξύ της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, και του περιφερειάρχη Κρήτης, Σταύρου Αρναουτάκη, βρέθηκαν δύο σημαντικά έργα για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κρήτης: Η αναβάθμιση και εκσυγχρονισμός της πύλης εισόδου του Μινωικού Ανακτόρου της Κνωσού και η αποκατάσταση του επιθαλάσσιου προμαχώνα Mocenigo, στην Παλιά Πόλη των Χανίων.
Όπως αναφέρει σχετική ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, η παρέμβαση για την Κνωσό, προϋπολογισμού 3,5 εκατ. ευρώ, εντάχθηκε στο Περιφερειακό Πρόγραμμα «Κρήτη 2021-2027» και χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ). Αποτελεί την Α’ Φάση ενός ευρύτερου σχεδίου ανάπλασης και θα υλοποιηθεί από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηρακλείου. Στο ίδιο Πρόγραμμα εντάχθηκε και η πράξη «Στερέωση, αποκατάσταση και προστασία από τον κυματισμό του επιθαλάσσιου προμαχώνα Mocenigo», με συνολικό προϋπολογισμό 1.413.000 ευρώ, επίσης, με συγχρηματοδότηση από το ΕΤΠΑ.
Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Η Κνωσός και τα Ενετικά Τείχη των Χανίων δεν είναι απλώς μνημεία· είναι ζωντανά τεκμήρια της διαχρονικής ιστορίας και του πολιτισμού της Κρήτης. Με την πρόσφατη ένταξη των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, η Ελλάδα αναλαμβάνει μεγάλη ευθύνη αλλά και μια σπουδαία ευκαιρία. Η νέα σύγχρονη είσοδος της Κνωσού δεν αποτελεί απλώς κατασκευαστική παρέμβαση· είναι πράξη πολιτιστικής ευθύνης και επένδυση στο μέλλον. Θέλουμε να προσφέρουμε στους εκατομμύρια επισκέπτες μια εμπειρία αντάξια της διαχρονικής αξίας της μινωικής κληρονομιάς. Παράλληλα, με τη στερέωση και αποκατάσταση του προμαχώνα Mocenigo στα Χανιά, προστατεύουμε ένα σπουδαίο δείγμα της ενετικής οχυρωματικής αρχιτεκτονικής. Διασφαλίζουμε ότι θα συνεχίσει να στέκει ακέραιος, απέναντι στον χρόνο και τη θάλασσα, παραμένοντας επισκέψιμος και ασφαλής για το κοινό. Το υπουργείο Πολιτισμού, σε στενή συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης και τις αρμόδιες Υπηρεσίες, υλοποιεί έργα που ενώνουν το μινωικό, το βυζαντινό και το ενετικό παρελθόν με το παρόν, εξασφαλίζοντας ότι η Κρήτη θα παραμείνει παγκόσμιος φάρος πολιτισμού».
Από την πλευρά του, ο περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, τόνισε: «Ως Περιφέρεια Κρήτης, εντάσσουμε στο πρόγραμμά μας δύο εμβληματικά έργα συνολικού ύψους 5 εκατ. ευρώ, που ενισχύουν την πολιτιστική μας κληρονομιά, σε στενή συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού. Στην Κνωσό, μετά την ιστορική ένταξη στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αναβαθμίζουμε την πύλη εισόδου, δημιουργώντας μια υποδοχή αντάξια της παγκόσμιας αξίας του μνημείου. Παράλληλα, στα Χανιά, προχωρούμε στη στερέωση και αποκατάσταση του επιθαλάσσιου προμαχώνα Mocenigo θωρακίζοντάς τον από τη διάβρωση και καθιστώντας τον ασφαλή και προσβάσιμο. Οι παρεμβάσεις αυτές επιβεβαιώνουν τη δέσμευσή μας να επενδύουμε στον πολιτισμό, τον ακρογωνιαίο λίθο της ταυτότητας και της ανάπτυξης του τόπου μας».
Το έργο της Κνωσού
Όπως πληροφορεί το ΥΠΠΟ, το έργο αποσκοπεί στην ολοκληρωμένη αισθητική και λειτουργική αναβάθμιση των υποδομών υποδοχής του παγκοσμίου φήμης αρχαιολογικού χώρου της Κνωσού. Η παρέμβαση περιλαμβάνει την κατασκευή νέου Κεντρικού Στεγάστρου Υποδοχής, που θα στεγάζει εκδοτήρια εισιτηρίων, γραφεία, σύγχρονους χώρους υγιεινής, ιατρείο και χώρους αναμονής, με αρχιτεκτονικό σχεδιασμό εμπνευσμένο από τη μινωική παράδοση. Παράλληλα, η κεντρική Πλατεία Εισόδου θα αναδιαμορφωθεί με νέες λιθοστρώσεις και δενδροφυτεύσεις, ώστε να δημιουργηθεί ένας φιλόξενος και λειτουργικός δημόσιος χώρος, ενώ το παρακείμενο πεζοδρόμιο θα διευρυνθεί για να διευκολύνει την ασφαλή ροή των επισκεπτών. Όλες οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν υπό συστηματική αρχαιολογική επίβλεψη, ώστε να διασφαλιστεί η προστασία τυχόν νέων ευρημάτων.
Ο Προμαχώνας Mocenigo
Ο προμαχώνας Mocenigo βρίσκεται στο βορειοανατολικό τμήμα των οχυρώσεων, στην περιοχή του Κουμ Καπί, και βρέχεται από τη θάλασσα σε τρεις πλευρές του, δεχόμενος συνεχή κυματική δράση. Το έργο στοχεύει στην αντιμετώπιση σοβαρών προβλημάτων διάβρωσης και φθοράς. Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη στερέωση, την αποκατάσταση της λιθοδομής και την προστασία του μνημείου, και θα εκτελεστούν από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών & Μεταβυζαντινών Μνημείων. Παράλληλα, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Χανίων θα αναλάβει τις απαραίτητες αρχαιολογικές έρευνες στην περιοχή της επέμβασης. Με την ολοκλήρωσή του, ο προμαχώνας θα είναι πλήρως στερεωμένος, αποκατεστημένος και προστατευμένος, διασφαλίζοντας τη διατήρηση ενός μνημείου μεγάλης ιστορικής σημασίας και καθιστώντας τον ασφαλώς επισκέψιμο στο κοινό.
