Έντονη ήταν η αντίδραση τόσο του Πατριαρχείου Βουλγαρίας (μέσω της Ιεράς Συνόδου) όσο και του Πατριάρχη κ. Δανιήλ, στην απόφαση των δικαστικών αρχών της χώρας να δώσουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν τον τίτλο “Ορθόδοξη Εκκλησία” και άλλες θρησκευτικές οργανώσεις, όπως αυτή των παλαιοημερολογιτών.
Η απόφαση αυτή του Ανώτατου Δικαστηρίου της Βουλγαρίας, η οποία ουσιαστικά δίνει το δικαίωμα να εγγραφεί και άλλη δικαιοδοσία με την ονομασία «Ορθόδοξη Εκκλησία», ήρθε λίγο πριν από την εκπνοή του προηγουμένου έτους.
Σε συνέντευξη του σε τοπικά μέσα, ο Πατριάρχης Βουλγαρίας κ. Δανιήλ τόνισε σχετικά ότι αυτή η απόφαση επιτρέπει την ανάμειξη ή την επικάλυψη νομικών προσώπων και, ως εκ τούτου, την ανάμειξη θρησκευτικών θεσμών στην κοινωνία. Αυτό οδηγεί σε σύγχυση μεταξύ των πιστών. Η Παλαιοημερολογίτικη Εκκλησία ισχυρίζεται ότι είναι η έκφραση της Ορθόδοξης πίστης στη Βουλγαρία. Ο χωρισμός τους από την ενότητα της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (BOC) πριν από τριάντα χρόνια συνέβη ακριβώς λόγω της αντίληψής τους ότι η BOC είχε πάψει να είναι εκφραστής της Ορθόδοξης πίστης».
Όπως διευκρίνισε ο Πατριάρχης Βουλγαρίας, οι αρχές της χώρας έχουν ορίσει με νόμο ότι η Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία – Πατριαρχείο Βουλγαρίας είναι η έκφραση της Ορθόδοξης ομολογίας στη Βουλγαρία.
«Και από την άλλη, το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο, ως όργανο κρατικής εξουσίας, αναγνωρίζει έναν άλλο εκφραστή αυτής της θρησκείας, ο οποίος στην κοινωνία αρνείται την πιθανότητα η Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία να είναι εκφραστής της Ορθόδοξης θρησκείας και δηλώνει ως τέτοιος. Μπορείτε να δείτε τι σύγχυση θα προκαλέσει αυτή η απόφαση στον κόσμο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Εφιστά δε την προσοχή υπογραμμίζοντας ότι με την εξέλιξη αυτή ανοίγουν οι πόρτες για εγγραφή οποιουδήποτε αριθμού τέτοιων θρησκευτικών ομάδων. «Κάποια στιγμή, αυτό θα οδηγήσει αυτές τις ομάδες να διεκδικήσουν ισότητα με τη Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία όταν αλληλεπιδρούν με κρατικούς θεσμούς, για παράδειγμα, κατά τον αγιασμό των σημαιών μάχης στις 6 Ιανουαρίου. Μέσω αυτής της απόφασης του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, το ίδιο το κράτος φέρεται σε κατάσταση σύγχυσης, αδυνατώντας να διακρίνει ποια από αυτές τις ομάδες που έχει εγγράψει είναι στην πραγματικότητα η Ορθόδοξη Εκκλησία, τον ρόλο της οποίας το ίδιο το κράτος έχει αξιολογήσει και κατοχυρώσει στη νομοθεσία.
Αλλά το πιο λυπηρό είναι ότι αυτή η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου ανοίγει τις πόρτες σε πολυάριθμες διαιρέσεις στην κοινωνία μας, κάτι που είναι καταστροφικό».
Ιερά Σύνοδος: Παραβιάζεται το Κανονικό Δίκαιο της Εκκλησίας και το Σύνταγμα της χώρας
Άμεση ήταν και η αντίδραση της Ιεράς Συνόδου της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Βουλγαρίας, η οποία με ανακοίνωσή της προειδοποιούσε για τους κινδύνους που ελλοχεύει αυτή η απόφαση καθώς και ότι παραβιάζεται με αυτόν τον τρόπο το Κανονικό Δίκαιο της Εκκλησίας αλλά και το Σύνταγμα.
«Τις ημέρες της νηστείας των Χριστουγέννων, η χαρά μας σκοτείνιασε από την είδηση μιας δικαστικής απόφασης που ήταν τόσο απρόσμενη όσο και λυπηρή. Αφού η Αγία Εκκλησία στη Βουλγαρία βασανίστηκε για περισσότερες από δύο δεκαετίες από την αξιοθρήνητη διαίρεση του πολιτικής έμπνευσης σχίσματος (1991-1998-2009), που με τις κοινές προσπάθειες Εκκλησίας, νομοθετικής, εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας, ξεπεράστηκε πλήρως, σήμερα αντιμετωπίζουμε τον κίνδυνο νέων διχασμών. Η ταυτότητα της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας – Πατριαρχείο Βουλγαρίας (BOC-BP), αμφισβητείται και πάλι. Σήμερα βρισκόμαστε αντιμέτωποι με το άνοιγμα των θυρών σε πολυάριθμες οργανώσεις που ισχυρίζονται ότι ονομάζονται και είναι «Ορθόδοξες Εκκλησίες».
