Από τον ΣΩΤΗΡΗ ΛΕΤΣΙΟ
Μια εικόνα διαφορετική και ασυνήθιστη σε σχέση με ό,τι συνήθως παρατηρείται στο προαύλιο ενός ναού, παρουσίαζε πριν από μερικές ημέρες ο εξωτερικός χώρος του Καθεδρικού Ιερού Ναού Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, που βρίσκεται στο λιμάνι της Ρόδου. Έξω από την κεντρική είσοδο του ναού-διασκορπισμένοι σε μεγάλη ακτίνα-είχαν παραταχθεί οικογένειες με τα οικόσιτα και κατοικίδια τους ζώα (σκύλοι, γάτες, κουνέλια, καναρίνια, κ.α), αναβάτες με τα άλογά τους, παιδιά που κρατούσαν στοργικά ακόμη και χελώνες! Οι παρευρισκόμενοι συμμετείχαν στην τέλεση της θείας λειτουργίας στη μνήμη του Αγίου Μοδέστου, που έχει ανακηρυχθεί από την Ορθόδοξη Εκκλησία προστάτης των ζώων.
Την θεία λειτουργία όπως και τον αγιασμό τέλεσε ο μητροπολίτης Ρόδου κ. Κύριλλος ο οποίος απευθυνόμενος προς το εκκλησίασμα ανέγνωσε τις ευχές του Αγίου Μοδέστου, ενώ στα βλέμματα των πιστών ήταν ευδιάκριτη η χαρά από την λήψη αυτής της ευλογίας, που περνώντας μέσα από το άγγιγμα των ζώων θέρμαινε και τις ψυχές των ανθρώπων.
Στη θέα των ανθρώπων που κρατώντας ένα σκύλο ή μια γάτα πλησιάζουν κάποιον μητροπολίτη ή ιερέα για να δεχτούν αυτά την ευλογία, πολλοί πιστοί μπορούν να νιώσουν παράξενα ή ακόμη και να σκανδαλισθούν. Κατά πόσο όμως είναι έτσι τα πράγματα; «Δεν πρόκειται για έθιμο αλλά για μια θρησκευτική παράδοση.
Αυτού του είδους η θρησκευτική πράξη είχε μεγάλη σημασία κατά το παρελθόν, επειδή τότε οι άνθρωποι ζούσαν πολύ έντονα αυτή την γιορτή». Αυτό υπογραμμίζει ο μητροπολίτης Ρόδου κ. Κύριλλος μιλώντας στην «Ορθόδοξη Αλήθεια» αναφερόμενος στην πρόσφατη θεία λειτουργία για τα ζώα παραθέτοντας και την προσωπική του εμπειρία: «Διατηρώ έντονες αναμνήσεις γύρω από αυτό το θέμα, επειδή προέρχομαι από ένα χωριό της Κρήτης, όπου εκεί τελείτο θεία λειτουργία και γινόταν πανηγύρι για να τιμηθεί ο Άγιος Μοδέστος.
Αυτό δεν συνέβαινε μόνο στο δικό μου χωριό, αφού η μνήμη του Αγίου Μοδέστου τιμάτο και σε πολλά χωριά της Ρόδου από πολύ παλιά. Για αυτό ακριβώς τον λόγο και το τέμπλο των περισσότερων ναών του νησιού κοσμεί η εικόνα του Αγίου Μοδέστου. Ήταν σημαντικό αυτό το γεγονός για όσους ζούσαν κοντά στο περιβάλλον της αγροτικής κοινωνίας, αφού τα ζώα αποτελούσαν μέρος της περιουσίας τους. Σήμερα ωστόσο αυτή η σχέση έχει σε μεγάλο βαθμό εξασθενήσει» προσθέτει ο ίδιος.
Ανακαλώντας στη μνήμη του τα όσα διαδραματίσθηκαν στο παρελθόν ο σεβασμιότατος κ. Κύριλλος σημειώνει επίσης, ότι όλοι οι κάτοικοι από τα γειτονικά χωριά συνέρρεαν στο χωριό καταγωγής του ιδίου κατά τον εορτασμό του αγίου Μοδέστου ό,τι καιρό και εάν έκανε.
