Με επίκεντρο το Όρος Θαβώρ, τον τόπο όπου σύμφωνα με την ευαγγελική διήγηση πραγματοποιήθηκε η Μεταμόρφωση του Κυρίου, εόρτασε το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων την Τετάρτη 19 Αυγούστου 2026 τη μεγάλη Δεσποτική εορτή.
Η Εκκλησία των Ιεροσολύμων τίμησε το γεγονός κατά το οποίο ο Χριστός, λίγο πριν από το Πάθος Του, παρέλαβε τους μαθητές Πέτρο, Ιάκωβο και Ιωάννη και ανέβηκε μαζί τους στο όρος. Εκεί μεταμορφώθηκε ενώπιόν τους, με το πρόσωπό Του να λάμπει «ως ο ήλιος» και τα ενδύματά Του να γίνονται λευκά σαν το φως, ενώ εμφανίστηκαν ο Μωυσής και ο Ηλίας.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική ερμηνεία, με τη Μεταμόρφωση ο Κύριος αποκάλυψε στους μαθητές Του, στον βαθμό που μπορούσαν να το δεχθούν, τη θεία δόξα Του, φανερώνοντας παράλληλα το πρωτόκτιστο κάλλος του ανθρώπου και τη δυνατότητα αποκατάστασής του εν Χριστώ.
Ολονύκτια Θεία Λειτουργία υπό τον Πατριάρχη Θεόφιλο
Οι εορτασμοί στο Όρος Θαβώρ άρχισαν με Εσπερινό, στον οποίο προέστη ο Μητροπολίτης Άκκρης-Πτολεμαΐδος κ. Μακάριος, και συνεχίστηκαν με ολονύκτια Θεία Λειτουργία σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο.
Της Θείας Λειτουργίας προεξήρχε ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλος, συλλειτουργούντων του Μητροπολίτη Άκκρης-Πτολεμαΐδος κ. Μακαρίου και του Αρχιεπισκόπου Κωνσταντίνης κ. Αριστάρχου.
Συμμετείχαν ακόμη ο Γραμματέας της Αγίας και Ιεράς Συνόδου, Αρχιμανδρίτης Χριστόδουλος, κληρικοί από την περιοχή της Γαλιλαίας και άλλες Ορθόδοξες χώρες, καθώς και ο Αρχιδιάκονος π. Μάρκος και ο Ιεροδιάκονος π. Πρόδρομος.
Στις ακολουθίες παρέστησαν πιστοί και προσκυνητές, στους οποίους οι ισραηλινές αρχές επέτρεψαν την πρόσβαση στο Όρος Θαβώρ. Έψαλε η Βυζαντινή Χορωδία της Άκκρης, ενώ παρέστησαν η Πρέσβης της Ελλάδας Μάγια Σολωμού, μέλη της ελληνικής Πρεσβείας και εκπρόσωποι Πρεσβειών άλλων Ορθόδοξων χωρών.
Το πρωί τελέστηκε επίσης Θεία Λειτουργία στον ανακαινισμένο Ιερό Ναό της Μεταμορφώσεως, προεξάρχοντος του Μητροπολίτη Ναζαρέτ κ. Κυριακού. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον προσφάτως εκλιπόντα Ηγούμενο Αρχιμανδρίτη Ιλαρίωνα, ο οποίος είχε συμβάλει καθοριστικά στην ανακαίνιση και αναδιοργάνωση της Μονής.
Μετά τις λατρευτικές εκδηλώσεις, ο νέος Ηγούμενος, Αρχιμανδρίτης Μάρκελλος, παρέθεσε τράπεζα προς τιμήν της Πατριαρχικής και Αρχιερατικής συνοδείας και των πιστών.
Εορτασμοί σε Ραμάλλα και Γεθσημανή
Η Μεταμόρφωση του Κυρίου εορτάστηκε επίσης στον Ιερό Ναό Μεταμορφώσεως στη Ραμάλλα, όπου λειτούργησε ο Αρχιεπίσκοπος Πέλλης κ. Φιλούμενος, με τη συμμετοχή πολλών πιστών και τη φιλοξενία του Ηγουμένου Αρχιμανδρίτη Γαλακτίωνα.
Παράλληλα, στο Θεομητορικό Μνήμα στη Γεθσημανή τελέστηκε πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Μητροπολίτη Καπιτωλιάδος κ. Ησυχίου, με τη συμμετοχή του Αρχιεπισκόπου Λύδδης κ. Δημητρίου, Αγιοταφιτών Ιερομονάχων, κληρικών και πλήθους πιστών.