Η Ιερά Σύνοδος υπογραμμίζει ότι ο θεσμικός εκφραστής και εκπρόσωπος της παραδοσιακής Ανατολικής Ορθόδοξης πίστης στη Δημοκρατία της Βουλγαρίας είναι η Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία-Βουλγαρικό Πατριαρχείο.
«Η Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η έκφραση της παραδοσιακής ανατολικής ορθόδοξης πίστης η οποία είναι τόσο εγγενής στον τρόπο ζωής, στην πνευματικότητα, στον πολιτισμό και στην ψυχοσύνθεση του βουλγαρικού λαού, που έχει γίνει φυσικό νομικό πρόσωπο», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Υπενθυμίζει δε ότι σύμφωνα με το Άρθρο 13 του Συντάγματος της χώρας, η παραδοσιακή θρησκεία στη Δημοκρατία της Βουλγαρίας είναι η Ανατολική Ορθόδοξη πίστη.
Επίσης, το Άρθρο 10 του Νόμου για τις Θρησκευτικές Ομολογίες, ορίζει ότι εκπρόσωπος της παραδοσιακής Ανατολικής Ορθοδοξίας είναι η αυτοδιοικούμενη Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία-Βουλγαρικό Πατριαρχείο.
Το Πατριαρχείο Βουλγαρίας τονίζει ακόμη ότι μια θεμελιώδης αρχή στο δίκαιο της Εκκλησίας είναι ότι σε μια συγκεκριμένη επικράτεια, μπορεί να υπάρχει μόνο μία Εκκλησία, με έναν Προκαθήμενο και μία Ιερά Σύνοδο.
«Η παράλληλη άσκηση δικαιοδοτικών εξουσιών από πολλούς επισκόπους στην ίδια επικράτεια εντός των ορίων μιας δεδομένης Τοπικής Εκκλησίας (αλληλοκαλυπτόμενες δικαιοδοσίες), αποτελεί κατάφωρη παραβίαση των θείων και ιερών κανόνων της Εκκλησίας που έχουν θεσπιστεί και εγκριθεί από τις Οικουμενικές Συνόδους.
Η αναγνώριση και η άδεια εγγραφής από τις δικαστικές αρχές μιας άλλης (δεύτερης) παράλληλης “Ορθόδοξης Εκκλησίας” εντός των συνόρων του βουλγαρικού κράτους, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με αυτή την κανονική αρχή και παραβιάζει τα θρησκευτικά αισθήματα, τις πεποιθήσεις και τα δικαιώματα των Ορθοδόξων Χριστιανών στη χώρα, διότι θέτει υπό αμφισβήτηση το δικαίωμά τους στη θρησκευτική αυτοδιάθεση, όπως ακριβώς και η Ορθόδοξη Εκκλησία».
Και συνεχίζει: «Η επίμαχη απόφαση υποστηρίζει ότι η διαφορά στο «ημερολόγιο» είναι «δογματική» διαφορά. Ωστόσο, εάν η οργάνωση “Βουλγαρική Ορθόδοξη Παλαιοημερολογίτικη Εκκλησία”, η οποία διεκδικεί την εγγραφή, είναι διαφορετική από δογματικούς όρους, τότε δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να χρησιμοποιήσει το επίθετο “Ορθόδοξος” στον αυτοπροσδιορισμό της και στο όνομά της. Επομένως, είναι είτε μη Ορθόδοξη εκκλησία και ως τέτοια έχει κάθε δικαίωμα να εγγραφεί ως μη Ορθόδοξη, είτε θα πρέπει να αποδεχθεί ότι είναι Ορθόδοξη και ως τέτοια αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ενωμένης και μοναδικής Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας – το Πατριαρχείο Βουλγαρίας.
Πρέπει να δηλώσουμε ότι η χρήση διαφορετικών ημερολογίων δεν είναι δογματικό (δογματικό) ζήτημα. Απόδειξη αυτού είναι ότι η Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία – Βουλγαρικό Πατριαρχείο βρίσκεται σε πλήρη ευχαριστιακή και κανονική κοινωνία με πλήθος Τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών, στις οποίες τελούνται θείες ακολουθίες με βάση το παλαιό ημερολόγιο (Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία, Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία κ.λπ.). Επίσης, εντός της ίδιας της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας υπάρχουν ενορίες στις οποίες καθ’ οικονομία με την ευλογία των αντίστοιχων επισκόπων της επισκοπής τελούνται θείες ακολουθίες με το παλαιό ημερολόγιο.
Η μοναδικότητα του ονόματος με όλα τα χαρακτηριστικά του, χωρίς προσθήκες ή αλλαγές στη διατύπωση «Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία – Βουλγαρικό Πατριαρχείο», πηγάζει από την ουσία της Εκκλησίας και μαρτυρεί το σημαντικότερο ζήτημα για κάθε Τοπική Ορθόδοξη Εκκλησία – την αναγνώριση από άλλες Τοπικές Εκκλησίες στον κόσμο.
Η παραβίαση αυτών των θεμελιωδών κανονικών και νομικών αρχών μέσω της δημιουργίας παράλληλων «Ορθοδόξων Εκκλησιών» οδηγεί στη διάβρωση της Εκκλησίας και στην υπονόμευση των θεσμικών της θεμελίων, επηρεάζοντας έτσι την ειρήνη και την ενότητα της πλειοψηφίας του βουλγαρικού λαού. Πιστεύουμε και είμαστε βέβαιοι ότι με τη βοήθεια του Θεού θα ξεπεραστεί το σοβαρό κανονικό και νομικό ζήτημα που έχει προκύψει».
