του Σωτήρη Λέτσιου
Το βλέμμα των απανταχού στον κόσμο πιστών της Ορθοδοξίας είναι στραμμένο αυτή την περίοδο στο Βουκουρέστι, όπου εκεί στα τέλη Οκτωβρίου τελέστηκαν τα εγκαίνια των ιερών εικόνων και των ψηφιδωτών στον Ιερό Εθνικό Καθεδρικό Ναό της πόλης, ο οποίος είναι αφιερωμένος στη μνήμη του Αγίου Ανδρέα -προστάτη της Ρουμανίας. Εν μέσω πανηγυρικής ατμόσφαιρας ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος τέλεσε τα εγκαίνια του ναού, ο οποίος θεωρείται πλέον ο μεγαλύτερος ορθόδοξος ναός σε όλο τον κόσμο! Έχει ύψος 127 μέτρων, καλύπτει συνολικά μια επιφάνεια 25.000 περίπου τ.μ., ενώ οι εργασίες για την ανέγερσή του διήρκεσαν 15 χρόνια.
Τα εγκαίνια του καθεδρικού ναού στο Βουκουρέστι φέρνουν και πάλι στο προσκήνιο της επικαιρότητας το θέμα σχετικά με τους μεγαλύτερους ανά τον κόσμο ναούς της Ορθοδοξίας, που συγκεντρώνουν μεγάλο αριθμό πιστών και με την παρουσία τους κρατούν ζωντανούς τους συμβολισμούς της ορθόδοξης πίστης. Μέχρι πρότινος ο μεγαλύτερος ορθόδοξος ναός των Βαλκανίων θεωρείτο ο καθεδρικός του Αγίου Σάββα στο Βελιγράδι, πρωτεύουσα της Σερβίας.
Είναι κτισμένος στο κέντρο του Βελιγραδίου, στη θέση που εικάζεται πως βρισκόταν ο τάφος του Αγίου Σάββα, στον οποίο είναι αφιερωμένος ο ναός. Ως γνωστόν ο Αγιος Σάββας είναι ο ιδρυτής της Σέρβικης Ορθόδοξης Εκκλησίας. Το μήκος του ναού είναι 91 μέτρα και έχει σταυροειδές σχήμα. Έχει συνολικά τέσσερα επίπεδα και μια επιπλέον κρύπτη (υπόγειος χώρος) κάτω από τον κυρίως ναό και σε βάθος επτά μέτρων.
Η πρώτη ιδέα για ανέγερση ναού ξεκίνησε το 1895 με αφορμή την συμπλήρωση 300 χρόνων από την καύση του λειψάνου του Αγίου Σάββα. Ωστόσο η προσπάθεια αυτή δεν ευδοκίμησε. Τελικά ο ναός αυτός θεμελιώθηκε στις 10 Μαΐου 1935. Μετά το τέλος του Β’ Π.Π η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν κατάφερε να εξασφαλίσει άδεια από το κομμουνιστικό καθεστώς για την ολοκλήρωση του ναού-κάτι που εν τέλει συνέβη το 1984. Στις 12 Μαΐου 1985 τελέστηκε θεία λειτουργία στο ναό με την συμμετοχή 100.000 ατόμων.Τον Ιούνιο του 1989 ο βάρους 4.000 τόνων θόλος του ναού-κατασκευασμένος εξ ολοκλήρου στο έδαφος-ανυψώθηκε στη σημερινή του θέση. Αυτό αποτέλεσε ένα κατασκευαστικό για τα δεδομένα της εποχής επίτευγμα, που υπήρξε αντικείμενο θαυμασμού σε όλο τον κόσμο.