Διαβάστε την ομιλία του Πατριάρχη Ιεροσολύμων:
«Καί μεθ’ ἡμέρας ἕξ παραλαμβάνει ὁ ᾿Ιησοῦς τὸν Πέτρον καὶ ᾿Ιάκωβον καὶ ᾿Ιωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ ἀναφέρει αὐτοὺς εἰς ὄρος ὑψηλὸν κατ᾿ ἰδίαν· καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν, καὶ ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς», (Ματθ. 17, 1-2).
Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,
Εὐλαβεῖς Χριστιανοί καί προσκυνηταί,
Ἡ Χάρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος συνήγαγε πάντας ἡμᾶς ἀπό τῶν περάτων τῆς γῆς ἐν τῷ ὑψηλῷ τούτῳ Ὄρει Θαβώρ, ἔνθα ὁ Ἰησοῦς «ἀνέβη προσεύξασθαι» (Λουκ. 9,28), ἵνα ἑορτάσωμεν τό μέγα τοῦτο γεγονός τῆς θείας Μεταμορφώσεως Αὐτοῦ, τῆς γενομένης ἔμπροσθεν τῶν Ἀποστόλων Πέτρου , Ἰωάννου καί Ἰακώβου, ἀλλά καί τῆς τῶν Προφητῶν Μωϋσέως καί Ἠλία παρουσίας.
«Καί ἐγένετο ἐν τῷ προσεύχεσθαι αὐτόν [τόν Ἰησοῦν] τό εἶδος τοῦ προσώπου Αὐτου ἕτερον καί ὁ ἱματισμός αὐτοῦ λευκός ἐξαστράπτων», (Λουκ. 9,29), γράφει ὁ Εὐαγγελιστής Λουκᾶς, ἀναφερόμενος εἰς τήν Μεταμόρφωσιν τοῦ Χριστοῦ. Οὗτος μετεμορφώθη καθ’ ὅν χρόνον προσηύχετο. Ὅταν δηλαδή ὁ Χριστός ἐταπείνωσεν Ἑαυτόν καταφυγών εἰς τήν προσευχήν, τότε καί ἐδοξάσθη μεταμορφωθείς. Διό καί ὁ Ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας λέγει: «Δεικνύς [ὁ Ἰησοῦς] ὅτι χθαμαλός [= τιποτένιος] νοῦς οὐκ ἄν γενοιτο πρός θεωρίαν ἐπιτήδειος, ἀλλ’ ὁ τῶν γηΐνων κατεπαρθείς καί ὑπεράνω πάντων τῶν κατά σῶμα γενόμενος καί ἔξω φροντίδων βιοτικῶν κατ’ ἰδίαν ἐν ἡσυχίᾳ καταστάς καί τῆς τῶν παθῶν ὑψηλότερος καταδυναστείας χρηματίσας [γενόμενος].
Κατά τούς θεοφόρους καί ἐγκρίτους Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας ἡ ἐν τῷ ἱερῷ τούτῳ Ὄρει Θαβώρ Μεταμόρφωσις τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀφοροῦσε εἰς δύο τινά, ἀφ’ ἑνός μέν ἵνα προετοιμάσῃ τούς μαθητάς Του διά τό ἐπικείμενον σταυρικόν πάθος καί τήν τριήμερον Ἀνάστασιν Αὐτοῦ, ὡς λέγει ὁ Ἅγιος Κύριλλος Ἱεροσολύμων: «Μωσῆς ἦν ἐν ὀπῇ τῆς πέτρας» (Ἔξοδος 33,22) καί Ἠλίας ἐν ὀπῇ τότε τῆς πέτρας (Πρβλ. Γ’ Βασ. 19,13), ἐκεῖνοι [Μωσῆς καί Ἠλίας] μεταμορφουμένου συμπαρόντες ἐν Ὄρει Θαβώρ ἔλεγον τοῖς μαθηταῖς τήν ἔξοδον, ἥν ἔμελλεν πληροῦν ἐν Ἱερουσαλήμ. Ἀφ’ ἑτέρου δέ ἵνα δείξῃ ἐμφανῶς εἰς τούς συμπαρόντας Αὐτοῦ Ἀποστόλους καί προφήτας τήν μέλλουσαν Αὐτοῦ παρουσίαν, τοὐτέστιν τήν Δευτέραν τοιαύτην, ὡς λέγει καί ὁ ὑμνῳδός: «Ἵνα σου δείξῃς ἐμφανῶς, τὴν ἀπόρρητον δευτέραν κατάβασιν, ὅπως ὁ Ὑψιστος Θεός, ὀφθήσῃ ἑστὼς ἐν μέσῳ θεῶν, τοῖς Ἀποστόλοις ἐν Θαβώρ, Μωσεῖ σὺν Ἠλίᾳ τε, ἀρρήτως ἔλαμψας· διὸ πάντες σε Χριστὲ μεγαλύνομεν».
