Από τον ΣΩΤΗΡΗ ΛΕΤΣΙΟ*
Σε πολύ καλό σημείο βρίσκονται αυτή τη στιγμή οι διαδικασίες για την απόκτηση από το ελληνικό κράτος του κτίσματος που βρίσκεται στο Κισινάου, πρωτεύουσα της Μολδαβίας, και το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως έδρα του στρατηγείου της Φιλικής Εταιρείας πριν από την έναρξη της επανάστασης του 1821. «Οι διαπραγματεύσεις για την αγορά του κτίσματος συνεχίζονται χωρίς κανένα πρόβλημα. Είναι σίγουρο ότι αυτό θα περιέλθει σύντομα στη δικαιοδοσία του ελληνικού κράτους. Υπάρχουν διάφορες σκέψεις για το πώς θα χρησιμοποιηθεί μελλοντικά. Μεταξύ αυτών είναι ή να αποτελέσει την έδρα της ελληνικής πρεσβείας ή να δημιουργηθεί εκεί ένα μουσείο με ιστορικό περιεχόμενο». Αυτό υπογραμμίζει μιλώντας στην «Ορθόδοξη Αλήθεια» ο πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής και υπουργός κ. Γεώργιος Σούρλας με αφορμή τις εξελίξεις σχετικά με το εν λόγω μεγάλης εθνικής σημασίας κτίσμα.
«Εστω και μετά από 200 και πλέον χρόνια αναμένεται να αξιοποιηθεί το κτήριο που στέγασε το στρατηγείο της Φιλικής Εταιρίας και από όπου ξεκίνησε ο αγώνας για την ελευθερία της χώρας μας. Πρόκειται για ένα σύμβολο που θα φέρει πιο κοντά την Ελλάδα και την Μολδαβία» λέει χαρακτηριστικά.
Ηταν το 2006 όταν ο κ. Σούρλας με την ιδιότητα του αντιπρόεδρου της Βουλής ήταν από τους πρώτους Έλληνες, που πέρασαν το κατώφλι του στρατηγείου της Φιλικής Εταιρείας ξεκινώντας συγχρόνως την προσπάθεια για να περιέλθει το κτίριο στην Ελλάδα. Την ύπαρξη του συγκεκριμένου κτίσματος ο κ. Σούρλας την είχε ανακοινώσει σε επιστημονικό συνέδριο, που είχε διεξαχθεί στο Κισινάου το 2006, και αφού είχαν προηγηθεί επισταμένες έρευνες τόσο από Ελληνες αλλά και από Μολδαβούς ιστορικούς, καθώς και από συνεργάτες του κ. Σούρλα. Τον Μάρτιο του 2006 ο κ. Σούρλας είχε στείλει επιστολή στον τότε πρόεδρο της Δημοκρατίας της Μολδαβίας κ. Βλαδιμίρ Βορονίν στην οποία γινόταν αναφορά για την ανάγκη αξιοποίησης του ιστορικού αυτού κτιρίου. Ο κ. Σούρλας επανέφερε το αίτημα αυτό σε δύο ακόμη συναντήσεις που είχε με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας καθώς και με τον τότε πρόεδρο της Μολδαβικής Βουλής κ. Μαριάν Λούπου, οι οποίοι όμως από την πλευρά τους είχαν επισημάνει ότι είχαν ανακύψει ορισμένα προβλήματα, επειδή το κτίριο ανήκει σε ιδιώτη και όχι στο κράτος της Μολδαβίας.
