Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος προέστη της νεκρωσίμου Ακολουθίας του Μακαριστού Αρχιεπισκόπου Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κυρού Αναστασίου, η οποία τελέστηκε την Πέμπτη, 30 Ιανουαρίου 2025, το πρωί, στον Ιερό Καθεδρικό Ναό της Αναστάσεως των Τιράνων, με τη συμμετοχή της Ιεραρχίας της Εκκλησίας Αλβανίας και Προκαθήμενων και Αντιπροσώπων άλλων Ορθοδόξων Αυτοκεφάλων Εκκλησιών.
Στον επικήδειο λόγο του ο Οικουμενικός Πατριάρχης είπε:
“Καθήκον θλιβερόν μας συνεκέντρωσε σήμερον εις την Αλβανικήν πρωτεύουσαν! Ο μέγας στύλος της εν Αλβανία Ορθοδόξου Εκκλησίας έπεσεν! Ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας Αναστάσιος εξεδήμησεν εις Κύριον! Και ναι μεν το άγαν προβεβηκός της ηλικίας και ο από καιρού κλονισμός της υγείας του σεπτού Προκαθημένου μας προητοίμαζον δια το επερχόμενον τέλος της επί γης αυτού πορείας. Ουχ ήττον, η στέρησις τοιούτου πνευματικού Πατρός και εκκλησιαστικού ηγέτου προκαλεί βαθείαν κατ’ άνθρωπον θλίψιν! Ο Αναστάσιος υπήρξεν ο υπηρέτης του θαύματος της εκ νεκρών αναστάσεως της τοπικής Εκκλησίας, μετά την μεγάλην και σκοτεινήν νύκτα της στρατευομένης αθεΐας, μετά τον μέγαν διωγμόν των Χριστιανών από μέρους αντιθέου καθεστώτος.
Όταν το καθεστώς αυτό κατέρρευσε και εφάνη δυνατή η ανασυγκρότησις της Εκκλησίας, η ποτνία Μήτηρ Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως ανεζήτησε τον προικισμένον άνδρα, ο οποίος θα ηδύνατο να αναλάβη την διάσωσιν του κλυδωνιζομένου σκάφους. Τον άνδρα εκείνον, ο οποίος θα συνεδύαζεν αρετήν, ευφυΐαν, αποφασιστικότητα, αγωνιστικόν φρόνημα, εργατικότητα, διπλωματικήν ευστροφίαν, διεθνή, ει δυνατόν, αναγνωρισιμότητα, πίστιν ακλόνητον εις την ιεράν αποστολήν, αφοσίωσιν εις τα πατρώα θέσμια και αγάπην δια τον πονεμένον λαόν του Θεού. Και τα ηύρομεν πάντα ταύτα εις το πρόσωπον του Τιτουλαρίου τότε Μητροπολίτου Ανδρούσης, ανδρός, ο οποίος είχε και εις την Ιεραποστολήν της Αφρικής λαμπρύνει την μαρτυρίαν του, και ακαδημαϊκήν επιφάνειαν ου την τυχούσαν είχε, και κατά τον καλλίτερον τρόπον είχε συστήσει τον εαυτόν του εις την Εκκλησίαν!”
Στη συνέχεια ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναφέρθηκε στη ζωή, την πανεπιστημιακή πορεία, τη διακονία και το ιεραποστολικό έργο του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου μέχρι και την εκλογή του ως Προκαθημένου της ανασυσταθείσας Εκκλησίας της Αλβανίας.