Σχολιάζων τόν λόγον τοῦτον τοῦ ὑμνῳδοῦ ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης ἐπικαλεῖται τόν ἅγιον Διονύσιον τόν Ἀρεοπαγίτην, ὁ ὁποῖος τύπον καί προοίμιον τίθεται τήν Μεταμόρφωσιν τῆς μελλούσης μακαριότητος λέγων: «Τότε δέ ὅταν ἄφθαρτοι καί ἀθάνατοι γενώμεθα καί τῆς χριστοειδοῦς τῆς ὁμοιότητος τοῦ Χριστοῦ καί μακαριωτάτης ἐφικώμεθα λήξεως πάντοτε σύν Κυρίῳ ἐσόμεθα, ὡς λέγει ὁ θεῖος Παῦλος (Α΄ Θεσ. 4,17), τῆς μέν ὁρατῆς Θεοφανείας ἐν πανάγνοις θεωρίαις ἀποπληρούμενοι, φανοτάταις ἡμᾶς μαρμαρυγαῖς περιαυγαζούσης ὡς τούς Μαθητάς ἐν ἐκείνῃ τῇ θειοτάτῃ Μεταμορφώσει» (Κεφάλαιον Α’: Περί θείων Ὀνομάτων).
Κατά δέ τόν ἅγιον Γρηγόριον τόν Παλαμᾶν, τῆς δόξης, τῆς φανερωθείσης εἰς τούς μαθητάς τοῦ Χριστοῦ ἐν τῷ ὄρει Θαβώρ, μετέχουν ὄχι μόνον οἱ ἄγγελοι, ἀλλά καί οἱ μεταξύ τῶν ἀνθρώπων ἅγιοι. Ἀλλά ὁ μέν Πατήρ καί ὁ Υἱός μετά τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἔχουν αὐτήν τήν δόξαν καί βασιλείαν φυσικῶς, οἱ δέ ἅγιοι Ἄγγελοι καί ἄνθρωποι τήν ἀποκτοῦν κατά χάριν, δεχόμενοι ἀπό ἐκεῖ τήν ἔλλαμψιν. Καί ὁ Μωϋσῆς δέ καί ὁ Ἠλίας, ἐμφανισθέντες μαζί Του σ’ αὐτήν τήν δόξαν, τοῦτο ἀκριβῶς μᾶς φανέρωσαν. [Οὐχ οἱ ἄγγελοι δή μόνον ἀλλά καί οἱ ἐν ἀνθρώποις ἅγιοι ταύτης μετέχουσι τῆς δόξης καί τῆς βασιλείας ἀλλ’ ὁ μέν Πατήρ καί ὁ Υἱός μετά τοῦ θείου Πνεύματος φύσει τήν δόξαν ταύτην καί τήν βασιλείαν ἔχουσιν, οἱ δέ ἅγιοι ἄγγελοί τε καί ἄνθρωποι χάριτι ταύτην εὐμοιροῦσιν, ἐκεῖθεν δεχόμενοι τήν ἔλλαμψιν].
