Με αφορμή την έναρξη του νέου Εκκλησιαστικού έτους, ο Πατριάρχης Βουλγαρίας κ. Δανιήλ απευθύνει μήνυμα προς τους Αρχιερείς, τον κλήρο και τον πιστό λαό, αναδεικνύοντας το βαθύτερο πνευματικό νόημα της νέας εκκλησιαστικής περιόδου.
Στο μήνυμά του, ο Πατριάρχης αναφέρεται στον «ενιαυτόν Κυρίου δεκτόν» και στην πρόσκληση του Χριστού για μετάνοια, πνευματική ανανέωση και καρποφορία εν Χριστώ. Παράλληλα, με αφορμή τα γεγονότα και τις εκκλησιαστικές εμπειρίες του περασμένου έτους, κάνει ιδιαίτερη αναφορά στη μαρτυρία της αγιότητας στη σύγχρονη εποχή, στους Αγίους που τιμήθηκαν και στα ιερά σεβάσματα που έγιναν αντικείμενο προσκυνήματος από πλήθος πιστών στη Βουλγαρία.
Ιδιαίτερη θέση στο μήνυμα κατέχει η αναφορά στον Άγιο Παΐσιο τον Αγιορείτη, καθώς και στην Ιερά Μυροβλύζουσα Εικόνα της Παναγίας της Ιβήρων από τη Χαβάη, η παρουσία της οποίας στη Βουλγαρία αποτέλεσε, όπως επισημαίνει ο Πατριάρχης, αφορμή πνευματικής ενίσχυσης και ευλογίας για χιλιάδες πιστούς.
Ο Πατριάρχης στρέφει ακόμη το βλέμμα στη σύγχρονη εκκλησιαστική ιστορία της Βουλγαρίας, μνημονεύοντας πρόσωπα που έδωσαν μαρτυρία πίστεως και αφοσιώσεως στον Χριστό μέσα σε δύσκολες εποχές, υπογραμμίζοντας ότι η αγιότητα δεν αποτελεί υπόθεση μόνο του παρελθόντος, αλλά ζωντανή πραγματικότητα της Εκκλησίας.
Το μήνυμα ολοκληρώνεται με έκκληση για αξιοποίηση του χρόνου που μας χαρίζει ο Θεός ως ευκαιρίας μετανοίας, ανανεώσεως της πίστεως, ενισχύσεως της αγάπης προς τον Θεό και τον πλησίον και αποκτήσεως της θείας Χάριτος, καθώς και με την ευχή το νέο Εκκλησιαστικό έτος να καταστεί για όλους «ευνοϊκό και ευλογημένο για τη σωτηρία μας».
Ακολουθεί ολόκληρο το μήνυμα του Πατριάρχη Βουλγαρίας:
Σεβασμιώτατοι και Θεοφιλέστατοι Αρχιερείς,
Τίμιοι Πατέρες,
Αγαπητοί εν Κυρίω αδελφοί και αδελφές,
Κατά την πρώτη ημέρα του μηνός Σεπτεμβρίου, στην αρχή του νέου εκκλησιαστικού έτους, στις λατρευτικές μας συνάξεις ανακαλούμε στη μνήμη μας τους γεμάτους χάρη λόγους με τους οποίους ο Κύριος και Σωτήρας μας Ιησούς Χριστός ανήγγειλε την έλευση στον κόσμο του «ενιαυτού Κυρίου δεκτού» (Λουκ. 4:19). Ο Κύριος ήλθε ανάμεσά μας και ευηγγελίσθη στους πτωχούς τω πνεύματι τη Βασιλεία των Ουρανών· χάρισε την ίαση σε εκείνους που έχουν συντετριμμένη την καρδιά· ελευθέρωσε από τις αμαρτίες τους μετανοούντας· άνοιξε τα μάτια και τις διάνοιες των πιστών, ώστε με την πνευματική μας όραση να βλέπουμε τον ενανθρωπήσαντα και εκ νεκρών αναστάντα Βασιλέα και Θεό μας, τον Χριστό, ώστε να μην παρακλίνουν τα πόδια μας προς έργα ανομίας (πρβλ. Ψαλμ. 15:8)· μας χάρισε τη ζωή, και μάλιστα τη ζωή «περισσόν» (Ιω. 10:10).