“Η Εκκλησία της Αλβανίας, από της αρχής της ανακηρύξεως αυτής εις Αυτοκέφαλον, είχε ταραχώδη ιστορίαν, δια λόγους κυρίως πολιτικούς. Αλλά η πλήρης συμφορά ήλθε δια της αποφάσεως «καταργήσεως» της θρησκείας υπό του αθεϊστικού καθεστώτος, ότε οι ιερείς εδιώχθησαν, απεσχηματίσθησαν, τους απηγορεύθη πάσα λειτουργική πράξις και η Εκκλησία κατέστη Εκκλησία διωκομένων, Εκκλησία κατακομβών. Το 1991 το Οικουμενικόν Πατριαρχείον, εν τη οφειλετική μερίμνη του υπέρ πασών των εμπεριστάτων Εκκλησιών, τον εκάλεσε και τον απέστειλεν εις Αλβανίαν ως Πατριαρχικόν Έξαρχον, προκειμένου να θέση νέα θεμέλια και να φέρη το μήνυμα της Αναστάσεως εις τον πονεμένον Ορθόδοξον λαόν της Χώρας. Μετά δε από εν και ήμισυ έτος, και αφού έδωκεν άριστα δείγματα αναγεννητικού έργου, τον εξέλεξε και τον κατέστησεν Αρχιεπίσκοπον Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας, την 24ην Ιουνίου 1992, εις τας αρχάς της ταπεινής ημών Πατριαρχίας.
Ασφαλώς, η ποιμαντορία του δεν υπήρξεν ανέφελος! Εν μέσω συμπληγάδων εχώρει πάντοτε και επί ξυρού ακμής επορεύετο! Άλλωστε, είχε το χάρισμα και κατάλληλα πρόσωπα να επιλέγη ως αμέσους συνεργάτας του, και οδούς να διανοίγη εκεί όπου εφαίνετο αδιέξοδος, και τους απαραιτήτους πόρους να εξευρίσκη δια την εκ της τέφρας αναγέννησιν της Εκκλησίας. Ιεροί Ναοί, Μοναί, Εκπαιδευτήρια, Ιερατική και Θεολογική Σχολή, νοσοκομεία και άλλα κοινωφελή ιδρύματα είναι ολίγα μόνον από τα πολλά επιτεύγματα του. Φύσει γλυκύς, επιεικής, υποχωρητικός όπου έπρεπεν, αλύγιστος και ανυποχώρητος όπου το συμφέρον της Εκκλησίας επέβαλλε, διπλωμάτης σπανίας δεξιότητος, εγνώριζε να λειαίνη ακάνθας, να αποφεύγη τριβάς, να θεραπεύη πληγάς, να καταρτίζη ψυχάς, να συγκροτή θεοφιλώς την Εκκλησίαν.
Θα ενθυμούμεθα ο,τι ωραίον, ο,τι λαμπρόν, ο,τι θεοφιλές, ο,τι οικοδομητικόν της Εκκλησίας έπραξε και επέτυχεν ο μακαριστός, και δοξάζομεν τον Θεόν, ο Οποίος εχαρίσατο εις την σύγχρονον Εκκλησίαν Πρωθιεραρχικόν ανάστημα του ύψους του Αναστασίου Γιαννουλάτου!”
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης σημείωσε:
“Ο Αναστάσιος ως προσωπικότης και ως Πρωθιεράρχης, ασφαλώς είναι αναντικατάστατος! Και η στέρησίς του συνιστά σεισμόν εις την τοπικήν Εκκλησίαν. Είμεθα, όμως, βέβαιοι ότι η ευχή του, μαζί με τας πρεσβείας πάντων των Αγίων του Ιλλυρικού, θα βοηθήση εις την εκλογήν του πλέον αξίου και καταλλήλου δια τον θρόνον διαδόχου του. Η Μήτηρ Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως, το Οικουμενικόν Πατριαρχείον, θα περιβάλλη και τον νέον Αρχιεπίσκοπον, όποιος και αν είναι αυτός, με πολλήν αγάπην και θα είναι πάντοτε παρά το πλευρόν του, ετοίμη η Μήτηρ Εκκλησία να συμπαρασταθή εις παν ο,τι χρειασθή η τοπική Αυτοκέφαλος Εκκλησία!
Αδελφέ Αναστάσιε! Από κέντρου ψυχής και καρδίας σε αποχαιρετούμεν, ευχόμενοι την μετά των δικαίων και Αγίων κατάπαυσίν σου!
Αιωνία και εν ευλογίαις η μνήμη σου!”
