Με την ευλογία του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου Β’, ο Αρχιμανδρίτης Θεολόγος Αλεξανδράκης συμμετείχε στις 2 Δεκεμβρίου 2024 με επιτυχία στο 10ο Διεθνές Συνέδριο Ψηφιακής Κληρονομιάς EuroMed2024, που διεξήχθη στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου στη Λεμεσό.
Το συνέδριο διοργανώνεται από την Έδρα UNESCO για την Ψηφιακή Πολιτιστική Κληρονομιά και συγκεντρώνει ερευνητές, επαγγελματίες και πολιτικούς φορείς από διάφορους κλάδους της πολιτιστικής κληρονομιάς. Οι θεματικές του περιλαμβάνουν τεχνητή νοημοσύνη, επαυξημένη και εικονική πραγματικότητα, καθώς και βιώσιμες υποδομές ψηφιακής συντήρησης.
Στην έναρξη της εισήγησής του, ο Αρχιμ. Θεολόγος Αλεξανδράκης, Διευθυντής του Ι.Π.Ε., εξέφρασε θερμές ευχαριστίες προς τον Διοργανωτή του Συνεδρίου, καθηγητή κ. Μαρίνο Ιωαννίδη και τους συνεργάτες του, για τη διοργάνωση αυτού του εξαιρετικού επιστημονικού φόρουμ που προάγει την πολιτιστική κληρονομιά μέσω της τεχνολογίας.
Στη συνέχεια, παρουσίασε το έργο του Ιδρύματος Ποιμαντικής Επιμόρφωσης (Ι.Π.Ε.) της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, τονίζοντας τη σημασία της ψηφιοποίησης των ιερών κειμηλίων της Ι.Α.Α, για τη διατήρηση και ανάδειξη της πολιτιστικής μας ταυτότητας. Η εισήγηση, με τίτλο: «Ψηφιοποίηση Ιερών Κειμηλίων Ενοριακών Ναών της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και η ποιμαντική αξιοποίησή τους », αφορά το έργο του Ι.Π.Ε. που έγινε με τη συγχρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης και περιλαμβάνει την ψηφιοποίηση 457.000 σελίδων παλαιτύπων, ιστορικών εγγράφων και αρχειακού υλικού, την τεκμηρίωση 27.000 κειμηλίων, μεταξύ αυτών ιερά σκεύη, εικόνες και χειρόγραφα, την τρισδιάστατη απεικόνιση 800 αντικειμένων με περιμετρική λήψη 360° και 184 κειμηλίων σε 3D και την παραγωγή 3D ταινίας 50 λεπτών με ιστορική περιήγηση στην Ιερά Μονή του Οσίου Λουκά του εν Στειρίω, με πρωτότυπο σενάριο που αναδεικνύει τον βίο του Οσίου (osiosloukasmonastery.gr).
Το έργο, το οποίο τηρεί όλες τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές, περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός σύγχρονου ψηφιακού αποθετηρίου, που βρίσκεται στο Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (μέλος της Europeana) με πρόσβαση μέσω ασφαλούς περιβάλλοντος G-Cloud, τηρώντας τις απαιτήσεις του GDPR, καθώς και την ανάπτυξη του ψηφιακού μουσείου (mouseio.ipe.gr), το οποίο επιτρέπει στο κοινό να εξερευνήσει τα τεκμηριωμένα κειμήλια μέσω εικονικών περιηγήσεων και 3D προβολών.
