Ο Πατριάρχης Βουλγαρίας κ. Δανιήλ, απεύθυνε μια συγκινητική και γεμάτη πνευματική βαρύτητα ομιλία με αφορμή την εορτή της Απελευθέρωσης της Βουλγαρίας, τιμώντας τη θυσία των ηρώων που αγωνίστηκαν για την ελευθερία και την ανεξαρτησία της χώρας.
Στην ομιλία του, αναφέρθηκε στην ανεκτίμητη αξία της ελευθερίας, η οποία αποτελεί δώρο Θεού, και υπογράμμισε τη σημασία της ιστορικής μνήμης και της πνευματικής ενότητας για το μέλλον του βουλγαρικού λαού.
Το μήνυμά του επανέφερε τη μνήμη των αγώνων του παρελθόντος, ενώ ταυτόχρονα κάλεσε όλους να διατηρήσουν ζωντανή την πίστη και τις αξίες που καθόρισαν την εθνική τους ταυτότητα.
Ακολουθεί η ομιλία του Πατριάρχη Βουλγαρίας κ. Δανιήλ:
Αξιότιμοι εκπρόσωποι της κρατικής εξουσίας,
Σεβασμιώτατε,
Αγαπητοί πατέρες,
Αγαπητά αδέλφια εν Κυρίω,
Η εορτή της Απελευθέρωσης, της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας του λαού μας, είναι ημέρα μνήμης και ευγνωμοσύνης. Σήμερα η Ορθόδοξη Εκκλησία μας τιμά και προσεύχεται για όλους τους αγωνιστές και ήρωες της βουλγαρικής ελευθερίας και ιδιαίτερα για εκείνους οι οποίοι, με τον ηρωισμό της αγάπης, αφιέρωσαν τη ζωή τους γι’ αυτήν. Για το ύψιστο δώρο της ελευθερίας, το οποίο απολαμβάνουμε σήμερα, χρωστάμε ευγνωμοσύνη πρώτα στον Θεό, για την ευλογία Του για τον ορθόδοξο λαό μας, και έπειτα σε όλους τους αγωνιστές του πνευματικού και εκκλησιαστικού μας αναγεννησιακού κινήματος, οι οποίοι προετοίμασαν την κατάκτηση της κρατικής μας ανεξαρτησίας, η οποία ήρθε ως αποτέλεσμα του Ελευθερωτικού Πολέμου, οργανωμένου και υλοποιημένου από τον Τσάρο-Απελευθερωτή, τον Ρώσο αυτοκράτορα Αλέξανδρο τον Β΄, και τις συνδυασμένες προσπάθειες του νικηφόρου στρατού του και του Βουλγαρικού μας αποσπάσματος. Ό,τι επιτεύχθηκε από όλους αυτούς μένει στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια ιστορία ως παράδειγμα της δύναμης του πνεύματος και της ορθόδοξης χριστιανικής ενότητας, η οποία βρίσκει στην πολεμική για την ελευθερία μας μια από τις πιο κατηγορηματικές εκδηλώσεις της.
Ως χριστιανοί, γνωρίζουμε ότι η ελευθερία είναι αδιαμφισβήτητα πρώτα και κύρια δωρεά του Θεού, αλλά ταυτόχρονα γνωρίζουμε και ότι αυτή – στην ανθρώπινή της διάσταση – πρέπει να κατακτηθεί, να κερδηθεί και να προστατευτεί, ότι πάντοτε έχει υψηλό τίμημα. Ο άνθρωπος είναι δημιουργημένος από τον Θεό, για να ζει και να υπάρχει ελεύθερος, αλλά αυτή η ελευθερία είναι κάτι που πρέπει να υπερασπιστεί συνεχώς. Ας είμαστε ευγνώμονες για αυτό το δώρο. Η χριστιανική αντίληψη για την ελευθερία λέει επίσης ότι η ανώτατη εκδήλωσή της είναι η γνώση της αλήθειας (βλ. Ιωάννης 8:32) – της αλήθειας για τον Θεό και της αλήθειας για τον άνθρωπο. Διότι η ελευθερία είναι παρουσία του Πνεύματος του Κυρίου (βλ. 2 Κορινθίους 3:17), το οποίο είναι το Πνεύμα της αλήθειας (Ιωάννης 14:17). Στη γνώση της αλήθειας καλούμαστε να ζούμε και στη μαρτυρία της αλήθειας – για να αξίζουμε την τωρινή και μελλοντική μας ελευθερία.
