Το Σάββατο 2 Αυγούστου 2025, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων τίμησε τη μνήμη του Αγίου ενδόξου Προφήτη Ηλία του Θεσβίτη στην Ιερά Μονή του, η οποία βρίσκεται κοντά στην αρχαία Μονή του «Καθίσματος» της Θεοτόκου, ανάμεσα στα Ιεροσόλυμα και τη Βηθλεέμ.
Κατά τη διάρκεια της εορτής, η Εκκλησία θυμάται τα θαυμαστά έργα του Θεού που έγιναν μέσω του Προφήτη Ηλία στο Όρος Κάρμηλος, όταν κάλεσε πυρ από τον ουρανό που κατέκαψε ακόμη και τις πέτρες του θυσιαστηρίου, και στη συνέχεια θανάτωσε τους ιερείς της ειδωλολατρίας (Β’ Βασιλέων 18, 20–40).
Στην Παλαιά Διαθήκη αναφέρονται πολλά σημεία και θαύματα που επιτέλεσε ο Θεός διά του Προφήτη Ηλία, όπως η ανάσταση του γιου της χήρας στα Σαρεπτά της Σιδώνας (Γ’ Βασιλέων 17, 17–24) και η ανάληψή του στους ουρανούς με πύρινο άρμα (Δ’ Βασιλέων 2, 1–14), όταν και άφησε τη μηλωτή του στον Προφήτη Ελισσαίο, με την οποία εκείνος διέβη τον Ιορδάνη ποταμό σαν να ήταν ξηρά γη.
Στην Ιερά αυτή Μονή τελέστηκε Εσπερινός την παραμονή της εορτής, προεξάρχοντος του Αρχιεπισκόπου Πέλλης κ. Φιλουμένου. Το πρωί της εορτής τελέστηκε Θεία Λειτουργία, στην οποία προεξήρχε ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλος.
Συλλειτούργησαν μαζί του ο Μητροπολίτης Καπιτωλιάδος κ. Ησύχιος, ο Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντίνης κ. Αρίσταρχος, ο Γέροντας Καμαράσης Αρχιμανδρίτης π. Νεκτάριος και Άραβες Ιερείς: π. Ηλίας, π. Χαράλαμπος-Φάραχ, π. Γιούσεφ και π. Γεώργιος.
Δεξιά του ψαλτηρίου έψαλλε ο Ιερομόναχος Συμεών με τον γιατρό Γιακούμπ και αριστερά η αραβόφωνη χορωδία του Αγίου Ιακώβου υπό τη διεύθυνση του κ. Ριμόν Κάμαρ.
Πλήθος ευσεβών προσκυνητών συμμετείχε στην εορτή, στους οποίους ο Πατριάρχης Θεόφιλος απηύθυνε το παρακάτω κήρυγμα.
«Ο προ συλλήψεως ων ηγιασμένος, ο ένσαρκος Άγγελος, ο νούς ο πύρινος, ο επουράνιος άνθρωπος, ο της δευτέρας Χριστού ελεύσεως θείος πρόδρομος, Ηλίας ο ένδοξος, των Προφητών η κρηπίς, πνευματικώς συνεκάλεσε, τους φιλέορτους, πανηγυρίσαι την θείαν μνήμην αυτού· ου ταίς πρέσβείαις διαφύλαξον, τον λαόν σου Χριστέ ο Θεός ημών, από βλάβης παντοίας, του δολίου ανενόχλητον».
Αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί,
Ευλαβείς Χριστιανοί και προσκυνηταί,
Η Χάρις του θεοπνεύστου προφήτου Ηλιού συνήγαγε πάντας υμάς σήμερον εν τη επωνύμω αυτού Ιερά Μονή, ίνα εορτίως τιμήσωμεν την θείαν μνήμην αυτού. Ο Προφήτης Ηλίας, ο οποίος προεφήτευσεν είκοσι πέντε έτη (921-896 π.Χ.) αναγνωρίζεται ως η κρηπίς, τουτέστιν το θεμέλιον, όλων των Προφητών της Παλαιάς Διαθήκης, παρά το γεγονός ότι ουδέν βιβλίον έγραψε. Καλείται δε «άνθρωπος του Θεού» (Γ’ Βασιλ. 17,24), διότι διεκρίνετο διά τον υπερβάλλοντα θείον ζήλον αυτού. «Ηλίας εν τω ζηλώσαι ζήλον νόμου ανελήφθη έως εις τον ουρανόν» (Α΄ Μακαβ. 2,58), λέγει ο συγγραφεύς των Μακκαβαίων. «Ο αναληφθείς εν λαίλαπι πυρός εν άρματι ίππων πυρίνων», λέγει ο Σειράχ, (Σειρ. 48,9).
