Αρχιμ. Κυρίλλου Κωστοπούλου
Ιεροκήρυκος Ι. Μ. Πατρών – Δρος Θεολογίας
Μεταξύ άλλων, φέρει ενώπιόν μας την Μ. Τετάρτη η Αγία μας Εκκλησία, την πράξη του Θεανθρώπου Κυρίου να ζωσθή το λέντιον και να πλύνη τους πόδας των Μαθητών Του (Ιωάν. 13, 4-5).
Με αυτήν την ενέργεια δίδαξε τους Μαθητές Του και όσους πίστευσαν σε Αυτόν την βαθύτατη αλήθεια και την συμβουλή να Τον ακολουθήσουν στην οδό της ταπεινώσεως: «υπόδειγμα γαρ δέδωκα υμίν, ίνα καθώς εγώ εποίησα υμίν και υμείς ποιήτε» (Ιωάν. 13, 15).
Καλείται ο κάθε βαπτισμένος στο Όνομα του Τριαδικού Θεού να ακολουθήση τον Διδάσκαλο Ιησού και να βαδίση στα ίχνη Του. Εάν αγωνίζεται συνειδητά και αληθινά να ακολουθή τον Κύριο, θα κατανοήση ότι, χωρίς αυτήν την πράξη της ταπεινώσεως, δεν ημπορεί να Τον συναντήση, όχι μόνον στο Πάθος και τον Σταυρό, αλλά ούτε και σε αυτήν την Ανάστασή Του. Δεν υπάρχει πορεία προς την Ανάσταση χωρίς την ταπείνωση.
Η ταπείνωση εμπεριέχει το Πάθος και τον Σταυρό. Και τούτο διότι αυτός που αγωνίζεται να είναι ταπεινός, καλείται να σταυρώση τον εαυτόν του, κατανικώντας το εμπαθές «εγώ» του, τον εγωκεντρισμό του. Πράγματι, αυτό δεν είναι εύκολο. Πάσχει ο άνθρωπος, υποφέρει αγωνιζόμενος να το κατορθώση. Ανεβαίνει τον Γολγοθά του, ταπεινούμενος έναντι του Θεού και του συνανθρώπου του και φθάνει στον Σταυρό, όπου απαρνείται τον εγωκεντρισμό του.
Ο αγώνας αυτός συνιστά άσκηση σκληρή, στην οποία αν υπομείνη και επιμείνη ο άνθρωπος θα δεχθή την Θεία Χάρη, καθώς «ταπεινοίς δίδωσιν χάριν», όπως μας λέγει η Αγία Γραφή.
Ο υπερφίαλος και εγωιστής, εκείνος που πιστεύει ότι αυτός είναι το κέντρο του κόσμου και επιζητεί όλοι και όλα να στρέφωνται γύρω απ’ αυτόν είτε είναι σύζυγος είτε είναι τέκνο είτε είναι γονεύς είτε προιστάμενος η υφιστάμενος είτε οποιοσδήποτε, δεν ημπορεί να λάβη οντολογικά την Θείαν Χάριν ούτε να έλθη σε κοινωνία οντολογική με τον Θεόν και τον συνάνθρωπόν του, ακόμη κι αν εκκλησιάζεται, εξομολογήται, μεταλαμβάνη, προσεύχεται κ.λπ.. Εάν δεν εγκολπωθή την ταπείνωση και δεν κοινωνή με τον Κύριό του, ο Οποίος «εαυτόν εκένωσεν μορφήν δούλου λαβών» και εζώσθη το λέντιο –«λαβών λέντιον διέζωσεν εαυτόν»– και ένιψε τους πόδας των Μαθητών Του –«και ήρξατο νίπτειν τους πόδας των μαθητών και εκμάσσειν τω λεντίω ω ην διεζωσμένος».
Αλλά και ο άνθρωπος που βρίσκεται εκτός Εκκλησίας, όταν προσπαθή με εγωιστικό τρόπο, μέσω λογικών αναλύσεων και χειροπιαστών αποδείξεων να πλησιάση και να γνωρίση τον Θεό, αποτυγχάνει οικτρά. Διότι δεν θέλει να βγη από τον εγωκεντρικό του χώρο και να συναντήση τον Θεάνθρωπο στον δικό Του χώρο, εκεί όπου υπάρχει η άπειρος αλήθεια και να ενωθή μαζί Του. Αντιθέτως προσπαθεί να περιορίση και εγκλωβίση τον άπειρο Θεό στο πεπερασμένο εγώ του, πράγμα αδύνατον.
Προβάλλει, λοιπόν, ως μοναδική οδός λυτρώσεως, τόσο για τον άνθρωπο τον εκτός Εκκλησίας που αναζητεί να βρη τον Θεό μέσω της εμπαθούς λογικής του, όσο και για εκείνον που βρίσκεται εντός του χώρου της Ορθοδόξου Εκκλησίας, αλλά διαπιστώνει πολλές φορές στις διανθρώπινες και διαπροσωπικές του σχέσεις ότι δεν έχει απαλλαγή από το θηρίο του εγωισμού, το συγκλονιστικό παράδειγμα της ταπεινώσεως του Θεανθρώπου Κυρίου. Μακάρι να το μιμηθούμε, για να βρούμε τις απαντήσεις και τις διεξόδους που μάταια αναζητούμε σε άλλες ατραπούς και μεθόδους.
