«Η χριστιανική πίστη έχει δημόσιο ρόλο» στη Ρωσία, καθώς «προβάλλει ένα διαφορετικό σύστημα αξιών» σε σχέση με τη Δύση, είπε ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος στην χριστουγεννιάτικη συνέντευξη που παραχώρησε στο τηλεοπτικό κανάλι Russia 1, μιλώντας στο ειδησεογραφικό πρακτορείο TASS.
Ο Πατριάρχης απάντησε και σε ερώτημα σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία και το πώς είναι εφικτό αυτός να τελειώσει. Αφού απέφυγε να σχολιάσει τη ρωσική επίθεση, επιδόθηκε σε ένα μάθημα… ιστορίας, πνευματικότητας και διπλωματίας, τονίζοντας πως «η προσωπική ηθική μεταμόρφωση είναι απαραίτητη, όμως η ιστορία δείχνει πως οι διεθνείς σχέσεις σπάνια ακολουθούν ιδανικά σενάρια». Όπως είπε, «η πολιτική θα έπρεπε να εμπεριέχει έναν ηθικό άξονα», ωστόσο συχνά «κυριαρχεί ο πραγματισμός, ο οποίος, όταν στηρίζεται σε επικίνδυνα μέσα, οδηγεί σε αστάθεια, επιθετικότητα και ανθρώπινο πόνο».
Καταφέρθηκε για άλλη μία φορά εναντίον της Δύσης, σχολιάζοντας ότι «κατά τη διάρκεια της Σοβιετικής Ένωσης είχαμε διαφορετικό πολιτικό σύστημα και ως εκ τούτου η σύγκρουση είχε ιδεολογικές προεκτάσεις. Ωστόσο, τώρα, δεν διαφέρουμε σε κάτι: είναι ίδια η οικονομία της αγοράς, τα ανθρώπινα δικαιώματα αλλά και η ελεύθερη κυκλοφορία ανθρώπων».
Επίσης, πρόσθεσε πως αυτά για τα οποία η Δύση κατηγορούσε τη Σοβιετική Ένωση, πλέον δεν υφίστανται καθώς «ο λαός, η κυβέρνησή μας, και οι ηγέτες μας έχουν συνειδητοποιήσει ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα και η θρησκευτική ελευθερία πρέπει να είναι έννοιες σεβαστές απ’ όλους».
Κατά την άποψή του, η σημερινή ένταση μεταξύ Ρωσίας και Δύσης δεν μπορεί να ερμηνευθεί με όρους του Ψυχρού Πολέμου. Υποστήριξε ότι η σύγκρουση έχει κυρίως πνευματικό και πολιτισμικό χαρακτήρα, καθώς, όπως είπε, η Ρωσία προβάλλει ένα διαφορετικό σύστημα αξιών, στο οποίο η χριστιανική πίστη διατηρεί δημόσιο ρόλο: «Προτείνουμε να μην εκδιωχθεί η χριστιανική πίστη, όπως συμβαίνει αυτή τη στιγμή στη Δύση. Βεβαίως, αυτό δεν το κάνουν όπως στη Σοβιετική Ένωση, φυλακίζοντας τον κόσμο. Όμως, η πίστη υποβιβάζεται. Για τη Δύση ‘η θρησκεία αποτελεί προσωπική υπόθεση’, και δεν καταλαμβάνει χώρο στη δημόσια ζωή».
Τέλος, τόνισε ότι η κύρια διαφορά Ρωσίας και Δύσης, είναι η εκκοσμίκευση: «Η χώρα μας σήμερα υπερασπίζεται τις παραδοσιακές αξίες. Απορρίπτουμε αυτό που αποκαλούν στη Δύση ως ‘υπεράσπιση ανθρωπίνων δικαιωμάτων’, διότι στην πραγματικότητα στοχεύει στην καταστροφή της ανθρώπινης ηθικής».