Ο Καθεδρικός Ναός του Αλεξάνδρου Νιέφσκι στη Σόφια
Εξίσου επιβλητικός και μεγαλοπρεπής είναι είναι βεβαίως και ο Καθεδρικός Ναός του Αγίου Αλεξάνδρου Νιέφσκι, στη Σόφια. Αυτό που εντυπωσιάζει περισσότερο στον καθεδρικό ναό είναι το μέγεθός του, αφού καταλαμβάνει έκταση 3.170 τετρ. μέτρων και χωράει στο εσωτερικό του 10.000 ανθρώπους. Η κατασκευή του ξεκίνησε το 1882 λίγο μετά την απελευθέρωση της Βουλγαρίας από τους Τούρκους, ωστόσο το μεγαλύτερο τμήμα του χτίστηκε μεταξύ 1904 και 1912. Είναι αφιερωμένος στον Άγιο Αλέξανδρο Νιέφσκι, έναν Ρώσο πρίγκιπα που αγιοποιήθηκε από την Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία. Όπως γράφει μια επιγραφή στην είσοδο ο εν λόγω ναός είναι αφιερωμένος στους χιλιάδες στρατιώτες από τη Βουλγαρία, τη Ρωσία, την Ουκρανία, την Μολδαβία, τη Φιλανδία και τη Ρουμανία, που έπεσαν μαχόμενοι για την απελευθέρωση της Βουλγαρίας από τους Οθωμανούς στην διάρκεια του Ρωσοτουρκικού πόλεμου την περίοδο 1877–1878.
Πρόκειται για σταυροειδή βασιλική με πέντε κλίτη και με τονισμένο τον κεντρικό τρούλο. Ο επιχρυσωμένος τρούλος του ναού έχει ύψος 45 μέτρα και το καμπαναριό φθάνει τα 53 μέτρα. Ο ναός έχει 12 καμπάνες, που χυτεύθηκαν στη Μόσχα, με ανάγλυφες διακοσμήσεις και συνολικό βάρος 23 τόνων.
Το όνομα του καθεδρικού ναού άλλαξε για λίγο σε Καθεδρικό Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου μεταξύ 1916 και 1920-και αυτό επειδή η Βουλγαρία και η Ρωσία βρέθηκαν να πολεμούν σε αντίθετα στρατόπεδα στη διάρκεια του Α΄ Παγκόσμιου Πόλεμου. Στη συνέχεια ωστόσο η αρχική ονομασία αποκαταστάθηκε. Στα αριστερά της Αγίας Τράπεζας σε περίτεχνη λειψανοθήκη, εκτίθενται τα λείψανα του Αγίου Αλέξανδρου Νιέφσκι, τα οποία δωρήθηκαν από τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία.
Η Εκκλησία με τους ιδιαίτερους κρεμμυδόσχημους τρούλους
Ο Καθεδρικός Ναός της Αγίας Σκέπης της Υπεραγίας Θεοτόκου επί της τάφρου πιο γνωστός ως Καθεδρικός Ναός του Αγίου Βασιλείου του Ευλογημένου, είναι μια εκκλησία με πολλούς τρούλους σε σχήμα κρεμμυδιού, η οποία δεσπόζει στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας και αποτελεί το εντυπωσιακό της σύμβολο.
Την ανέγερση του καθεδρικού ναού ζήτησε ο Τσάρος Ιβάν Δ’ ο Τρομερός και κτίστηκε μεταξύ των ετών 1555 και 1561 σε ανάμνηση της κατάκτησης του Χανάτου του Καζάν, που έγινε στις αρχές Οκτωβρίου του 1552 και ακριβώς την ημέρα κατά την οποία η ορθόδοξη εκκλησία γιορτάζει την Αγία Σκέπη της Υπεραγίας Θεοτόκου. Το 1588 ο Τσάρος Φιοντόρ Α’ ο Κωδωνοκρούστης προσέθεσε ένα παρεκκλήσιο στην ανατολική πλευρά του ναού, πάνω από τον τάφο του Αγίου Βασιλείου του διά Χριστόν σαλού από τον οποίο πήρε ολόκληρος ο καθεδρικός ναός το όνομά του.
