Η παρουσίαση του βιβλίου «Νομοκανονικά Μελετήματα» (εκδόσεις «Μέθεξις») του δικηγόρου παρ’ Αρείω Πάγω, διδάκτορος Εκκλησιαστικού Δικαίου του ΑΠΘ, Αναστασίου Βαβούσκου πραγματοποιήθηκε απόψε στην αίθουσα της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, παρουσία ιεραρχών, μελών της κυβέρνησης, πανεπιστημιακών, νομικών και πλήθος ενδιαφερομένων για το κανονικό δίκαιο και τις σύγχρονες εκκλησιαστικές προκλήσεις.
Η εκδήλωση εξελίχθηκε σε μια εκτενή θεολογική και νομική συζήτηση γύρω από κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν την Εκκλησία σήμερα. Ο κ. Βαβούσκος επεσήμανε στην εισήγησή του, ότι οι ιεροί κανόνες δεν είναι αποκομμένοι από την ιστορική τους στιγμή και ότι η Εκκλησία οφείλει, ασφαλώς να κινείται με βάση αυτούς, πιστή στην παράδοσή της, αλλά ταυτόχρονα “να μη διστάζει”, να αφουγκραζεται και να κατανοεί τις ανάγκες του παρόντος και πρόσθεσε:
«Οι Πατέρες της Εκκλησίας, οι οποίοι θέσπισαν αυτούς τους Ιερούς Κανόνες που εμείς ακολουθούμε σήμερα, την εποχή που τους ψήφιζαν, η Εκκλησία ήταν υπερμοντέρνα, ήταν υπερσύγχρονη, γιατί τα πάντα τα αποφάσισαν τότε, σύμφωνα με τις αρχές του τότε. Άρα και εμείς σήμερα πρέπει να αποφασίζουμε και να κρίνουμε με τις συνθήκες του σήμερα».
Η ευρύτερη συζήτηση περιστράφηκε μέσα από τις τοποθετήσεις των ομιλητών, γύρω από το κατά πόσο το κανονικό δίκαιο μπορεί και πρέπει να συνομιλεί με την εποχή του, καθώς στις 853 σελίδες του βιβλίου του Α. Βαβούσκου, θίγονται θέματα, εκκλησιαστικής κανονικότητας, όπως η ουκρανική αυτοκεφαλία και οι τελευταίες εκκλησιαστικές εξελίξεις με την αρχιεπισκοπή της Αχρίδας, αλλά και άλλα ζητήματα ευρύτερου κοινωνικού ενδιαφέροντος, σε συνάρτηση με νομικές προβλέψεις και με Συνταγματικές επιταγές, όπως π.χ. η νομική ένωση ζεύγους ομοφύλων, η βάφτιση τέκνων ομόφυλου ζευγαριού, κ.α.
Στην ομιλία του, ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλοθέος, στάθηκε με έμφαση στην αξία του έργου του κ. Βαβούσκου, ως εργαλείου για την κατανόηση της εκκλησιαστικής διοίκησης και των κανονικών διαδικασιών. Ο κ. Φιλόθεος μίλησε με θερμά λόγια για την επιστημονική συγκρότηση του συγγραφέα, σημειώνοντας ότι το βιβλίο του λειτουργεί ως ένας σύγχρονος οδηγός για ζητήματα που συχνά προκαλούν σύγχυση.
Επεσήμανε, ότι το βιβλίο αποτελείται από 12 ενότητες, μέσα από τις οποίες ο συγγραφέας πραγματεύεται την επικαιρότητα από το έτος 2016 μέχρι και το 2025 και συμπεριλαμβάνει όλα τα “μελετήματα”, με σκοπό “να ρίξει φως σε δύσκολες και συχνά παρεξηγημένες έννοιες του κανονικού δικαίου”, ενώ βγάζει στο δημόσιο διάλογο πτυχές της εκκλησιαστικής πραγματικότητας, που συνήθως μπορεί να κρύβονται “κάτω από το χαλί” και δίνει αφορμή για συζήτηση για ανάπτυξη διαλόγου, ώστε να γίνει μία νέα αρχή στην εξέταση αυτών των ζητημάτων.
Αναφέρθηκε σε “παρεξηγήσεις” και σε “αμφισβητήσεις” που στη σημερινή εποχή πολλές φορές ανακύπτουν σχετικά με την κανονική τάξη της εκκλησίας, όπως, “επί παραδείγματι, το ποιος έχει δικαίωμα να συγκαλεί πανορθόδοξες συνοδούς”, είτε “για την αποκλειστικότητα των δικαιωμάτων του Οικουμενικού Θρόνου και τις πολλαπλές διαστάσεις που προκύπτουν από τη λειτουργία του συνοδικού θεσμού”, είτε ακόμη κρίσιμα ζητήματα που αφορούν “τα παλαίφατα Πατριαρχεία, την Αλεξάνδρεια, την Αντιόχεια, τα Ιεροσόλυμα και την “εισπήδηση” , κανονική, ή μη κανονική, του Πατριαρχείου της Ρωσίας στο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, στην Αφρική, στην ευαίσθητη από πλευράς ιεραποστολής Αφρική”.