Σημειωτέον ότι ο ζήλος του Θεσβίτου Ηλιού αφορά όχι μόνον εις την αληθινήν λατρείαν του ζώντος μοναδικού Θεού, του αποκαλυφθέντος εν τη ανθρωπίνη ιστορία, αλλά και εις την θείαν δικαιοσύνην, την οποίαν παρέβλεπον οι κρατούντες και οι ισχυροί της εποχής του. Τούτους αντεμετώπισεν ο Θεσβίτης Ηλίας με τον πύρινον ζήλον αυτού ως επισημαίνει ο Σειράχ λέγων: «Και ανέστη Ηλίας προφήτης ως πυρ και ο λόγος αυτού ως λαμπάς εκαίετο», (Σειράχ 48,1).
Με άλλα λόγια, ο ζήλος του Ηλία παρομοιάζεται προς πυρ και λαμπάδα καιομένην. Διό και «επήγαγεν λιμόν» (Σειρ. 48,2), τουτέστιν ανομβρίαν και πείναν (Γ. Βασιλ. 17,1). «Ωλιγοποίησεν αυτούς», δηλαδή τους προφήτας του Βάαλ, τους οποίους κατέσφαξεν (Γ’ Βασιλ. 18,30-40). «Ανέσχεν ουρανόν και κατήγαγεν ούτως τρις πυρ», (Σειρ. 48,3), τουτέστιν έκλεισε διά του λόγου του τον ουρανόν από βροχήν και ταυτοχρόνως διέταξε και κατήλθε τρεις φοράς πυρ εξ ουρανού.
«Ο εγείρας νεκρόν εκ θανάτου» (Σειρ. 48,5), τουτέστιν ο αναστήσας εκ νεκρών τον υιόν της χήρας (Γ’ Βασιλ. 21,21-23). «Ο ακούων εν Σινά ελεγμόν και εν Χωρήβ κρίματα εκδικήσεως (Σειράχ 48,7), τουτέστιν αυτός ο οποίος εδέχθη τρομεράς αποκαλύψεις, δηλαδή ελεγμούς εν τω Σινά και καταδικαστικάς αποφάσεις του Θεού εν τω Χωρήβ, (Γ’ Βασιλ. 19,8-18). Εδώ βλέπομεν ότι ο Θεός φανερώνεται εις τον Ηλίαν εις τον ίδιον ακριβώς τόπον, όπου ο Μωϋσής είδε τα «οπίσω» του Θεού, (Εξόδ. 33,23).
Αξιοσημείωτον ότι ο Ηλίας κηρύττει τον αληθινόν Θεόν και εις τους εθνικούς, δηλαδή τους ειδωλολάτρας. Τούτο αποδεικνύει ότι ο σκοπός της εν τω κόσμω αποκαλυφθείσης υπό του Θεού ιεράς ιστορίας, αφορά ουχί μόνον εις ένα λαόν ή μίαν ομάδα ανθρώπων, αλλά εις την σωτηρίαν ολοκλήρου του ανθρωπίνου γένους.
Κατά την μαρτυρίαν του συγγραφέως του «Βιβλίου των Βασιλειών» ο μυστηριωδώς ανυψωθείς από τον «συσσεισμόν», τουτέστιν τον ανεμοστρόβιλον δι’ άρματος πυρός Ηλίας, έδωσεν εις τον μαθητήν αυτού Ελισσαίον το προφητικόν αυτού πνεύμα, ίνα συνεχίση το πανανθρώπινον σωτηριώδες έργον του Θεού (Δ΄ Βασιλ. 2,1-18).
Ο προφητικός λόγος του Μαλαχίου: «ιδού εγώ αποστελώ υμίν Ηλίαν τον Θεσβίτην πριν ή ελθείν την ημέραν Κυρίου την μεγάλην και επιφανή», (Μαλ. 4,4) επιβεβαιοί τρανώτατα την άρρητον συνοχήν της Παλαιάς τε και Καινής Διαθήκης ή μάλλον την εν Πνεύματι Αγίω ενότητα των Προφητών και των Αποστόλων.
Λέγομεν δε τούτο, διότι η ιδιαιτέρα αποστολή του Προφήτου Ηλιού είναι να «αποκαταστήση εν ταίς εσχάταις ημέραις- καρδίαν πατρός προς υιόν και καρδίαν ανθρώπου προς τον πλησίον αυτού, μη ελθών πατάξω την γην άρδην» (Μαλαχ. 4,5), λέγει Κύριος διά στόματος του Προφήτου Μαλαχίου.
Ερμηνεύων τον προφητικόν τούτον λόγον, ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας λέγει: «Επειδή δε εν πλείσταις εσμέν αμαρτίαις, προβαδίζει χρησίμως ο θεσπέσιος Προφήτης (Ηλίας), εις ομοψυχίαν άγων τους επί γης, ίνα σύμπαντες εις ενότητα την διά πίστεως ενηνεγμένοις… και ούτω τε σωθείεν καταφοιτήσαντος του Κριτού».
