Η Κυριακή 3 Μαΐου εορτάστηκε από το Πατριαρχείο ως Κυριακή του Παραλύτου, σύμφωνα με το Πεντηκοστάριο, στην αραβόφωνη ελληνορθόδοξη κοινότητα της κώμης Ρένε, που υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Ναζαρέτ.
Το θαύμα της θεραπείας του Παραλύτου, όπως το διηγείται ο Ευαγγελιστής Ιωάννης (5, 1-15), αναφέρεται σε έναν άνθρωπο που παρέμενε παράλυτος επί τριάντα οκτώ χρόνια κοντά στην Προβατική Κολυμβήθρα. Εκεί, όπως πίστευαν, όποιος προλάβαινε να εισέλθει πρώτος στο νερό όταν αυτό ταρασσόταν από άγγελο Κυρίου θεραπευόταν. Ο Χριστός, βλέποντας την ταλαιπωρία του, τον θεράπευσε με τον λόγο Του: «Έγειρε, πάρε το κρεβάτι σου και περπάτα», χαρίζοντάς του όχι μόνο σωματική αλλά και πνευματική ίαση.
Της Θείας Λειτουργίας προεξήρχε ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλος, συλλειτουργούντων του Μητροπολίτη Ναζαρέτ κ. Κυριακού, του Αρχιεπισκόπου Κωνσταντίνης κ. Αριστάρχου και του Μητροπολίτη Άκκρης-Πτολεμαΐδος κ. Μακαρίου, καθώς και ιερέων της περιοχής. Οι πιστοί συμμετείχαν με ευλάβεια, ενώ θερμή ήταν η υποδοχή από τη νεολαία και τους προσκόπους της κοινότητας.
Κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, ο Πατριάρχης κήρυξε τον θείο λόγο, ενώ στη συνέχεια ακολούθησε πασχάλια τράπεζα. Η κοινότητα εξέφρασε την ευγνωμοσύνη της προς τον Πατριάρχη για τη διαρκή ηθική και υλική στήριξή του στο έργο και τη ζωή της.
Διαβάστε την ομιλία του Πατριάρχη:
«Ἦν δέ τις ἄνθρωπος ἐκεῖ τριάκοντα καί ὀκτώ ἔτη ἔχων ἐν τῇ ἀσθενείᾳ αὐτοῦ. Τοῦτον ἰδών ὁ Ἰησοῦς κατακείμενον… λέγει αὐτῷ: θέλεις ὑγιής γενέσθαι; Ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ ἀσθενῶν: Κύρε, ἄνθρωπον οὐκ ἔχω, ἵνα ὅταν ταραχθῇ τό ὕδωρ βάλῃ με εἰς τήν κολυμβήθραν… λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς ἔγειραι, ἆρον τόν κράββατόν σου καί περιπάτει», (Ἰωάν. 5, 5-8), λέγει ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης.
Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,
Εὐλαβεῖς Χριστιανοί,
Ἡ Χάρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος συνήγαγε σήμερον πάντας ἡμᾶς, Κυριακήν τοῦ Παραλύτου ἐν τούτῳ τῷ κοινοτικῷ ἱερῷ Ναῷ τῆς πόλεως ὑμῶν «Ρένε», ἵνα ἑορτάσωμεν τήν Ἀνάστασιν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καί μετά τοῦ ὑγιανθέντος Παραλύτου κηρύξωμεν τήν δύναμιν καί τό μέγα ἔλεος αὐτοῦ.
Κατά τήν ἐν σαρκί φανέρωσίν Του ἐπί τῆς γῆς, ὁ Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ Πατρός, ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός ἐποίησε σημεῖα, τοὐτέστιν θαύματα, πρῶτον ἐν Γαλιλαίᾳ καί ἀκολούθως εἰς Ἱερουσαλήμ, ἔνθα διά τοῦ σταυρικοῦ Πάθους καί τῆς Ἀναστάσεως Αὐτοῦ ἐπλήρωσε τό ἀπ’ αἰώνων κεκρυμμένον μυστήριον τῆς θείας Οἰκονομίας, ὡς κηρύττει ὁ σοφός Παῦλος λέγων: «ἐμοί τῷ ἐλαχιστοτέρῳ πάντων τῶν ἁγίων ἐδείχθη ἡ χάρις αὕτη ἐν τοῖς ἔθνεσιν εὐαγγελίσασθαι τόν ἀνεξιχνίαστον πλοῦτον τοῦ Χριστοῦ καί φωτίσαι πάντας τίς ἡ Οἰκονομία τοῦ μυστηρίου τοῦ ἀποκεκρυμμένου ἀπό τῶν αἰώνων ἐν τῷ Θεῶ τῷ τά πάντα κτίσαντι διά Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἵνα γνωρισθῇ νῦν ταῖς ἀρχαῖς καί ταῖς ἐξουσίαις ἐν τοῖς ἐπουρανίοις διά τῆς Ἐκκλησίας ἡ πολυποίκιλος σοφία τοῦ Θεοῦ», (Ἐφ. 3,8-10).