Τόνισε, ότι οι σχέσεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου με την Εκκλησία της Ελλάδος “στην παρούσα χρονική συγκυρία διέρχονται από το καλύτερο επίπεδό τους” και μετέφερε τους χαιρετισμούς του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμου, στην εκδήλωση.
Υπογράμμισε, ακόμη, ότι ο συγγραφέας του βιβλίου τολμά να θίγει ζητήματα που πολλά χρόνια τώρα απασχολούν το δημόσιο διάλογο, όπως οι σχέσεις εκκλησίας – κράτους, υπενθυμίζοντας ότι πρόκειται για μια συζήτηση που απαιτεί νομική σαφήνεια και θεολογική ευαισθησία, στοιχεία που, όπως είπε, διαθέτει στο έπακρο, το παρουσιαζόμενο έργο.
Επεσήμανε, τέλος, ότι η συμβολή του κ. Βαβούσκου βρίσκεται, όχι μόνο στην τεκμηρίωση, αλλά και στην καθαρή επιχειρηματολογία, που επιτρέπει στην εκκλησία να τοποθετείται με νηφαλιότητα.
Ο μητροπολίτης Νέας Ιωνίας, Φιλαδέλφειας, Ηρακλείου και Χαλκηδόνας, κ. Γαβριήλ, εξήρε το πόνημα του συγγραφέα, σημειώνοντας τις συχνές παρεμβάσεις του με την αρθρογραφία του σε καίρια θέματα που αφορούν την εκκλησία.
Σχολίασε, ότι εάν δεν είχε εκδοθεί ο τόμος των 853 σελίδων με την υπογραφή του Α. Βαβούσκου, αυτή σίγουρα θα βρισκόταν σήμερα κάτω από ένα βαρυσήμαντο άρθρο για τα τεκταινόμενα στη Νίκαια της Βιθυνίας.
“Ζούμε μία ιστορική στιγμή, την περίοδο που η Ορθοδοξία μας, ο Χριστιανισμός εορτάζει και θυμάται 1.700 χρόνια από την σύγκλιση της Πρώτης Οικουμενικής Συνόδου στην Νίκαια της Βιθυνίας. Οι δύο προκαθήμενοι Ανατολής και Δύσεως συναντιούνται και πάλι. Και είναι η πρώτη φορά που προκαθήμενος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας πηγαίνει στη Νίκαια – ούτε στην Α’ Οικουμενική Συνοδο δεν πήγε, εκπροσώπους είχε αποστείλει – και πηγαίνει ο ίδιος, μετά από 1700 χρόνια”.
Ο κ. Γαβριήλ σημείωσε ότι ο θεολογικός διάλογος από τη δεκαετία του 1980, πάρα τα όποια, κατά καιρούς, προσκόμματα, εξελίσσεται ανάμεσα στην Ρωμαιοκαθολική και στην Ορθόδοξη εκκλησία. Αναφέρθηκε, τέλος, στη συμβολή του κ. Βαβούσκου στη νομική τεκμηρίωση δύσκολων εκκλησιαστικών θεμάτων, ενώ χαιρέτισε την παρουσιαζόμενη έκδοση, ως πολύτιμο εργαλείο για κληρικούς και νομικούς.
Ο δρ. Εκκλησιαστικής Ιστορίας Θεοφάνης Δρακόπουλος, από τη δική του πλευρά, προσέφερε μια ακαδημαϊκή αποτίμηση του έργου, σημειώνοντας τη μεθοδολογία, τη χρήση ιστορικών παραδειγμάτων και την προσπάθεια σύνδεσης της εκκλησιαστικής παράδοσης με τις σύγχρονες προκλήσεις. Σημείωσε, ότι η έκδοση λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στην επιστημονική κοινότητα και τον χώρο της διοίκησης της Εκκλησίας.
Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν, μητροπολίτης Αμορίου κ. Νικηφόρος, ως εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριάρχη, καθώς και πλήθος ιεραρχών, ο υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας – Θράκης) Κώστας Γκιουλέκας, η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Άννα Ευθυμίου, ο υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης, οι βουλευτές Στράτος Σιμόπουλος και Δημήτρης Κούβελας, ο συντονιστής του Γραφείου του Πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη Γιάννης Παπαγεωργίου, ο πρώην υπουργός Σωτήρης Κούβελας, ο πρώην υφυπουργός Εσωτερικών Γιάννης Αμανατίδης, ο πρόεδρος της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, Βασίλειος Πάππας, εκπρόσωποι τοπικών φορέων, κ.α.