Ο ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ
Το μεγάλης συμβολικής σημασίας για την πατρίδα μας κτίριο είναι το παλαιότερο κτίσμα που έχει διασωθεί έως σήμερα στην πόλη του Κισινάου. Σύμφωνα με τα συμβόλαια που βρέθηκαν οικοδομήθηκε το 1816 και ανήκε στον καταγόμενο από την Ηπειρο Μιχάλη Γ. Κάτσικα, ο οποίος υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα πρόσωπα της Φιλικής Εταιρείας. Ο Κάτσικας είχε εγκατασταθεί στη Μολδοβλαχία το 1804 και ήταν στρατιωτικός. Υπηρετούσε μάλιστα στον ρωσικό στρατό και είχε τον βαθμό του λοχαγού, ενώ συγχρόνως ήταν υπεύθυνος οικονομικού για την είσπραξη των τελωνειακών δασμών. Στα δύο υπόγεια του σπιτιού τέθηκαν οι βάσεις και ξεκίνησαν κάτω από άκρα μυστικότητα οι διεργασίες, οι οποίες οδήγησαν σύντομα στη συγκρότηση της Μυστικής Εδρας της «Ανώτατης Αρχής» ανάβοντας έτσι την φλόγα για την προετοιμασία της εξέγερσης κατά του οθωμανικού ζυγού. Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης και τα αδέλφια του είχαν φιλοξενηθεί στο σπίτι αυτό καθόλη τη διάρκεια προετοιμασίας της Ελληνικής Επανάστασης από τον Οκτώβριο του 1820 έως και τον Φεβρουάριο του 1821. Εκεί μάλιστα στις 16 Φεβρουαρίου ελήφθη η απόφαση για την έναρξη της Επανάστασης. Μετά από λίγες ημέρες -και δη στις 21 Φεβρουαρίου- ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, τα αδέλφια του και το επιτελείο του κρίνοντας πως τα πράγματα ήταν πλέον έτοιμα αναχώρησαν από το Κισινάου για το Ιάσιο, ενώ στις 24 Φεβρουαρίου κυκλοφόρησε η επαναστατική προκήρυξη: «Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος».
ΕΚΕΙ ΟΡΚΙΣΤΗΚΑΝ
Διόλου τυχαία δεν ήταν η επιλογή του Κισινάου από την πλευρά του Αλέξανδρου Υψηλάντη, έτσι ώστε να αποτελέσει η πόλη αυτή έδρα του αγώνα κατά των Τούρκων. Βασικό κριτήριο υπήρξε το ότι ο Υψηλάντης ήταν κοντά σε φίλους του Ρώσους αξιωματικούς, με τους οποίους γνωρίστηκε και συνδέθηκε μαζί τους κατά την διάρκεια των πατριωτικών πολέμων, που διεξήγαγε ο τσάρος Αλέξανδρος Α’ ενάντια στην εισβολή των γαλλικών στρατευμάτων του Ναπολέοντα Βοναπάρτη στο έδαφος της Ρωσίας το 1812. Με την καθοδήγηση και παρότρυνση του Αλέξανδρου Υψηλάντη ξεκίνησε στο σπίτι του Μιχάλη Γ. Κάτσικα το έργο της μύησης στη Φιλική Εταιρεία των μελών του Ιερού Λόχου. Σε αυτό το σπίτι έδιναν τα νέα στελέχη τον οφειλόμενο όρκο και κατόπιν μυούνταν στους σκοπούς και τις υποχρεώσεις τους όντας μέλη της Εταιρείας.
Στον ίδιο χώρο διεξάγονταν όλες οι πολιτικές επαφές και οι συσκέψεις στις οποίες μετείχαν όλα τα επιφανή άτομα, τα οποία προέρχονταν από την υψηλή κοινωνία της Νότιας Ρωσίας αλλά και από την ελληνική κοινότητα της Μολδαβίας και των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών: Μεταξύ αυτών ήταν ο Μαρασλής, ο Κατακάζης -πολιτικός κυβερνήτης του Κισινάου και γαμπρός του Αλέξανδρου Υψηλάντη, ο Μιχαήλ Σούτσος ηγεμόνας της Μολδαβίας, οι πρίγκιπες Κατακουζηνοί κ.α.
*Αναδημοσίευση από την Εφημερίδα “Ορθόδοξη Αλήθεια”