Καί διερωτώμεθα, ποία εἶναι ἡ γνῶσις διά τῆς Ἐκκλησίας τῆς πολυποικίλου σοφίας τοῦ Θεοῦ; Ἀκούσωμεν τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης λέγοντος: «Ἡ ποικίλη τοῦ Θεοῦ σοφία, ἡ διά τῶν ἐναντίων (=ἐκ διαμέτρου ἀντιθέτων πράξεων) θαυματουργήσασα τά μεγάλα καί θαυμάσια· πῶς δηλαδή γέγονε διά θανάτου ζωή καί δικαιοσύνη, διά τῆς ἁμαρτίας καί διά τῆς κατάρας εὐλογία, δόξα διά τῆς ἀτιμίας καί διά τῆς ἀσθενείας ἡ δύναμις».
Αὐτό ἀκριβῶς τό θαυματουργικόν καί θαυμάσιον γεγονός τῆς θεραπείας τοῦ ἀσθενοῦς Παραλύτου διά τῆς δυνάμεως τοῦ Χριστοῦ, διακρίνομεν εἰς τόν λόγον τοῦ Κυρίου λέγοντα εἰς τόν κατακείμενον ἄνθρωπον: «θέλεις ὑγιής γενέσθαι;» ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ ἀσθενῶν: «Κύριε, ἄνθρωπον οὐκ ἔχω, ἵνα βάλῃ με εἰς τήν κολυμβήθραν. Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· ἔγειραι, ἆρον τόν κράββατόν σου καί περιπάτει», (Πρβλ. Ἰωάν. 5, 6-8).
Ἀξιοσημείωτος ἐνταῦθα ἡ ἑρμηνεία τῶν πνευματοφόρων ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας Πατέρων Κυρίλλου Ἀλεξανδρείας καί Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου: «Θεοπρεπές, λέγει ὁ ἅγιος Κύριλλος, τό ἐπίταγμα (=ἡ διαταγή) καί τῆς ὑπέρ ἄνθρωπον δυνάμεώς τε καί ἐξουσίαν ἐναργεστάτην ἔχων τήν ἀπόδειξιν. Οὐ γάρ ἐπεύχεται τῷ κειμένῳ τῆς ἀρρωστείας τήν λύσιν, ἵνα μή κατά τινας φαίνοιτο καί Αὐτός (ὁ Κύριος) τῶν ἁγίων Προφητῶν, ἀλλ’ ὡς τῶν δυνάμεων Κύριος ἐξουσιαστικῶς ἐπιτάττει γενέσθαι».
«Οὐκ ἀνίστησι (=ἐγείρει) μόνον, λέγει ὁ Ἱερός Χρυσόστομος, ἀλλά καί τό κλινίδιον ἆραι κελεύει, ὥστε καί τό γινόμενον πιστώσασθαι θαῦμα καί μηδένα νομίσαι φαντασίαν εἶναι τό γεγενημένον ἤ ὑπόκρισιν, (=προσποίησιν).
Σημειωτέον ὅτι εἰς τήν ὑπό τοῦ Κυρίου θεραπείαν τῆς ἀρρωστείας τοῦ Παραλύτου ἀνθρώπου προηγήθη ἡ πίστις αὐτοῦ εἰς αὐτόν τόν Κύριον, ὁ Ὁποῖος «τάς ἀσθενείας ἡμῶν ἔλαβε καί τάς νόσους ἐβάστασεν», κατά τό ρηθέν διά τοῦ Προφήτου Ἡσαΐου: (Πρβλ. Ματθ 8,17) Ἐπισημαίνων τήν προηγηθεῖσαν πίστιν τοῦ Παραλύτου ὁ ἅγιος Κύριλλος λέγει: «Πράττει παραχρῆμα, (=ἀμέσως) [ὁ Παράλυτος] τό προσταχθέν καί δι’ ὑπακοῆς καί πίστεως τήν τριπόθητον (τήν λίαν ποθουμένην) ἑαυτῷ πραγματεύεται (=καταγίνεται διά τήν πραγμάτωσιν ) χάριν.
