Προχωρά η διαδικασία για τη συντήρηση του μοναδικού στην Ελλάδα έργου που κοσμεί τον ομώνυμο ιερό ναό στον οικισμό της Καστοριάς και προσελκύει πλήθος πιστών από όλο τον κόσμο. Οι μαρτυρίες θαυμάτων
Από τον ΣΩΤΗΡΗ ΛΕΤΣΙΟ*
Τη συντήρηση του μοναδικού στην Ελλάδα ξυλόγλυπτου, στο οποίο απεικονίζεται ο Άγιος Γεώργιος, αποφάσισε το Υπουργείο Πολιτισμού μετά από την πρόσφατη γνωμοδότηση επί της σχετικής μελέτης του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβούλιου. Πρόκειται για ένα έργο σπάνιας ομορφιάς το οποίο κοσμεί τον ιερό ναό του Αγίου Γεωργίου και βρίσκεται στον οικισμό της Ομορφοκκλησιάς στο Νομό Καστοριάς. Το εξαίρετο αυτό δείγμα βυζαντινής τέχνης πιθανολογείται κατά πάσα πιθανότητα στον 13ο αιώνα, ενώ ο ναός αποτέλεσε κατά τους παρελθόντες αιώνες το καθολικό ενός μοναστηριού ίχνη του οποίου δεν σώζονται σήμερα.
«Το ξυλόγλυπτο είναι τοποθετημένο στο νότιο τοίχο του ναού, σε μια κόγχη ορθογώνιας διατομής. Βρίσκεται σε καλή κατάσταση παρόλο ότι ποτέ έως σήμερα δεν είχε γίνει σε αυτό κάποια συντήρηση» τονίζει μιλώντας στην «Ορθόδοξη Αλήθεια» ο π. Δημήτριος Αναγνωστόπουλος, ο οποίος επικουρικά ασκεί τα ιερατικά του καθήκοντά και σε αυτό τον ναό. «Ωστόσο παρατηρούμε πάνω στο ξύλο υπολείμματα από λάδια και από το λιώσιμο των κεριών. Αυτό που με προβληματίζει είναι πως δεν έχουν γίνει ποτέ έως τώρα εργασίες συντήρησης πάνω σε ξύλο. Και δεν ξέρω κατά πόσο η όλη διαδικασία θα γίνει σωστά. Θέλω όμως να πιστεύω ότι στην περίπτωση αυτού του ξυλόγλυπτου θα τηρηθούν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες» επισημαίνει ο π. Δημήτριος και συνεχίζει την αναφορά του: «Το ξυλόγλυπτο έχει ύψος 2,98 μ. και πλάτος 68 εκατοστά, ενώ ο δεξιός αγκώνας προστέθηκε αργότερα. Για τη λάξευση του σώματος του Αγίου χρησιμοποιήθηκε ξύλο καρυδιάς και το ξυλόγλυπτο αποτυπώνει την αληθινή μεγαλοπρέπεια του εν λόγω αγίου. Όσες φορές και να το παρατηρήσεις πάντα εντυπωσιάζεσαι από την μορφή του Αγίου Γεωργίου!».
Ο άγιος φέρει στρατιωτική -βαμμένη με χρώματα- στολή της εποχής του, μπέρτα αλλά και επιχρυσωμένο φωτοστέφανο. Οι διαστάσεις του ξυλόγλυπτου ίσως συνέβαλαν στη διάσωσή του, επειδή όσοι είχαν αποπειραθεί να το κλέψουν δεν τα κατάφεραν εξαιτίας του μεγάλου μεγέθους.
Σύμφωνα με την παράδοση στη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης ο στρατός του Αλή Πασά-κατόπιν διαταγής του σουλτάνου-επέδραμε στην περιοχή και έκαψε τον ναό. Εκείνες τις τραγικές στιγμές συνέβη το εξής παράδοξο: Οι Τούρκοι επέτρεψαν να μεταφερθεί το γλυπτό του Αγίου έξω από το ναό και να τοποθετηθεί εκ νέου στη θέση του αργότερα! Βέβαια, παρόλο ότι η φωτιά κατέκαψε το τέμπλο και άλλα αντικείμενα στο εσωτερικό, ο ναός δεν καταστράφηκε επειδή είναι εξολοκλήρου φτιαγμένος από πέτρα.
ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΘΑΥΜΑ
«Ολόκληρος ο ναός αποτελεί ένα μνημείο μεγάλης αρχιτεκτονικής αξίας. Είναι αρχιτεκτονικό θαύμα! Είναι να απορείς πώς τα κατάφεραν και οικοδόμησαν έναν τέτοιο ναό» υπογραμμίζει ο π. Δημήτριος, ενώ αναφερόμενος στα υπόλοιπα προβλήματα του ναού τονίζει: «Δυστυχώς, φθορές στο ναό προκάλεσαν κατά το παρελθόν και οι κάτοικοι του χωριού εξαιτίας της άγνοιάς τους. Θεώρησαν ότι μετά τη φωτιά θα έπρεπε να σοβατίσουν τους τοίχους, με αποτέλεσμα να καταστρέψουν τις υπέροχες αγιογραφίες. Παρόλα αυτά έχουν διασωθεί κάποιες από αυτές. Στη δεκαετία του ΄90 η αρχαιολογική υπηρεσία αφαίρεσε προσεκτικά το μεταγενέστερο υλικό που υπήρχε στους τοίχους και έτσι αποκαλύφθηκαν οι αρχικές αγιογραφίες, στις οποίες δυστυχώς είναι ορατά τα σημάδια της φωτιάς. Εκτός όμως από τη συντήρηση του ξυλόγλυπτου είναι αναγκαία και η αντικατάσταση των κεραμιδιών στη στέγη».
Ο ναός του Αγίου Γεωργίου Ομορφοκκλησιάς ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο του δίστυλου, εγγεγραμμένου σταυροειδούς ναού με τρούλο. Η σημερινή του σύνθετη κάτοψη προέκυψε από μεταγενέστερες επεμβάσεις και προσθήκες στη διάρκεια των αιώνων. Στο εσωτερικό του μνημείου υπάρχουν τοιχογραφίες σε δύο στρώματα που ανάγονται στον 13ο και στον 14ο αιώνα. Η αποκάλυψη ενός παλαιού στρώματος σε αρκετά σημεία του ναού οδήγησε στην εκτίμηση, ότι ο ναός κατασκευάστηκε περί τα μέσα του 12ου αιώνα, ενώ οι τοιχογραφίες του σχετίζονται με τη δυναστεία των Παλαιολόγων.
«ΟΙ ΠΙΣΤΟΙ ΕΧΟΥΝ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΣΤΗΝ ΨΥΧΗ ΤΟΥΣ»
Ο ναός σήμερα δεν διαθέτει μόνιμο ιερέα και εκεί τελούνται θείες λειτουργίες μόνο την τελευταία Κυριακή κάθε μήνα. Ωστόσο, υπάρχει η δυνατότητα καθημερινά όποιος θέλει να τον επισκέπτεται, αφού πρώτα απευθυνθεί στον φύλακα που είναι υπεύθυνος για την ασφάλεια του ναού.
Ουκ ολίγες είναι οι ιστορίες που συνδέονται με τα θαύματα που έχουν επιτελεστεί στο παρελθόν και συνεχίζονται έως και σήμερα στο ναό του Αγίου Γεωργίου. «Τον ευλαβούνται πολύ οι πιστοί και τον έχουν στην ψυχή τους» αναφέρει ο π. Δημήτριος και προσθέτει: «Τον επισκέπτονται άνθρωποι όχι μόνο από την υπόλοιπη Ελλάδα αλλά και από χώρες του εξωτερικού, όπως και φοιτητές από πανεπιστημιακές σχολές. Από τις αφηγήσεις των κατοίκων της περιοχής έχω ακούσει πολλές περιπτώσεις κυρίως γυναικών, που προσευχήθηκαν στον Άγιο Γεώργιο και θεραπεύθηκαν από τα προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζαν. Μια γυναίκα που είχε χάσει την όρασή της, ήρθε εδώ και αφού προσευχήθηκε στον Άγιο Γεώργιο κοιμήθηκε το βράδυ στο χωριό. Την επόμενη ημέρα ξύπνησε και διαπίστωσε συγκλονισμένη ότι έβλεπε πια κανονικά! Πολλές είναι και οι γυναίκες που προσευχήθηκαν στον άγιο και έτσι κατάφεραν να κυοφορήσουν παιδί».
*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Ορθόδοξη Αλήθεια”