Η αχαριστία, η έλλειψη αναγνώρισης, η περιφρόνηση της ιστορικής αλήθειας λόγω προσωρινών και παροδικών περιστάσεων, μπορεί να χαρακτηριστεί ως αμαρτία. Αμαρτία απέναντι στην αλήθεια, η οποία – όπως ήδη είπαμε – μας κάνει πραγματικά ελεύθερους. Η ευγνωμοσύνη μας προς όλους όσους έχασαν τη ζωή τους και αγωνίστηκαν για την ελευθερία της αγαπημένης μας Πατρίδας είναι κάτι απολύτως φυσικό για κάθε ορθόδοξο χριστιανό. Ευχαριστούμε πρώτα τον Θεό, αλλά δεν ξεχνάμε και τους ανθρώπους, διαμέσου των οποίων ο Θεός ενεργούσε, ώστε να είμαστε σήμερα ελεύθεροι.
Σήμερα η χώρα μας αποτελεί εδώ και καιρό μέρος του ελεύθερου κόσμου και ο λαός μας ζει σε συνθήκες πνευματικής και εκκλησιαστικής αυτονομίας, κρατικής και πολιτικής ανεξαρτησίας. Σήμερα έχουμε όλα όσα, μόλις πριν από ενάμιση αιώνα, ήταν όνειρο για τους προγόνους μας και ιδανικό για το οποίο αγωνίστηκαν σφοδρά και για το οποίο ήταν έτοιμοι να θυσιάσουν τα πάντα, ακόμη και τη ζωή τους. Αν και ζούσαν υπό συνθήκες διπλής εξάρτησης – πνευματικής και πολιτικής, είχαν ζωντανή εκκλησιαστική και ιστορική μνήμη για τις εποχές που δεν ήταν δούλοι. Με αυτήν τη ζωντανή μνήμη για την πνευματική και εθνοτική τους ταυτότητα, σκλαβωμένοι, αλλά όχι καταβεβλημένοι πνευματικά, κατάφεραν να διατηρηθούν – με τη πίστη τους, τη γλώσσα τους και τη γραφή τους και τον πολιτισμό τους, ώστε, όταν ήρθε η ευνοϊκή ιστορική στιγμή, να αποκαταστήσουν την αξιοπρέπειά τους ως ελεύθερος λαός – με ιστορία, παραδόσεις και δικό τους πρόσωπο ανάμεσα στους άλλους ευρωπαϊκούς λαούς.
Όταν εορτάζουμε την ημέρα της ελευθερίας μας, ο ηρωισμός τους και η πορεία που διάβηκαν ζωντανεύουν μπροστά μας στην ολοκληρωμένη μεγαλοπρέπειά τους και μας υποχρεώνουν να φυλάξουμε πιστά τις παρακαταθήκες τους και το ιδανικό τους για μια ελεύθερη και ανεξάρτητη Βουλγαρία: Το Κράτος του Πνεύματος, όπως το καθορίζει ο μεγάλος Ρώσος επιστήμονας ακαδημαϊκός Δημήτριος Λιχάτσοφ το 1978, κατά τη διάρκεια των εορτών για την εκατονταετηρίδα της Απελευθέρωσής μας. Διότι η αληθινή δύναμη του λαού μας βρίσκεται ακριβώς στην πνευματικότητά του και στον πολιτισμό του, οι οποίοι, με τη σειρά τους, έχουν τη βάση τους στη χριστιανική μας πίστη – πίστη και ελπίδα στον Θεό, δια του Οποίου, όπως λέει ο Απόστολος των Εθνών, ζούμε, κινούμαστε και υπάρχουμε (Πράξεις 17:28). Αυτή η πίστη μας έχει διαπλάσει, ενώσει και διατηρήσει ως λαό δια μέσου των αιώνων, ακόμη και στις πιο σκοτεινές και απελπισμένες εποχές, μας έχει ενδυναμώσει, είναι και η μόνη αληθινή εγγύηση για το παρόν και το μέλλον μας, για τη διαρκή μας ύπαρξη ως λαός του Θεού. Εμπνέει τους προγόνους μας και τους ορθόδοξους αδελφούς μας από κοντά και μακριά, που ήρθαν κάποτε εδώ, για να κατακτήσουν την Απελευθέρωσή μας. Αιωνία και μακάριος ας είναι η μνήμη όλων των γνωστών και αγνώστων ηρώων της βουλγαρικής ελευθερίας.
Χαρούμενη και ευλογημένη εορτή της ελευθερίας της Βουλγαρίας!
Ο Θεός να προστατεύει τη Βουλγαρία!
† ΔΑΝΙΗΛ, Πατριάρχης Βουλγαρίας