Στην παρουσίαση συμμετείχαν οι Καθηγητές Θεόδωρος Γκανέτσος και Παναγιώτης Δούρος από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, οι οποίοι συνέβαλαν στην τεκμηρίωση και ψηφιοποίηση του υλικού, ενισχύοντας την προσπάθεια ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς της Εκκλησίας. Ο π Θεολόγος τόνισε ότι η συνεργασία Εκκλησίας και ακαδημαϊκής κοινότητας ανοίγει νέους δρόμους για τη διεπιστημονική έρευνα και την εκπαιδευτική αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Συγκεκριμένα το ψηφιακό μουσείο με τα μοναδικά κειμήλια προσφέρει πλούσιο υλικό, ιδανικό για τη διεξαγωγή μεταπτυχιακών και διδακτορικών ερευνών. Επίσης ενδυναμώνει τη συνεργασία μεταξύ διαφόρων επιστημονικών πεδίων, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη ολοκληρωμένων ερευνητικών προτάσεων και η δημόσια έκθεση ψηφιοποιημένων κειμηλίων μέσω του ψηφιακού μουσείου καθιστά την ελληνική πολιτιστική και θρησκευτική κληρονομιά προσβάσιμη σε ερευνητές και κοινό διεθνώς, ενισχύοντας την παγκόσμια αναγνώριση της Ορθόδοξης παράδοσης. Παράλληλα αναφέρθηκε στην ποιμαντική αξιοποίηση των εκκλησιαστικών κειμηλίων, υπογραμμίζοντας τη σημασία τους στην κατήχηση, τη λειτουργική ζωή και την ενίσχυση της πίστης μέσω της ιστορικής μνήμης. Πρότεινε τη χρήση τους σε εκπαιδευτικές δράσεις, εικονικές περιηγήσεις και πολιτιστικές πρωτοβουλίες, ενισχύοντας τη σύνδεση Εκκλησίας με τη νέα γενιά και την εκπαίδευση. Αυτές οι προοπτικές καθιστούν το έργο της ψηφιοποίησης όχι μόνο μια πολιτιστική πρωτοβουλία, αλλά και μια πλατφόρμα ακαδημαϊκής και επιστημονικής ανάπτυξης.
Ολοκληρώνοντας την παρουσίασή του ο π. Θεολόγος, υπογράμμισε τη δέσμευση του Ι.Π.Ε. να συνεχίσει να προάγει την Ορθοδοξία και την παράδοση μέσω της τεχνολογίας, ενισχύοντας τη σύνδεση Εκκλησίας και κοινωνίας σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Τέλος ενεχείρησε το ως δώρο το πόνημα του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου Β «Μνημεία Χριστιανικής Βοιωτίας» στον διοργανωτή του Συνεδρίου Καθηγητή κ. Μαρίνο Ιωαννίδη.
Κατά τη διάρκεια της παρουσίας του στο EuroMed2024, ο Αρχιμανδρίτης Θεολόγος Αλεξανδράκης είχε εποικοδομητικές συναντήσεις με τον Πρύτανη του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου (ΤΕΠΑΚ), Καθηγητή Παναγιώτη Ζαφείρη, τον Δήμαρχο Λεμεσού, κ. Γιάννη Αρμεύτη και τον κ. Μιχάλη Τζιώρτα, Πρόεδρο Ένωσης Εκτοπισμένων Κοινοτήτων Αμμοχώστου. Οι συναντήσεις αυτές επιβεβαιώνουν τη δέσμευση για ενίσχυση της συνεργασίας με την ακαδημαϊκή και τοπική κοινότητα σε θέματα πολιτιστικής κληρονομιάς και ανάπτυξης κοινών δράσεων.
Στο συνέδριο που διοργανώθηκε από την Έδρα UNESCO για την Ψηφιακή Πολιτιστική Κληρονομιά του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου συμμετείχαν σύνεδροι από κορυφαία πανεπιστήμια και ερευνητικούς φορείς διεθνούς κύρους, όπως University of Cambridge (Ηνωμένο Βασίλειο), Taiwan University, Alma Mater Studiorum – Università di Bologna (Ιταλία), Hochschule Mainz – University of Applied Sciences (Γερμανία), Friedrich Schiller Universität Jena (Γερμανία), Uppsala University (Σουηδία), University of Cologne (Γερμανία) και το Ίδρυμα Ποιμαντικής Επιμορφώσεως Ι.Α.Α, οι οποίοι ανέδειξαν τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών κλάδων και ερευνητικών κοινοτήτων, στοχεύοντας στην ανάπτυξη νέων προτύπων και τεχνολογιών για τη διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