Τήν πίστιν δέ αὐτοῦ, ὁ ἰαθείς παράλυτος διεκήρυξε μετά παρρησίας, ὅταν «ἠρώτησαν οὖν αὐτόν· τίς ἐστιν ὁ ἄνθρωπος ὁ εἰπών σοι, ἆρον τόν κράββατον σου καί πειρπάτει;» Ὁ ἰαθείς δέν ἐγνώριζε ποῖος εἶναι οὗτος, ὅταν ὅμως «εὑρίσκει μετὰ ταῦτα αὐτὸν ὁ ᾿Ιησοῦς ἐν τῷ ἱερῷ καὶ εἶπεν αὐτῷ· ἴδε ὑγιὴς γέγονας· μηκέτι ἁμάρτανε, ἵνα μὴ χεῖρόν σοί τι γένηται· ἀπῆλθεν ὁ ἄνθρωπος καὶ ἀνήγγειλε τοῖς ᾿Ιουδαίοις ὅτι ᾿Ιησοῦς ἐστιν ὁ ποιήσας αὐτὸν ὑγιῆ», (Πρβλ. Ἰωάν. 5, 12-15).
Ἑρμηνεύων τόν λόγον τοῦ Κυρίου πρός τόν παράλυτον, «ἴδε ὑγιής γέγονας μηκέτι ἁμάρτανε, ἵνα μή χεῖρον σοι γένηται» (Ἰωάν. 5,14) λέγει ὁ Ἱερός Χρυσόστομος: «Ἐντεῦθεν μανθάνομεν… ὅτι αὐτῷ [τῷ Παραλύτῳ] ἐξ ἁμαρτιῶν ἐτέθη τό νόσημα» Ὄντως, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, πολλά νοσήματα, τοὐτέστιν ἀρρώστειαι, εἶναι συνέπειαι ἁμαρτιῶν, οὐχί ὅμως καί πᾶσα ἀσθένεια ὀφείλεται εἰς ἁμαρτίας, κατά τῶν ὑπό τοῦ Κυρίου λεχθέντων ἐπί τῶν μαθητῶν αὐτῶν διά τόν ἐκ γενετῆς τυφλόν: «Οὔτε οὗτος ἥμαρτεν οὔτε οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἀλλ’ ἵνα φανερωθῇ τά ἔργα τοῦ Θεοῦ ἐν αὐτῷ», (Ἰωάν. 9,3).
Ἀκούσωμεν καί τοῦ ἁγίου Θεοφυλάκτου, διερωτωμένου καί λέγοντος: «Πάντα τά νοσήματα ἐξ ἁμαρτιῶν; Οὐ πάντα μέν ἀλλά τά πλείονα. Τά μέν γάρ δι’ ἁμαρτήματα, ὥσπερ ἐπί τοῦ Παραλύτου τούτου… τοῖς δέ δι΄εὐδοκίμησιν (=καλήν φήμην) καί ἀνάρρησιν (=ἀνακήρυξιν), ὥσπερ ἐπί τοῦ Ἰώβ, ἵνα δειχθῇ ἡ ἀρετή αὐτοῦ» «ἔνια (=ὁρισμένα) δέ ἀπό ραθυμίας γίγνεται · καί γάρ γαστριμαργία καί μέθη καί ἀργία τά τοιαῦτα τίκτουσι πάθη», λέγει ὁ Ἱερός Χρυσόστομος.
Εἰς δέ τό εὔλογον ἐρώτημα, διά τί ὁ Κύριος ἐπέλεξε τόν συγκεκριμένον Παράλυτον ἐν μέσῳ πολλῶν ἄλλων ἀσθενῶν ἐν τῇ προβατικῇ κολυμβήθρᾳ; Ἀπαντᾷ ὁ πολύς Ὠριγένης λέγων: «Ἕνα ἐπελέξατο τόν βαρυτέρῳ μάλιστα κατεχόμενον πάθει καί τῷ μήκει τοῦ χρόνου τήν σωτηρίαν ἀνέλπιστον ἔχοντα».