Ο εντυπωσιακός αυτός ναός αποτελείται από εννέα παρεκκλήσια, τα οποία είναι κτισμένα γύρω από ένα κεντρικό κτίριο. Οι χαρακτηριστικοί κρεμμυδόσχημοι τρούλοι του ακολουθούν την παραδοσιακή ρωσική ναοδομία και σε συνδυασμό με την πολυχρωμία τους συμβάλλουν στην εντυπωσιακή εξωτερικά εικόνα, που παρουσιάζει ο εν λόγω ναός-σύμβολο για όλους τους ορθόδοξους ανά τον πλανήτη.
Κορυφαία προσκυνήματα σε Αθήνα, Πάτρα, Αίγινα
Όσον αφορά την ελληνική πραγματικότητα οι εντυπωσιακότεροι ως προς το μέγεθός τους ναοί είναι ο Άγιος Ανδρέας στην Πάτρα, ο Άγιος Νεκτάριος στην Αίγινα και ο Άγιος Παντελεήμων στην Αθήνα. Ο Ι.Ν του Αγίου Ανδρέα έχει εμβαδόν 2.600 τ.μ. και εντός του μπορούν να χωρέσουν περίπου 7.000 άτομα. Πρόκειται για έναν βυζαντινού ρυθμού ναό η κατασκευή του οποίου ξεκίνησε το 1908, ενώ τα εγκαίνιά του έγιναν το 1974. Στον κεντρικό του θόλο υπάρχει ένας επίχρυσος σταυρός μήκους 5 μέτρων, στους δε υπόλοιπους θόλους είναι τοποθετημένοι 12 μικρότεροι σταυροί. Το εσωτερικό του ναού είναι διακοσμημένο με βυζαντινής τεχνοτροπίας τοιχογραφίες και μωσαϊκά. Σε ειδική λειψανοθήκη εντός του ναού φυλάσσονται λείψανα του Αποστόλου Ανδρέα, τα οποία δωρήθηκαν από το Βατικανό το 1964 κατόπιν άδειας του Πάπα Παύλου του ΣΤ’.
Αγ. Παντελεήμων
Εντυπωσιακός είναι και ο ναός του Αγίου Παντελεήμονα Αχαρνών. Θεμελιώθηκε από τον βασιλιά Γεώργιο Α’ το 1910 και εγκαινιάστηκε το 1930.
Είναι χωρητικότητας 3.500 ατόμων, ο δε τρούλος του καταλαμβάνει έκταση 1600 τ.μ. -υπολείπεται μάλιστα κατά δύο μέτρα από τον τρούλο της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη. Αναφορά ασφαλώς θα πρέπει να γίνει και στο ναό του Αγίου Νεκταρίου στην Αίγινα, που αποτελεί ένα από τα κορυφαία προσκυνήματα της πατρίδας μας.
Μεγάλος αριθμός πιστών επισκέπτονται τον εν λόγω ναό καθ΄ όλη την διάρκεια του χρόνου, προκειμένου να προσευχηθούν ευλαβικά και να προσκυνήσουν τον τάφο του Αγίου Νεκταρίου -όπως και το θαυματουργό λείψανό του- ζητώντας τη μεσιτεία του αγίου ώστε να θεραπευθούν από διάφορες ασθένειες. Όπως είναι γνωστό το λείψανό του Αγίου Νεκταρίου παρέμεινε αναλλοίωτο για περισσότερο από 30 χρόνια παρά τις τρεις ταφές και εκταφές που προηγήθηκαν.
Ο ναός του Αγίου Νεκταρίου βρίσκεται δίπλα στη γυναικεία Ιερά Μονή της Αγίας Τριάδος. Εκτός από το μοναστήρι στην περιοχή υπάρχει και η Μονή της Αγίας Αικατερίνης Αίγινας όπως και το εκκλησάκι του Σταυρού. Στο χώρο της μονής υπάρχει το πηγάδι του Αγίου Νεκταρίου απ’ όπου αναβλύζει αγιασμένο νερό.
*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Ορθόδοξη Αλήθεια”
