Με αφορμή την εμφάνιση δημοσιογραφικών υλικών που θέτουν υπό συζήτηση μια δήθεν «παράνομη» διδασκαλία του μαθήματος Θρησκευτικών, το Πατριαρχείο Ρουμανίας παρέχει τις ακόλουθες διευκρινίσεις:
- Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ρουμανίας, «Το Ρουμανικό Κράτος εξασφαλίζει την ελευθερία της θρησκευτικής εκπαίδευσης, σύμφωνα με τις ειδικές απαιτήσεις κάθε θρησκεύματος. Στα δημόσια σχολεία, η θρησκευτική εκπαίδευση οργανώνεται και κατοχυρώνεται από τον νόμο» (άρθρο 32, παρ. 7). Επιπλέον, η Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ορίζει: «Κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα στην ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας· αυτό το δικαίωμα περιλαμβάνει την ελευθερία να αλλάζει τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις του, καθώς και την ελευθερία να εκδηλώνει τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις του, μόνος ή μαζί με άλλους, δημόσια ή ιδιωτικά, μέσω διδασκαλίας, θρησκευτικών πρακτικών, λατρείας και τελέσεων» (άρθρο 18).Συνεπώς, η συμμετοχή των παιδιών και των νέων στα μαθήματα Θρησκευτικών αποτελεί συνταγματικό δικαίωμα, θεσμοθετημένο περαιτέρω μέσω του Νόμου υπ’ αριθμ. 489/2006 για την θρησκευτική ελευθερία και το γενικό καθεστώς των θρησκευμάτων, του Νόμου για την προ-δευτεροβάθμια εκπαίδευση υπ’ αριθμ. 198/2023 και της Μεθοδολογίας διδασκαλίας του μαθήματος Θρησκευτικών (εγκριθείσα με την Απόφαση του Υπουργού Εθνικής Εκπαίδευσης υπ’ αριθμ. 7.047/22 Δεκεμβρίου 2025, με περιεχόμενο παρόμοιο με τη Μεθοδολογία οργάνωσης της διδασκαλίας του μαθήματος Θρησκευτικών στην προ-δευτεροβάθμια εκπαίδευση, εγκριθείσα με την Απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Επιστημονικής Έρευνας υπ’ αριθμ. 5.232/14 Σεπτεμβρίου 2015 και τροποποιηθείσα με την Απόφαση του Υπουργού Εθνικής Εκπαίδευσης υπ’ αριθμ. 3.218/16 Φεβρουαρίου 2018).
- Ο Νόμος για την προ-δευτεροβάθμια εκπαίδευση υπ’ αριθμ. 198/2023 ορίζει: «Τα γενικά αναλυτικά προγράμματα της πρωτοβάθμιας, γυμνασιακής και λυκειακής εκπαίδευσης περιλαμβάνουν τα Θρησκευτικά ως σχολικό μάθημα, μέρος του κοινού κορμού. Στους μαθητές που ανήκουν σε κρατικά αναγνωρισμένα θρησκεύματα, ανεξαρτήτως αριθμού σε κάθε σχολική μονάδα, εξασφαλίζεται το συνταγματικό δικαίωμα συμμετοχής στο μάθημα Θρησκευτικών, σύμφωνα με την πίστη τους. Η εγγραφή του μαθητή για τη φοίτηση στο μάθημα Θρησκευτικών γίνεται μέσω γραπτής αίτησης του ενήλικου μαθητή ή των γονέων/νόμιμου εκπροσώπου, για τον ανήλικο μαθητή. Η αλλαγή αυτής της επιλογής γίνεται επίσης μέσω γραπτής αίτησης του ενήλικου μαθητή ή των γονέων/νόμιμου εκπροσώπου, για τον ανήλικο μαθητή. Σε περίπτωση που ο μαθητής δεν παρακολουθεί τα Θρησκευτικά, η σχολική του κατάσταση κλείνει χωρίς το μάθημα των Θρησκευτικών» (άρθρο 87, παρ. 1-2).
