Στο παραδοσιακό ποιμαντορικό μήνυμα για την Κυριακή της Ορθοδοξίας, η Ιερά Σύνοδος της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ρουμανίας υπενθυμίζει τον παιδαγωγικό ρόλο των ιερών εικόνων, οι οποίες αποτελούν οδηγητές προς τον Χριστό, την Πηγή της αγιότητας.
Στο πλαίσιο της Εκατονταετηρίδας του Πατριαρχείου Ρουμανίας, αναφέρεται ότι «για εμάς, τους Ρουμάνους, η Κυριακή της Ορθοδοξίας είναι μια ευκαιρία χαράς και ευχαριστίας προς τον Θεό για τις ευλογίες που έχουν εκχυθεί πάνω στη χώρα μας, καθώς και μια έκφραση ευγνωμοσύνης για το πλήθος των οσίων και ομολογητών αγίων που διατήρησαν τον κανόνα της πίστης, όπως τον παρέλαβαν από τους προγόνους».
Επιπλέον, οι συνοδικοί υπενθυμίζουν τη συλλογή εισφορών για το Κεντρικό Ιεραποστολικό Ταμείο και προτρέπουν τους πιστούς να συμβάλουν στην υποστήριξη των ιεραποστολικών, ποιμαντικών και κοινωνικο-φιλανθρωπικών δραστηριοτήτων της Ρουμανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Ποιμαντορική Εγκύκλιος της Ιεράς Συνόδου της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ρουμανίας για την Κυριακή της Ορθοδοξίας 2025
Προς το ευλαβές μοναχικό τάγμα, τον ιερό κλήρο και τους αγαπητούς πιστούς της Ρουμανικής Πατριαρχίας
Χάρη, χαρά και ειρήνη από τον Θεό Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα, και από εμάς την πατρική μας ευλογία!
Σεβαστοί και ευλαβείς Πατέρες, αγαπητοί αδελφοί και αδελφές εν Κυρίω,
Η πρώτη Κυριακή της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, γνωστή ως Κυριακή της Ορθοδοξίας, μας υπενθυμίζει κάθε χρόνο τις δοκιμασίες και τις χαρές που βίωσε η Εκκλησία μέσα στην ιστορία της για να διατηρήσει την ορθή πίστη και την ενότητά της στο δόγμα, στους κανόνες και στη λατρεία.
Ιδιαίτερα, αυτή η Κυριακή μας φέρνει στη μνήμη την 11η Μαρτίου 843, όταν στην Κωνσταντινούπολη αποκαταστάθηκε πλήρως και οριστικά η τιμή των ιερών εικόνων, και η νίκη κατά της εικονομαχικής αίρεσης κατανοήθηκε ως νίκη της ορθής πίστης ενάντια σε όλες τις αιρέσεις.
Η Θεολογική Διαμάχη για τις Άγιες Εικόνες
Οι θεολογικές διαμάχες σχετικά με την τιμή των αγίων εικόνων ξέσπασαν στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία κατά τη βασιλεία του αυτοκράτορα Λέοντα Γ΄ του Ίσαυρου (717-741), ο οποίος, με δύο αυτοκρατορικά διατάγματα το 726 και το 730, επέβαλε την πάλη κατά των εικόνων ως κρατική θρησκευτική πολιτική.
Οι διαμάχες συνεχίστηκαν υπό τους αυτοκράτορες Κωνσταντίνο Ε΄ (741-775) και Λέοντα Δ΄ (775-780), με την ένταση του διωγμού κατά των εικόνων και τη διαμόρφωση των εσφαλμένων εικονομαχικών διδασκαλιών.
Οι χριστολογικές διαμάχες σχετικά με την τιμή των εικόνων οδήγησαν σε ακραία μέτρα από τους εικονομάχους αυτοκράτορες, που όχι μόνο κατέστρεφαν τις εικόνες, αλλά και βασάνιζαν, φυλάκιζαν, εξόριζαν ή ακόμα και καταδίκαζαν σε θάνατο όσους τις τιμούσαν. Πολλοί κληρικοί, μοναχοί και πιστοί έχασαν τη ζωή τους υπερασπιζόμενοι την ορθή πίστη.
Η Υπεράσπιση της Ορθοδοξίας και η Αποκατάσταση της Τιμής των Εικόνων
Ένας από τους πιο εξέχοντες υπερασπιστές της Ορθοδοξίας εκείνη την περίοδο ήταν ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός (676-749), ο οποίος τόνισε ότι η τιμή αποδίδεται στο εικονιζόμενο πρόσωπο και όχι στην ύλη της εικόνας:
«Δεν προσκυνώ την ύλη, αλλά τον Δημιουργό της ύλης, τον Δημιουργό που έγινε για μένα ύλη και ευδόκησε να κατοικήσει στην ύλη και πραγματοποίησε μέσω της ύλης τη σωτηρία μου».