Παρέστησαν, οι Πατριάρχες Αλεξανδρείας κ. Θεόδωρος, Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλος, Βουλγαρίας κ. Δανιήλ και Αρχιεπίσκοποι Νέας Ιουστινιανής και πάσης Κύπρου κ. Γεώργιος και Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος, εκπρόσωποι άλλων Αυτοκέφαλων Εκκλησιών, διαφόρων θρησκευτικών κοινοτήτων της χώρας, ο Πρόεδρος της Αλβανίας κ. Bajram Begaj, η Πρόεδρος της Βουλής κ. Elisa Spiropali, o Πρωθυπουργός της χώρας κ. Edi Rama, ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, πολιτικοί και πλήθος προσωπικοτήτων από την Αλβανία, την Ελλάδα αλλά και άλλες χώρες, Διπλωμάτες, και πλήθος πιστών.
Θερμή υποδοχή στα Τίρανα
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης συνταξίδευσε με τον Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας κ. Θεόδωρο, και κατά την άφιξη τους νωρίτερα σήμερα το πρωί, στο Διεθνές Αεροδρόμιο των Τιράνων, τους υποδέχθηκαν οι Μητροπολίτες Απολλωνίας και Φίερι κ. Νικόλαος και Ελμπασάν κ. Αντώνιος, αντιστοίχως, εκ μέρους της Εκκλησίας Αλβανίας, καθώς και η Πρέσβης της Ελλάδος στα Τίρανα κ. Κωνσταντίνα Καμίτση.
Στη συνέχεια, οι δύο Προκαθήμενοι μετέβησαν στον Ι. Καθεδρικό Ναό της Αναστάσεως, όπου προσκύνησαν διαδοχικά τη σορό του κεκοιμημένου Πρωθιεράρχου, o δε Οικουμενικός Πατριάρχης κατέθεσε στέφανο εκ μέρους της Μητρός Εκκλησίας.
Μετά την Εξόδιο Ακολουθία, ο Οικουμενικός Πατριάρχης είχε εγκάρδιες συναντήσεις με τους παρισταμένους αδελφούς του Προκαθημένους, με τους Πρωθυπουργούς της Αλβανίας και της Ελλάδος και με πλήθος άλλων προσωπικοτήτων. Εν συνεχεία, ευλόγησε την Τράπεζα που παρετέθη από την Ι. Σύνοδο της Εκκλησίας της Αλβανίας στη μνήμη του μακαριστού Προκαθημένου της και, ακολούθως, αναχώρησαν μαζί με τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας για το αεροδρόμιο των Τιράνων.
Τον Οικουμενικό Πατριάρχη και τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας αποχαιρέτησαν εγκαρδίως οι ως άνω Ιεράρχες της Αγιωτάτης Εκκλησίας της Αλβανίας.
Αργά το απόγευμα της ίδιας ημέρας αφίχθησαν, με ιδιωτική πτήση, στην Πόλη, όπου τους υποδέχθηκαν ο Πατριαρχικός Επίτροπος Μητροπολίτης Γέρων Δέρκων κ. Απόστολος, και ο Μ. Πρωτοσύγκελλος κ. Γρηγόριος.
Στην ολιγόωρη επίσκεψη του στα Τίρανα τον Οικουμενικό Πατριάρχη συνόδευσαν οι Μητροπολίτες Γέρων Χαλκηδόνος κ. Εμμανουήλ και Καλλιουπόλεως και Μαδύτου κ. Στέφανος, οι Μ. Εκκλησιάρχης κ. Αέτιος, Διευθυντής του Ιδιαιτέρου Πατριαρχικού Γραφείου, και Διάκονος κ. Ευλόγιος Τσάτσας, Κωδικογράφος της Αγίας και Ιεράς Συνόδου, καθώς και ο Άρχων Μ. Λογοθέτης κ. Θεόδωρος Αγγελόπουλος, ενώ τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας ο Μητροπολίτης Γουϊνέας κ. Γεώργιος.