- Σύμφωνα με τη Μεθοδολογία διδασκαλίας των Θρησκευτικών, η αίτηση για παρακολούθηση του μαθήματος καταχωρίζεται στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Εκπαίδευσης της Ρουμανίας (SIIIR) και ισχύει για όλη τη διάρκεια της σχολικής φοίτησης στην προ-δευτεροβάθμια εκπαίδευση ή έως ότου αλλάξει η επιλογή (άρθρο 3, παρ. 4-5). Η διάταξη αυτή διασφαλίζει τόσο το συνταγματικό δικαίωμα συμμετοχής στο μάθημα Θρησκευτικών όσο και την ελευθερία της συνείδησης, σύμφωνα με τον Νόμο για την προ-δευτεροβάθμια εκπαίδευση υπ’ αριθμ. 198/2023.
- Σχετικά με τη βαθμολογία των μαθητών στο μάθημα Θρησκευτικών, σημειώνουμε ότι η αξιολόγηση αποτελεί μέρος της ιδιαιτερότητας κάθε σχολικού μαθήματος. Η μη αξιολόγηση των μαθητών στο μάθημα Θρησκευτικών ή η εξεύρεση εναλλακτικών λύσεων αντί βαθμού αποτελεί προσβολή του καθεστώτος του ως σχολικού μαθήματος (μέρος του κοινού κορμού – αναγνωρισμένο επίσης με την Απόφαση υπ’ αριθμ. 669/2014 του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Ρουμανίας). Ο βαθμός λειτουργεί ως κίνητρο μάθησης και εκτιμάται από μαθητές και καθηγητές ως βαρόμετρο της προσπάθειας των μαθητών. Η προσπάθεια των μαθητών στην απόκτηση γνώσεων και στη διαμόρφωση ηθικών και θρησκευτικών στάσεων πρέπει να ανταμείβεται και να αναγνωρίζεται.
- Υπενθυμίζουμε ότι στη Ρουμανία τα Θρησκευτικά ήταν το πρώτο μάθημα στο ημερολόγιο, έως το αθεϊστικό καθεστώς της κομμουνιστικής περιόδου. Επιπλέον, σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες τα Θρησκευτικά διδάσκονται κατά ομολογία. Σε αρκετά κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα Θρησκευτικά διδάσκονται μία ώρα την εβδομάδα (π.χ. Κροατία, Δανία, Φινλανδία, Λουξεμβούργο, Πολωνία, Σλοβακία, Ισπανία, Σουηδία) ή δύο ώρες την εβδομάδα (π.χ. Αυστρία, Βέλγιο, Κύπρος, Γερμανία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, Μάλτα). Η παρουσία του μαθήματος Θρησκευτικών στα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα αποτελεί έκφραση συνέχειας σε παιδαγωγικό και θεσμικό επίπεδο, καθώς και αναγνώριση και αξιοποίηση της διαμορφωτικής-εκπαιδευτικής δυναμικής των χριστιανικών αξιών, που προτείνονται μέσω του μαθήματος για τη διαμόρφωση της ανθρώπινης προσωπικότητας σε γνωστικό, συναισθηματικό, βουλητικό και στάσιμο επίπεδο.
Το μάθημα Θρησκευτικών συμβάλλει στην ανάπτυξη της προσωπικής ταυτότητας και στη γνώση των πολιτιστικών αξιών της ανθρωπότητας, προσφέροντας στοιχεία εφαρμοσμένης ηθικής, απαραίτητα για την πνευματική υγεία του ατόμου και της κοινότητας. Τα θρησκευτικά δόγματα υποστηρίζουν μια ολοκληρωμένη εκπαίδευση των μαθητών και συνεργάζονται στον σχεδιασμό των κοινών στοιχείων των σχολικών προγραμμάτων. Γι’ αυτό, οι μαθητές, σε πολύ μεγάλο αριθμό, επιθυμούν να συμμετέχουν και είναι εγγεγραμμένοι στο μάθημα Θρησκευτικών.
Φωτογραφία: Basilica.ro
Πηγή: basilica.ro