Η πρώτη περίοδος διωγμών κατά της τιμής των εικόνων τερματίστηκε κατά τη βασιλεία του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου ΣΤ΄ (780-797) και της μητέρας του, αυτοκράτειρας Ειρήνης (752-802), η οποία, με τη στήριξη του Πατριάρχη Ταρασίου της Κωνσταντινούπολης (784-806), συγκάλεσε το Β΄ Οικουμενικό Συμβούλιο στη Νίκαια το 787.
Σε αυτό το Συμβούλιο, βάσει της Αγίας Γραφής και της Ιερής Παράδοσης, οι Άγιοι Πατέρες καταδίκασαν την εικονομαχική αίρεση και διατύπωσαν την ορθή πίστη σχετικά με την τιμή των εικόνων και των ιερών λειψάνων.
Συγκεκριμένα, όρισαν ότι η τιμή της εικόνας μεταβαίνει στο πρωτότυπο, και αυτός που προσκυνά την εικόνα προσκυνά το εικονιζόμενο πρόσωπο.
Η Τελική Νίκη της Ορθοδοξίας
Παρά την αποδοχή αυτής της απόφασης από την Εκκλησία, η έναρξη της βασιλείας του αυτοκράτορα Λέοντα Ε΄ του Αρμενίου (813-820) σηματοδότησε μια νέα εικονομαχική περίοδο, με νέες διώξεις κατά των πιστών.
Αυτή η περίοδος έληξε το 843, όταν η αυτοκράτειρα Θεοδώρα (842-846) και ο Πατριάρχης Μεθόδιος συγκάλεσαν Σύνοδο στην Κωνσταντινούπολη, η οποία αποκατέστησε την ορθόδοξη διδασκαλία για την τιμή των εικόνων και επικύρωσε τις αποφάσεις των επτά Οικουμενικών Συνόδων.
Έκτοτε, κάθε χρόνο, εμείς οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί γιορτάζουμε την πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής ως την Κυριακή της Ορθοδοξίας, τιμώντας τη νίκη της ορθής πίστης έναντι όλων των αιρέσεων.
Η Παιδαγωγική Αξία των Ιερών Εικόνων
Η Εκκλησία αντιλαμβάνεται τις εικόνες ως οδηγητές προς τον Χριστό, την Πηγή της αγιότητας. Για τον λόγο αυτό, αποδίδει τιμή στις εικόνες του Χριστού, της Παναγίας, των αγγέλων, των Αποστόλων και των Αγίων.
Όπως σημειώνει ο θεολόγος Λεονίντ Ουσπένσκι, η ιερή τέχνη της Ορθόδοξης Εκκλησίας:
«Δεν μεταδίδει απλώς τα δογματικά διατυπωμένα αλήθειες, αλλά επικοινωνεί τη βιωματική εμπειρία αυτών των αληθειών – την πνευματική εμπειρία των Αγίων».
Έτσι, η εικόνα δεν είναι απλώς ένα διακοσμητικό στοιχείο, αλλά μια θεολογική μαρτυρία, μια πλήρης έκφραση της Ορθοδοξίας που συνδυάζει τη διδασκαλία με την εμπειρία και την προσευχή.
Πνευματική και Κοινωνική Πρόσκληση
Στο πλαίσιο των επετειακών γεγονότων του 2025, η Κυριακή της Ορθοδοξίας αποτελεί αφορμή για ευχαριστία προς τον Θεό για τις ευεργεσίες Του στη χώρα μας, αλλά και για τιμή προς τους αγίους που διατήρησαν ανόθευτη την πίστη.
Είναι μια πρόσκληση για ενότητα και κοινωνία με τον Θεό και τον πλησίον, μέσα από έργα χριστιανικής φιλανθρωπίας, που αποτελούν έκφραση της ορθής πίστης.
Γι’ αυτό, όπως κάθε χρόνο, καλούμε τους ιερείς και τους πιστούς να συμμετάσχουν στη συλλογή για το Κεντρικό Ιεραποστολικό Ταμείο, ώστε να στηρίξουμε τις φτωχές ενορίες, τα μοναστήρια και τα φιλανθρωπικά ιδρύματα.
Είθε η χάρη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, η αγάπη του Θεού Πατέρα και η κοινωνία του Αγίου Πνεύματος να είναι μαζί σας όλους!
Με πατρικές ευχές και ευλογίες,
Η Ιερά Σύνοδος της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ρουμανίας
Πηγή: basilica.ro