Οι σύγχρονοι του Χριστού, και ιδιαιτέρως οι άμεσοι μαθητές Του, βλέποντας τα έργα Του και ερευνώντας τη ζωή Του υπό το φως της Αγίας Γραφής, αναγνώρισαν το θείο μεγαλείο της θεανθρωπίνης προσωπικότητας του Διδασκάλου τους και αξιώθηκαν να δουν με τα σωματικά τους μάτια την επουράνια δόξα Του, «δόξαν ως μονογενούς παρά Πατρός» (πρβλ. Ιω. 1:14).
Δύο χιλιάδες είκοσι έξι χρόνια μετά τη Γέννηση του Σωτήρος, και εμείς, οι σύγχρονοι Βούλγαροι, έχουμε επίσης τη δυνατότητα να βλέπουμε την ανεκλάλητη δόξα του Χριστού, την οποία ο Κύριος έδωσε στους μαθητές Του, εκείνοι με τη σειρά τους στους διαδόχους τους και ούτω καθεξής μέχρι τις ημέρες μας.
Κατά το φθινόπωρο του περασμένου έτους και την άνοιξη του παρόντος, όλοι οι Βούλγαροι είχαμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε και να δούμε στην τηλεοπτική οθόνη, αποδοσμένο με τόση ζωντάνια και ρεαλισμό, τον βίο ενός από τους πλέον τιμωμένους σύγχρονους Αγίους της Ορθοδόξου Εκκλησίας, του Αγίου Παϊσίου του Αγιορείτου. Είδαμε πώς, μέσω της πίστεως ενός ανθρώπου, της ταπεινώσεώς του και της αγάπης του προς τον Θεό και τους ανθρώπους, ο ίδιος έγινε κατοικητήριο, οίκος της Αγίας Τριάδος!
Είδαμε πώς, μέσα από τον αγώνα εναντίον του εγωισμού, την υπομονή στις θλίψεις και την αδιάλειπτη προσήλωση στην προσευχή, μέσα στον σωματικά και από πλευράς υγείας ασθενή άνθρωπο φανερώνεται η κραταιά δύναμη του Θεού· πώς στον κατά κόσμον αγράμματο άνθρωπο αποκαλύπτεται η σοφία του Θεού.
Σήμερα υπάρχουν ακόμη ζώντες αυτόπτες μάρτυρες της διορατικότητας του Αγίου, της στερεότητας της πίστεώς του και των γεμάτων χάρη προσευχών του. Αναρίθμητοι άνθρωποι έχουν αγγιχθεί από τον Θεό, από τη θεία Χάρη, μέσω αυτού του πράου ανθρώπου.
Και εμείς γίναμε μάρτυρες, έστω ενός μικρού αλλά ανόθευτου και αληθινού μέρους της πνευματικής του εμπειρίας· μάρτυρες της ίδιας εκείνης δόξης του Χριστού, η οποία φανερώθηκε στον άνθρωπο του Θεού, όπως την έβλεπαν οι σύγχρονοι του Χριστού κατά την επίγεια ζωή Του. Διότι ο Κύριος είχε πει: «την δόξαν ην δέδωκάς μοι δέδωκα αυτοίς» (Ιω. 17:22), και ακόμη: «ο πιστεύων εις εμέ, τα έργα α εγώ ποιώ κακείνος ποιήσει, και μείζονα τούτων ποιήσει» (Ιω. 14:12).
Στη Μητρόπολή μας της Σόφιας είχαμε επίσης τη δυνατότητα να αγγίξουμε και να καταστούμε κοινωνοί της αγιαστικής δυνάμεως της θείας Χάριτος, προσκυνώντας άλλους Ορθοδόξους Αγίους και ιερά σεβάσματα: τον Άγιο Γαβριήλ Ουργκεμπάντζε, επίσης σύγχρονό μας, τον Άγιο Ιωάννη τον Ρώσο και τον Άγιο Δαβίδ τον Ευβοέα, τον Άγιο Λάζαρο τον Βούλγαρο· και να επικοινωνήσουμε με ανθρώπους που υπήρξαν άμεσοι αυτόπτες μάρτυρες των έργων αυτών των Αγίων, οι οποίοι, μολονότι έχουν αναχωρήσει από τον κόσμο τούτο, είναι πάντοτε παρόντες ανάμεσά μας διά των θεοφόρων ψυχών τους, σκεπάζοντάς μας με τις προσευχές τους ενώπιον του Θεού.
