Στο ακριτικό Δελβινάκι τιμήθηκε ένα θρησκευτικό και ένα ιστορικό γεγονός. Η μνήμη του προστάτη του ακριτικού χωριού Γρηγορίου του Θεολόγου καθώς και η θαυματουργική σωτηρία των κατοίκων στις 25 Ιανουαρίου του 1944, ημέρα της εορτής του, λίγο από την αποχώρηση των Γερμανών.
Την παραμονή τελέστηκε εσπερινός στο ναΐδριο του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, το οποίο βρίσκεται στην είσοδο του χωριού και κτίστηκε το 1946, με πρωτοβουλία του Αρτέμη Χατζηνικολάου και χρήματα όλων των Δελβινακιωτών, σε ανάμνηση της θαυματουργικής παρέμβασης.
Ο Μητροπολίτης Κονίτσης κ. Αλέξιος, που δίνει το παρών με πνευματικότητα και ιεροπρέπεια στις λατρευτικές και επετειακές εκδηλώσεις των ενοριών του, παράλληλα με τη δυναμική του στις διοικητικές υποχρεώσεις, χοροστάτησε κατά τον όρθρο και ιερούργησε κατά τη θεία λειτουργία στον κεντρικό ναό της Κοιμήσεως Θεοτόκου.
Στη συνέχεια παραβρέθηκε στο πρώην Αρρεναγωγείο – Παρθεναγωγείο του Δελβινακίου, όπου τιμήθηκε η επέτειος της σωτηρίας του χωριού από τα ναζιστικά στρατεύματα.
Στον χαιρετισμό του τόνισε την αδιάρρηκτη σχέση των κατοίκων της περιοχής με τον Γρηγόριο τον Θεολόγο, του οποίου το θαύμα έζησαν οι κάτοικοι στην περίοδο της Κατοχής, αλλά γενικά και με την Ορθόδοξη Παράδοση.
«Ο Άγιος Γρηγόριος δεν είναι μόνο ένας θρησκευτικός προστάτης, είναι το σύμβολο της επιβίωσης και της δύναμης αυτού του τόπου. Τιμούμε το θαύμα του 1944 και στεκόμαστε με σεβασμό μπροστά στην ιστορία μας», ανέφερε ο δήμαρχος Πωγωνίου Κώστας Καψάλης.
Τον πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε η δασκάλα του Δημοτικού Σχολείου Δελβινακίου Κωνσταντίνα Γώρου, αφού τεκμηριωμένα περιέγραψε τα γεγονότα, υπογράμμισε ότι ότι η πίστη έγινε η ασπίδα που προστάτευσε το Δελβινάκι από τον όλεθρο.
Στις 25 Ιανουαρίου του 1944 γερμανικές δυνάμεις εισέβαλαν στο χωριό με σκοπό να κάνουν εκτελέσεις, κατόπιν πληροφοριών ότι εκεί υπήρχαν οπλισμός και πυρομαχικά. Όμως έψαξαν και δεν τον βρήκαν, παρ’ ότι ήταν σε κεντρικό σημείο κρυμμένα, στο καφενείο του χωριού, κάτω από κάρβουνα, και τελικά αποχώρησαν.
Οι κάτοικοι θεώρησαν το περιστατικό θαύμα του εορτάζοντος Γρηγορίου του Θεολόγου και ζήτησαν να ανακηρυχθεί προστάτης του χωριού, κάτι που έγινε το 1965 με σχετικό διάταγμα που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ.
π. Ηλίας Μάκος