Δεν τους πτοούσε ούτε η κούραση της ημέρας αλλά ούτε και η κακοκαιρία! Εικόνες βαθιά ανθρώπινες και συγκλονιστικές έχουν αποτυπωθεί στη σκέψη του. Έφερναν μαζί τους οι χωρικοί ζώα για να τα αφιερώσουν στο ναό, είτε για να τα ραντίσει ο ιερέας και να λάβουν έτσι την ευλογία του αγίου.
Συγχρόνως, ευλογούσαν και το κριθάρι, το οποίο στη συνέχεια το πρόσφεραν ως τροφή στα πρόβατα και στις κατσίκες: «Τα ζώα τα φροντίζουμε αφού είναι μέρος της Δημιουργίας του Θεού. Δεν πρέπει άλλωστε να ξεχνάμε όλους εκείνους τους αγίους, οι οποίοι ζούσαν έχοντας μαζί τους και από ένα ζώο» υπενθυμίζει ο μητροπολίτης κ. Κύριλλος αναφέροντας και τα εξής: «Αυτό που συχνά τονίζω είναι πως η αγάπη για τα ζώα δεν πρέπει να υποκαθιστά την αγάπη για τον άνθρωπο.
Δεν πρέπει να μετατρέπουμε σε ιδεολογία, την αγάπη και την φροντίδα προς τα ζώα, αλλά να την εντάσσουμε στα σωστά πλαίσια-έτσι όπως τα αναγνωρίζει και η Ορθόδοξη Εκκλησία. Υπάρχουν διαφορετικές απόψεις σχετικά με το θέμα της στάσης μας απέναντι στα ζώα. Αλλά αυτούς τους ανθρώπους οφείλουμε να τους προσεγγίσουμε ποιμαντικά και να τους ενημερώσουμε για τις θέσεις της Εκκλησίας.
Φρόντισα να έρθω σε επικοινωνία με την φιλοζωική οργάνωση της Ρόδου και διαπίστωσα πως ήταν πολύ πρόθυμοι ν’ ακούσουν τα όσα πρεσβεύει επί του θέματος η Εκκλησία, έτσι ώστε να υπάρχει μια πιο υγιής αντιμετώπιση του θέματος».
Παρόμοια θεία λειτουργία αφιερωμένη στα ζώα τελούσε και ο μακαριστός μητροπολίτης Παντελεήμων Β΄ στη Θεσσαλονίκη, ενώ στη Κύπρο θεία λειτουργία και αγιασμό για τα ζώα τελεί εδώ και πάρα πολλά χρόνια ο μητροπολίτης Λεμεσού κ. Αθανάσιος.
Μια ξεχωριστή περίπτωση για το ίδιο θέμα που θα πρέπει επίσης ν΄ αναφερθεί είναι και αυτή, που αφορά στον μακαριστό επίσκοπο Νεοχωρίου Παύλο (σ.σ απεβίωσε τον Φεβρουάριο του 2025). Όταν ο μακαριστός Παύλος εκτελούσε χρέη ιερέα στον Ι. Ν. του Αγίου Χαράλαμπου Ιλισίων είχε κατηγορηθεί πριν από 35 περίπου χρόνια για την τέλεση λειτουργιών για τα ζώα.
Μάλιστα, εξαιτίας αυτού του γεγονότος του είχαν γίνει πολλές καταγγελίες και στη συνέχεια είχαν απαγγελθεί εναντίον του κατηγορίες, ενώ προς υπεράσπισή του είχε σπεύσει καταθέτοντας σχετικό υπόμνημα ο μακαριστός π. Ευάγγελος Μαντζουνέας, γραμματέας τότε της επιτροπής που είναι υπεύθυνη για τα νομοκανονικά ζητήματα της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Ο Νεοχωρίου Παύλος κλήθηκε σε απολογία επειδή θεωρήθηκε-λανθασμένα-πως έπραξε κάτι που δεν συνάδει με την εκκλησιαστική παράδοση. Ωστόσο ο π. Ευάγγελος Μαντζουνέας απέδειξε με θεολογικά και νομοκανονικά στοιχεία πως δεν είχε διαπραχθεί κάτι αντικανονικό και έτσι έληξε η δοκιμασία του.
Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Ορθόδοξη Αλήθεια”
