Σε συγκινησιακά φορτισμένο κλίμα πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Πέμπτης, 8 Μαΐου 2025, στο αμφιθέατρο του Ιδρύματος Βασιλείου κι Ελίζας Γουλανδρή τιμητική εκδήλωση αφιερωμένη στη ζωή και το έργο του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου. Η εκδήλωση έλαβε χώρα λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της εκλογής του νέου Πάπα της Ρώμης, γεγονός στο οποίο ο Πατριάρχης αφιέρωσε ιδιαίτερο μέρος της ομιλίας του.
Αναφερόμενος στην εκλογή του Αμερικανού Πάπα Ρόμπερτ Πρεβόστ με το όνομα Λέων ο ΙΔ΄, ο Πατριάρχης σημείωσε: «Όντως, εξελέγη Αμερικανός στην καταγωγή Πάπας, ο οποίος έλαβε το όνομα Λέων ο 14ος. Θυμάμαι από τα λίγα που έμαθα στη Ρώμη ότι ο Λέων ο ΙΓ’ είχε διακριθεί για την κοινωνική διδασκαλία του. Ευχόμαστε να χαιρετίσει και ο Λέων ο δέκατος τέταρτος την προσφορά της Εκκλησίας εις τον κόσμο, όχι μόνο από κοινωνικής πλευράς, αλλά να προσφέρει απάντηση εις τα υπαρξιακά προβλήματα που εξακολουθούν να απασχολούν την ανθρωπότητα».
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης έκανε εκτενή αναδρομή στην πορεία των σχέσεων μεταξύ Ορθοδοξίας και Καθολικισμού, τονίζοντας την πρόοδο που επετεύχθη τις τελευταίες δεκαετίες: «Από της εποχής του Πάπα Ιωάννου του 23ου και ιδιαιτέρως του Πάπα Παύλου του ΣΤ’, και από πλευράς μας του Πατριάρχου Αθηναγόρου, άρχισε μια νέα εποχή στις σχέσεις Καθολικής και Ορθοδόξου Εκκλησίας. Με τον Μακαριστό Πάπα Φραγκίσκο προσπαθήσαμε εν πλήρει σύμπνοια και αμοιβαία κατανόηση να συνεχίσουμε τον Οικουμενικό Διάλογο».
Ιδιαίτερη μνεία έκανε στην ιστορική συνάντησή του με τον Πάπα Φραγκίσκο στα Ιεροσόλυμα: «Είχαμε προσκυνήσει στα Ιεροσόλυμα με δική μου πρόταση για να γιορτάσουμε τα πενήντα χρόνια της ιστορικής συναντήσεως των προκατόχων μας, Αθηναγόρα και Παύλου του ΣΤ’. Γονατίσαμε μπροστά στον Τάφο του Κυρίου και προσευχηθήκαμε για την επανένωση των Εκκλησιών μας και για την ανθρωπότητα ολόκληρη».
Ο Πατριάρχης εξέφρασε την πρόθεσή του να παραστεί στην ενθρόνιση του νέου Ποντίφικα και να συνεχίσει τη συνεργασία: «Προσβλέπουμε, με Χριστάς ελπίδας, προς τον Διάδοχο. Προτίθεμαι να μεταβώ στην ενθρόνισή του και να του προτείνω να προχωρήσουμε τον διάλογο Ανατολής και Δύσεως. Μακάρι να συνδυάσει την επίσκεψή του στη Νίκαια με επίσημη επίσκεψη στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, κατά τη θρονική μας εορτή του Αγίου Ανδρέου στις 30 Νοεμβρίου».
Κλείνοντας, έστειλε μήνυμα ειρήνης, ελπίδας και συνεργασίας: «Να εμφυσήσει στην Εκκλησία του και σε όλο τον κόσμο τα πανανθρώπινα ιδανικά της ελευθερίας, της ισότητας, της δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης. Να βοηθήσει ώστε να σταματήσουν οι πόλεμοι στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή, και να αποφευχθεί η ανάφλεξη μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν. Εύχομαι να εγκαινιάσουμε μια καινούργια εποχή στις διμερείς σχέσεις μας και στις σχέσεις Ανατολής και Δύσης».
Διαβάστε ολόκληρη την ομιλά του Πατριάρχη:
Όντως, εξελέγη Αμερικανός στην καταγωγή Πάπας, ο οποίος έλαβε το όνομα Λέων ο ΙΔ. Θυμάμαι από τα λίγα που έμαθα στη Ρώμη ότι ο Λέων ο ΙΓ’ είχε διακριθεί για την κοινωνική διδασκαλία του και για τον κοινωνικό θέμα. Ευχόμαστε να χαιρετίσει και ο Λέων ο δέκατος τέταρτος την προσφορά της Εκκλησίας εις τον κόσμο, όχι μόνο από κοινωνικής πλευράς και απόψεως, αλλά να προσφέρει εις το πλήρωμα της καθολικής Εκκλησίας και εις όλη την ανθρωπότητα με τους ρόλους του και με τα έργα του ο νέος αδελφός επίσκοπος Ρώμης να προσφέρει απάντηση εις τα υπαρξιακά προβλήματα τα οποία και σήμερα εξακολουθούν να απασχολούν την ανθρωπότητα.