[Και απλούστερον, επειδή υπάρχομεν εν πολλαίς αμαρτίαις, προπορεύεται προς όφελος ημών ο θεσπέσιος Προφήτης Ηλίας, οδηγών εις ομοψυχίαν / ομοφωνίαν τους επί γης ανθρώπους, ούτως ώστε σύμπαντες να έλθουν επί το αυτό, εις την διά της πίστεως ενότητα… και κατ’ αυτόν τον τρόπον είναι δυνατόν να σωθώμεν κατά την έλευσιν (την Δευτέραν Παρουσίαν του Κριτού).
Εις το ερώτημα των μαθητών: «Πως οι Γραμματείς λέγουσι ότι Ηλίαν δεί ελθείν πρώτον; Ο Ιησούς αποκριθείς είπεν αυτοίς· Ηλίας μεν έρχεται πρώτον αποκαταστήσει πάντα», (Ματθ. 17,10). Διά της απαντήσεως ταύτης ο Χριστός βεβαιοί την αλήθειαν της προφητείας του Μαλαχίου, αναφέρων αυτολεξεί την ρήσιν των Γραμματέων.
Ο ένδοξος Ηλίας διεκρίνετο και διά την δύναμιν της προσευχής αυτού, διό και ο απόστολος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος επικαλείται τον προφήτην Ηλίαν ως παράδειγμα της δυνάμεως της προσευχής λέγων: «…πολύ ισχύει δέησις δικαίου ενεργουμένη. ‘Ηλίας άνθρωπος ην ομοιοπαθής ημίν, και προσευχή προσηύξατο του μη βρέξαι, και ουκ έβρεξεν επί της γης ενιαυτούς τρεις και μήνας εξ· και πάλιν προσηύξατο, και ο ουρανός υετόν έδωκε και η γη εβλάστησε τον καρπόν αυτής», (Ιακ. 5, 16-17).
Η δύναμις της προσευχής είναι εκείνη, η οποία εχάρισεν εις τον προφήτην Ηλίαν την θεοπτίαν, όταν ούτος ευρισκόμενος εις το σπήλαιον ήκουσε ρήμα Κυρίου και «και είπεν· εξελεύση αύριον και στήση ενώπιον Κυρίου εν τω όρει· ιδού παρελεύσεται Κύριος, και ιδού πνεύμα μέγα κραταιόν διαλύον όρη και συντρίβον πέτρας ενώπιον Κυρίου, ουκ εν τω πνεύματι Κύριος· και μετά το πνεύμα συσσεισμός, ουκ εν τω συσσεισμώ Κύριος· και μετά τον συσσειμόν πυρ, ουκ εν τω πυρί Κύριος· και μετά το πυρ φωνή αύρας λεπτής, κακεί Κύριος», (Γ’ Βασιλ. 19,11-12).
Με άλλα λόγια ο Θεός ενεφανίσθη εις τον άνθρωπον αυτού τον δίκαιον Ηλίαν, ως φωνή, τουτέστιν ως ήχος λεπτής αύρας, εις την οποίαν αύραν προτυπούται η άπειρος του Θεού φιλανθρωπία, δηλαδή το μυστήριον της ενσαρκώσεως και ενανθρωπήσεως του Θεού Λόγου και Σωτήρος ημών Χριστού.
Της εμπειρίας της Θεοπτίας του δικαίου ημών Προφήτου Ηλιού, δυνάμεθα να γίνωμεν κοινωνοί και ημείς, αγαπητοί μου αδελφοί, διά της δυνάμεως και ενεργείας της προσευχής, ως λέγει Κύριος· «και πάντα όσα αν αιτήσητε εν τη προσευχή και τη δεήσει πιστεύοντες λήψεσθε», (Ματθ. 21,22) «μηδέν μεριμνάτε, αλλ’ εν παντί τη προσευχή και τη δεήσει μετά ευχαριστίας τα αιτήματα υμών γνωριζέσθω προς τον Θεόν», (Φιλιπ. 4,6), παραγγέλλει ο θείος Παύλος.
Μετά δε του υμνωδού είπωμεν: «Ιδείν εν λεπτοτάτη αύρα Θεόν, ως ιδείν δυνατόν κατηξίωσαι, ασκητικαίς, πρότερον το σώμα διαγωγαίς, καταλεπτύνας Ένδοξε· όθεν δυσωπώ σε σαίς προσευχαίς, (συν ταίς πρεσβείαις της Θεοτόκου) το πάχος του νοός μου λεπτύνας, μετανοίας μαρμαρυγαίς θείαις καταύγασον». Αμήν! έτη πολλά και ειρηνικά».
Τη Θεία Λειτουργία ακολούθησε δεξίωση και εορταστική τράπεζα, προσφορά του φιλόξενου, εργατικού και δραστήριου Επιστάτη της Μονής, μοναχού Αχιλλείου.