Ἐπέλεξε ὁ Χριστός τόν Παράλυτον τοῦτον, λέγει ὁ Ἱερός Χρυσόστομος – διότι τό νόσημά του ἦτο ἀνίατον, ἀθεράπευτον. Ἔπειτα ὁ Κύριος ἤθελε νά δείξῃ καί τήν μεγάλην Του φιλανθρωπίαν. Ἐπίσης ἤθελε νά φανερώσῃ ὁ Χριστός ὅτι ὁ Παράλυτος μέ τήν ἀρρώστειά του εἶχε γίνει ἐνάρετος καί ἦτο λοιπόν ἄξιος ἐλέους καί εὐεργεσίας. «Ἵνα καί τήν δύναμιν καί τήν φιλανθρωπίαν ἐνδείξηται· τήν δύναμιν μέν ὅτι τό νόσημα λοιπόν ἀνίατον ἐγεγόνει… τήν δέ φιλανθρωπίαν, ὅτι τόν μάλιστα ἄξιον ὄντα ἐλέους καί εὐεργεσίας».
Ὁ Παράλυτος τῆς σημερινῆς εὐαγγελικῆς περικοπῆς, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, ἀποτελεῖ ἐναργέστατον παράδειγμα ὑπομονῆς ἀφ’ ἑνός καί ἀπολύτου ἐμπιστοσύνης εἰς τήν ἄπειρον φιλανθρωπίαν τοῦ Θεοῦ ἀφ’ ἑτέρου. Καί τοῦτο, διότι ἡμεῖς ἔχομεν κολυμβήθραν, τοὐτέστιν ἰατρεῖον καί θεραπευτήριον «τήν Ἐκκλησίαν τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ (τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ), ἥν περιεποιήσατο διά τοῦ ἰδίου αἵματος», (Πράξ. 20,28) κατά τόν Εὐαγγελιστήν καί Ἀπόστολον Λουκᾶν.
Ὁ Χριστός εἶναι τό καινόν (=καινούργιον) Πάσχα, δηλαδή ὁ Ἀναστημένος ἄνθρωπος, ὁ τάς πύλας ἡμῖν τοῦ Παραδείσου ἀνοίξας. Διό καί μετά τοῦ ὑμνῳδοῦ εἴπωμεν:
«Κύριε, τὸν Παράλυτον οὐχ ἡ κολυμβήθρα ἐθεράπευσεν, ἀλλ’ ὁ σὸς λόγος ἀνεκαίνισε, καὶ οὐδὲ ἡ πολυχρόνιος αὐτῷ ἐνεπόδισε νόσος, ὅτι τῆς φωνῆς σου ὀξυτέρα ἡ ἐνέργεια ἐδείχθη, καὶ τὸ δυσβάστακτον βάρος ἀπέρριψε, καὶ τὸ φορτίον τῆς κλίνης ἐβάστασεν, εἰς μαρτύριον τοῦ πλήθους τῶν οἰκτιρμῶν σου, δόξα σοι».
Χριστός Ἀνέστη. Ἔτη πολλά καί εἰρηνικά.
Εἰς τήν ἀναψυχήν τῆς αἰθούσης μετά τήν Λειτουργίαν ὁ Μακαριώτατος προσεφώνησε καί πάλιν τό ποίμνιον Αὐτοῦ ὡς ἕπεται:
«Ἐνεργῶν σημεῖα, ποιῶν τέρατα, μόνε Βασιλεῦ, σταυρὸν ἐθελουσίως ὑπέστης, ὡς οἰκτίρμων, καὶ θάνατον θανάτῳ θανατώσας, ἐζωοποίησας ἡμᾶς», ἀναφωνεῖ ὁ ὑμνῳδός τῆς Ἐκκλησίας.
Ἀξιότιμε Πρόεδρε καί σεβαστά μέλη τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ἐπιτροπῆς,
Ἅγιοι Πατέρες καί Ἀδελφοί,
Εὐλαβεῖς Χριστιανοί,
Ἐν τῇ Πασχαλίῳ ἑορτίῳ ταύτῃ ἡμέρᾳ εὐλογοῦμεν τόν ἐκ νεκρῶν ἀναστάντα Θεόν καί Σωτῆρα ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, τόν χαρίσαντα ἡμῖν τό ἀνέσπερον αὐτοῦ φῶς ἐν τῇ συνεχιζομένῃ σκοτίᾳ καί συγχύσει τῆς πολεμικῆς κρίσεως ἐν τῇ περιοχῇ ἡμῶν.