Από της εποχής του Πάπα Ιωάννου του 23ου και κυρίως του Πάπα Παύλου του 6ου και από δικιάς μας πλευράς του Πατριάρχου Αθηναγόρου, ο οποίος άνοιξε τα παράθυρα και τις πύλες της Εκκλησίας Κωνσταντινούπολης προς την Δύση και προς τον Παγκόσμιο γίγνεσθαι, άρχισε μια νέα εποχή εις τα σχέσεις καθολικής και Ορθοδόξου Εκκλησίας με τον Μακαριστό πλέον Πάπα Φραγκίσκο, προσπαθήσαμε εν πλήρη σύμπνοια και αμοιβαία κατανόηση να συνεχίσουμε τον Οικουμενικό Διάλογο και ιδιαιτέρως τας σχέσεις Ρώμης και Νέας Ρώμης και καθολικισμού και Ορθοδοξίας. Στα δώδεκα χρόνια της παποσύνης του συναντηθήκαμε περισσότερο από δέκα χρόνια. Είχαμε προσκυνήσει στα Ιεροσόλυμα με δική μου πρόταση για να γιορτάσουμε εκεί τα πενήντα χρόνια της ιστορικής συναντήσεως των προκατόχων μας, Αθηναγόρα και Παύλου του ΣΤ’, που ήταν όντως μία ιστορική συνάντηση ανατολής και δύσεως μπροστά στον τάφο του Χριστού, ύστερα από αιώνες.
Και οι δυο μας γονατίσαμε μπροστά στον τάφο του Κυρίου και προσευχηθήκαμε για τις Εκκλησίες μας, για την επανένωσή τους, για την ανθρωπότητα ολόκληρη. Ένας άνθρωπος ταπεινός, απλός, με χιούμορ και αυτό είναι μια αρετή. Και ενώ ετοιμαζόμασταν να πάμε μαζί στη Νίκαια, μία προσεχώς, και να γιορτάσουμε τα 1.700 χρόνια της πρώτης Οικουμενικής Συνόδου, η οποία μας έδωσε το «πιστεύω», και ήθελε πάρα πολύ να έρθει, παρά το επισφαλές της υγείας του.
Τον εκάλεσε ο Κύριος εις την Πάνω Ιερουσαλήμ. Και τώρα προσβλέπουμε, με Χριστάς ελπίδας και προσδοκίας, προς τον Διάδοχο, ότι θα θελήσει, συν της άλλης, να προχωρήσει και να καλλιεργήσει μία της Κωνσταντινουπόλεως τον διάλογο και την προσέγγιση Ανατολής και Δύσεως. Προτίθεμαι να μεταβώ στην ενθρόσινή του, η οποία θα γίνει εδώ εντός των προσεχών ημερών ασφαλώς, και θα έχω την ευκαιρία να του προτείνω μερικά πράγματα.
Φυσικά, να έρθει στην Νίκαια, αυτό ισχύει πάντοτε για εμάς ως Οικουμενικό Πατριαχείο. Μακάρι να συνδυάσει την επίσκεψή του στην Νίκαια με την επίσημη επίσκεψή του στο Οικουμενικό Πατριαρχεία κατά την θρονική μας εορτή του Αγίου Ανδρέου στις 30 Νοεμβρίου, προέρχεται από μια μεγάλη χώρα που είναι το σύμβολο της Δημοκρατίας, να εμφυσήσει στην Εκκλησία του και σε όλο τον κόσμο τα πανανθρώπινα ιδανικά της ελευθερίας, της ισότητας, της δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης. Να βοηθήσει ώστε να σταματήσουν οι πόλεμοι και στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή και να αποφευχθεί η ανάφλεξη μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν, να ζήσει ο κόσμος εν ειρήνη και εν δικαιοσύνη.
Γιατί ο Θεός μας τα έδωσε όλα, εμάς τους ανθρώπους και εμείς καταστρέφουμε το ένα στο άλλο. Εύχομαι να είναι μακροχρόνια η θητεία του επί του θρόνου του Αποστόλου Πέτρου και να εγκαινιάσουμε μια καινούργια σελίδα, μια καινούργια εποχή εις τας διμερείς σχέσεις μας και επαναλαμβάνω εις τα σχέσεις Ανατολής και Δύσης.