«Ἰδού νεφέλη φωτεινὴ ἐπεσκίασεν αὐτούς, καὶ ἰδοὺ φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης λέγουσα· οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα· αὐτοῦ ἀκούετε·…», λέγει ὁ Εὐαγγελιστής Ματθαῖος (Ματθ. 17,5). Ἑρμηνεύων τόν λόγον τοῦτον ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς λέγει διερωτώμενος: «… Ἀλλά τίς αὐτή ἡ νεφέλη καί πῶς, φωτεινή οὖσα, ἐπεσκίασεν αὐτούς; Μή αὐτή τό ἀπρόσιτόν ἐστι φῶς, ἐν ᾧ ὁ Θεός κατοικεῖ, καί ὡς φῶς ἀναβάλλεται ὡς ἱμάτιον;… φησί… «ἔθετο σκότος ἀποκρυφήν αὐτοῦ, κύκλῳ ἡ σκηνή αὐτοῦ», (Ψαλ. 17,12) καίτοι, καθ’ ὅ φησιν ὁ ἀπόστολος, «μόνος ἔχων ἀθανασίαν, φῶς οἰκῶν ἀπρόσιτον» (Α΄ Τιμ. 6,16), ὥστε τό αὐτό καί φῶς ἐστιν ἐν ταυτοῖ καί σκότος, δι’ ὑπερέχουσαν φανότητα ἐπισκιάζον. [Καί ἁπλούστερον· ἀλλά ποία εἶναι αὕτη ἡ νεφέλη καί πῶς, ἐν ᾧ ἦταν φωτεινή τούς ἐπεσκίασε; Μήπως εἶναι τό ἀπρόσιτον φῶς, εἰς τό ὁποῖον κατοικεῖ ὁ Θεός, τό φῶς πού ἐνδύεται σάν ἱμάτιον; Διότι λέγει… «κατέστησε τό σκότος περικάλυμμά του, σάν σκηνή κυκλική» (Ψαλμ. 17,13). Καί ὅπως λέγει ὁ ἀπόστολος, «εἶναι ὁ μόνος πού ἔχει ἀθανασία, πού κατοικεῖ εἰς ἀπρόσιτον φῶς», (Α΄ Τιμ. 6,16)· ὥστε ἐδῶ τό ἴδιο πρᾶγμα εἶναι φῶς καί σκότος πού ἀπό ὑπερβολική λαμπρότητα ἐπισκιάζει.
Ἀξιοσημέιωτος ἡ ἐπισήμανσις τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ, ὅτι ἡ «νεφέλη σαφῶς τήν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τήν ἐπισκιάσασαν, ἐν τῷ Θαβωρίῳ παρεδήλου ἐμφανέστατα». «Περιχυθέντες δέ φωτί τῆς ἀπροσίτου δόξης, Θαβώρ ἐν ὄρει οἱ Ἀπόστολοι Χριστέ ἀνεβόησαν· ὁ τῶν Πατέρων Θεός εὐλογητός εἶ», λέγει ὑμνολογικῶς ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ μελῳδός.
Διά δέ τοῦ «φωτός τῆς ἀπροσίτου δόξης», ὁ Χριστός ἐνέφηνε /κατέδειξε τήν εὐπρέπειαν τοῦ ἀρχετύπου κάλλους καί ταύτην οὐχ ὁλόκληρον· τό μέν πληροφορῶν αὐτούς [τούς Ἀποστόλους], τό δέ καί φειδόμενος, μήπως σύν τῇ ὁράσει καί τό ζῆν ἀπολέσωσιν· ἀλλ’ ὡς ἠδύναντο χωρεῖν, τούς σωματικούς ὀφθαλμούς περιφέροντες· ἀναφωνεῖ καί πάλιν ὁ ὑμνῳδός.
Μέ ἄλλα λόγια, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, ὁ Χριστός ὑπέδειξεν εἰς τό πλάσμα Αὐτοῦ τόν Ἄνθρωπον, δηλονότι, οὐχ ὡς ἐν εἰκόνι, ἀλλ’ ὡς Αὐτός εἶναι κατ’ οὐσίαν, ὁ Θεός καί ἄνθρωπος γενόμενος. «Οὐχ ἔξωθεν ἡ δόξα τῷ σώματι προσεγένετο, ἀλλ ἔνδοθεν ἐκ τῆς ἀρρήτῳ λόγῳ ἡνωμένης αὐτῷ καθ’ ὑπόστασιν τοῦ Θεοῦ Λόγου ὑπερθέου θεότητος», διδάσκει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός.
Ἡμεῖς δέ ἀγαπητοί μου ἀδελφοι, οἱ χάριτι θείᾳ προσελθόντες καί συμμετέχοντες ἐν τῇ θείᾳ καί ἱερᾷ μυσταγωγίᾳ τῆς ἀναιμάκτου εὐχαριστηρίου θυσίας ἐν τῷ ὄρει τούτω τῷ Θαβωρίῳ, μετά τοῦ ὑμνῳδοῦ εἴπωμεν: «Μετεμορφώθης ἐν τῷ ὄρει Χριστὲ ὁ Θεός, δείξας τοῖς Μαθηταῖς σου τὴν δόξαν σου, καθὼς ἠδύναντο. Λάμψον καὶ ἡμῖν τοῖς ἁμαρτωλοῖς, τὸ φῶς σου τὸ ἀΐδιον, πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, φωτοδότα δόξα σοι».
Πηγή: Πατριαρχείο Ιεροσολύμων