Λέγομεν δέ τοῦτο, διότι κατά τόν Ἅγιον Ἰωάννην τόν Θεολόγον, «ἡ σκοτία παράγεται καί τό φῶς τό ἀληθινόν ἤδη φαίνει» (Α΄ Ἰωάν. 2,8). Τό δέ φῶς τό ἀληθινόν καί ἐνυπόστατον εἶναι ὁ ἀναστάς Ἰησοῦς Χριστός, ὁ ἰατρός τῶν ψυχῶν καί τῶν σωμάτων ἡμῶν, «ὁ θεραπεύων πᾶσαν νόσον καί πᾶσαν μαλακίαν», (Ματθ. 4,23).
Τήν θεραπευτικήν ταύτην δύναμιν ὡς καί τήν ἄπειρον φιλανθρωπίαν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ, διαδηλοῖ περίτρανα τό ἑορταζόμενον σήμερον θαῦμα τῆς ἰάσεως τοῦ ἐν τῇ προβατικῇ ἐν Ἱεροσολύμοις κολυμβήθρᾳ Παραλύτου ἀνθρώπου. Ἀψευδής καί πιστός μάρτυς τοῦ γεγονότος τούτου παραμένει διά μέσου τῶν αἰώνων ἡ ἁγία τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία καί δή ἡ τῶν Ἱεροσολύμων μετά τοῦ εὐλαβοῦς πληρώματος, τοὐτέστιν τοῦ Χριστεπωνύμου αὐτῆς ποιμνίου. Ἀψευδής ὡσαύτως μάρτυς εἶναι καί τοπική ἐν «Ρένε» Ἐκκλησια ἡμῶν, ἡ ἀκούουσα εἰς τόν λόγον τοῦ Κυρίου, «μή φοβοῦ τό μικρόν ποίμνιον· ὅτι ηὐδόκησεν ὁ Πατήρ ὑμῶν δοῦναι ὑμῖν τήν βασιλείαν», ( Λουκ. 12,32).
Ταύτην ἀκριβῶς τήν βασιλείαν ἑορτάζομεν καί ἡμεῖς πασχαλίως ὡς βοᾷ καί λέγει ὁ ὑμνῳδός: «Θανάτου ἑορτάζομεν νέκρωσιν, ᾍδου τὴν καθαίρεσιν, ἄλλης βιοτῆς, τῆς αἰωνίου ἀπαρχήν, καὶ σκιρτῶντες ὑμνοῦμεν τὸν αἴτιον, τὸν μόνον εὐλογητὸν τῶν Πατέρων, Θεὸν καὶ ὑπερένδοξον».
Τήν ἀπαρχήν ταύτην τῆς ἄλλης, δηλονότι βιοτῆς τῆς ἐκ τῆς ἁμαρτίας καί τῆς ἀρρωστείας ἐλευθερωθείσης, ἐγένετο οἰκεῖος καί ὁ ἐπί ὁλόκληρα τριάντα καί ὀκτώ ἔτη ὑπομείνας παράλυτος. Τήν οἰκειότητα ταύτην ἐχαρίσατο ἡμῖν ὁ ἐκ νεκρῶν Ἀναστάς Θεός καί Σωτήρ ἡμῶν Χριστός διά τοῦ σώματοςΑὐτοῦ τῆς Ἐκκλησίας. Διό καί ὁ θεῖος Παῦλος παραγγέλλει ἡμῖν λέγων: «Οὐκέτι ἐστέ ξένοι καί πάροικοι ἀλλά συμπολῖται τῶν ἁγίων καί οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ», (Ἐφ. 2,19).
Ναί, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, ὄντες οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ ἐν αὐτῇ ταύτῃ τῇ γῆ τῇ ἁγίᾳ, τῇ ἁγιασθείσῃ διά τοῦ ἀπολυτρωτικοῦ αἵματος τοῦ Δικαίου τοῦ Χριστοῦ, ὡς καί διά τῆς τριημέρου ταφῆς Αὐτοῦ ἐπ’ οὐδενί «ἐσμέν ξένοι καί πάροικοι», ἀλλά γηγενεῖς μάρτυρες καί κήρυκες τῶν ἐπαγγελιῶν τῶν ἁγίων Προφητῶν καί Ἀποστόλων, ἐξαιρέτως δέ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ τοῦ εἰπόντος ἡμῖν: «Ταῦτα λελάληκα ὑμῖν, ἵνα ἐν ἐμοί εἰρήνην ἔχητε, ἐν τῷ κόσμῳ θλῖψιν ἕξετε· ἀλλά θαρσεῖτε, ἐγώ νενίκηκα τόν κόσμον» (Ἰωάν. 16,33)
Χριστός Ἀνέστη! Ἔτη πολλά εὐλογημένα καί εἰρηνικά.