Ηθική, «πνευματική κυριαρχία» και επιβίωση της κοινωνίας
Ο Πατριάρχης χαρακτήρισε την ηθική ως νόμο που έχει «τοποθετήσει ο Θεός μέσα στη φύση του ανθρώπου, υπογραμμίζοντας ότι δεν αφορά μόνο την προσωπική ευτυχία, αλλά και την επιβίωση του ίδιου του πολιτισμού». «Η παραβίαση των ηθικών κανόνων», όπως είπε, «οδηγεί σε κοινωνική κατάπτωση και απειλεί τόσο τη δημόσια τάξη όσο και την ιδιωτική ζωή».
Στο πλαίσιο αυτό συνέδεσε την ηθική με την έννοια της «πνευματικής κυριαρχίας», τονίζοντας ότι ένα έθνος που χάνει τον ηθικό του προσανατολισμό καθίσταται ευάλωτο σε κάθε επίπεδο.
Η νεολαία και η πίεση της μαζικής κουλτούρας
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους νέους, επισημαίνοντας ότι η απομάκρυνση από τον Θεό και η αποδυνάμωση του ηθικού νόμου καθιστούν τη νεολαία πιο ευάλωτη σε φαινόμενα κοινωνικής παρακμής. Άσκησε κριτική στη μαζική κουλτούρα και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα οποία, όπως είπε, προβάλλουν την άνεση, τον πλούτο και την καλοπέραση ως ύψιστους στόχους, αφήνοντας στο περιθώριο αξίες όπως η δικαιοσύνη, η συμπόνια και η αγάπη προς τον πλησίον.
Η «υπέρβαση» ως χριστιανικό και κοινωνικό ιδανικό
Κεντρική έννοια της συνέντευξης αποτέλεσε «η υπέρβαση» της άνεσης χάριν ανώτερων σκοπών. Ο Πατριάρχης Κύριλλος υπογράμμισε ότι χωρίς «θυσία δεν υπάρχει αληθινή πρόοδος, ούτε πνευματική ούτε κοινωνική». Τόνισε ότι η αγάπη προϋποθέτει αυτοπροσφορά και ευθύνη και ότι αυτή η στάση ζωής αποτελεί αντίδοτο στον φόβο και την ανασφάλεια.
Ο φόβος για το μέλλον, η οικογένεια και ο ρόλος της Εκκλησίας
Αναφερόμενος στην ανησυχία πολλών ανθρώπων για το μέλλον, ο Πατριάρχης επισήμανε ότι μια κοινωνία που εστιάζει αποκλειστικά στην «αυτοσυντήρηση και την προσωπική άνεση χάνει τη συνοχή και την αλληλεγγύη της». Χαρακτήρισε τον φόβο της δημιουργίας οικογένειας και της τεκνογονίας ως «έκφραση εγωισμού και κάλεσε σε επιστροφή σε μια κουλτούρα ευθύνης και προσφοράς».
Μιλώντας για το μέλλον της Εκκλησίας, υπογράμμισε την ανάγκη για «μορφωμένους κληρικούς, ικανούς να συνομιλούν με τον σύγχρονο άνθρωπο, χωρίς όμως να χάνουν τον ρόλο του πνευματικού πατέρα, που στηρίζεται στη βιωμένη πίστη και την εσωτερική άσκηση«.
Τα Χριστούγεννα ως κάλεσμα ζωής
Κλείνοντας, ο Πατριάρχης Κύριλλος σημείωσε ότι, «αν και τα Χριστούγεννα πολλοί τα βιώνουν ως γιορτή χαράς και θαλπωρής, το ουσιαστικό τους νόημα δεν πρέπει να περιορίζεται στα δώρα και το εορταστικό τραπέζι.». Η αληθινή χαρά, όπως είπε, πηγάζει από τη βεβαιότητα ότι «ο Θεός είναι μαζί μας» και από την αποδοχή του ηθικού Του νόμου ως θεμελίου της ανθρώπινης συνύπαρξης.