Και άραγε, δεν υπήρξε μεγάλη η ευσπλαχνία του Θεού, η οποία μαρτυρήθηκε ενώπιόν μας με την επίσκεψη στη χώρα μας της Ιεράς Μυροβλύζουσας Εικόνος της Παναγίας της Ιβήρων από τη Χαβάη;
Γίναμε αυτόπτες μάρτυρες της εκδηλώσεως της δυνάμεως του Θεού, όχι σε μικρότερο βαθμό από ό,τι οι σύγχρονοι του Κυρίου πριν από δύο χιλιάδες χρόνια. Το θαύμα της μυροβλυσίας, το οποίο επιτελείτο ενώπιον των οφθαλμών μας, δεν είναι λιγότερο θαυμαστό από το θαύμα του ευλογήσαντος και πολλαπλασιάσαντος τους άρτους, με τους οποίους ο Κύριος έθρεψε περισσότερες από πέντε χιλιάδες ψυχές, με πέντε άρτους και δύο ιχθύες!
Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι στη χώρα μας χορτάσαμε και ενισχύσαμε τις ψυχές μας με την πνευματική τροφή της θείας Χάριτος και μεταφέραμε στα σπίτια μας ζωντανή μαρτυρία αυτού του θαύματος: μια μικρή εικόνα και βαμβάκι, τα οποία είχαν αγγιχθεί στο πανάχραντο μυροβλύζον πρόσωπο της Υπεραγίας Θεοτόκου.
Μεταξύ των πιστών παντού μαρτυρήθηκε μια ειρήνευση, ένας αυθόρμητος εγκάρδιος δοξασμός προς τον Θεό για τη μεγάλη Του ευσπλαχνία, ενώ διαπιστώθηκαν και περιπτώσεις θεραπείας από διάφορες σωματικές και ψυχικές ασθένειες.
Όλα αυτά έρχονται να μας δείξουν ότι τα λόγια του Χριστού για την έλευση του «ενιαυτού Κυρίου δεκτού» —του ευπρόσδεκτου καιρού για μετάνοια και για την προσφορά αξίων καρπών μετανοίας προς σωτηρία— αφορούν και εφαρμόζονται σε όλους εμάς!
Και αυτό, βεβαίως, δεν γίνεται φανερό μόνο από τις περιπτώσεις επισκέψεως ανάμεσά μας ονομαστών Ορθοδόξων ιερών σεβασμάτων. Κατά το παρελθόν έτος, ενώπιόν μας αποκαλύφθηκε με μεγαλύτερο βάθος και πληρότητα ο βίος και οι αγώνες στην πίστη αρκετών από τους δικούς μας, πρόσφατους συγχρόνους.
Στη Μητρόπολη Σόφιας πραγματοποιήθηκαν παρουσιάσεις: του βιβλίου της Μητροπόλεως Νευροκοπίου για τον αείμνηστο Μητροπολίτη Νευροκοπίου Ναθαναήλ, ο οποίος έζησε αληθινά κατά Θεόν βίο, ξένο προς κάθε δόλο· του βιβλίου της Μητροπόλεως Βιδινίου για δύο κληρικούς της Βιδίνης, τον Ιερομόναχο Παλλάδιο και τον Ιερέα Νικόλαο Μιλέκοβ, οι οποίοι υπέστησαν διωγμούς από το αθεϊστικό καθεστώς· καθώς και της ταινίας για τον Πρωτοπρεσβύτερο Ευστάθιο Γιάνκοβ, «Ο Θαυματουργός από το Τσεπελάρε», η οποία επίσης μεταδόθηκε από τη Βουλγαρική Εθνική Τηλεόραση.
Για όλα αυτά τα γεγονότα δοξάζουμε εκ βάθους καρδίας τον Θεό και ευχαριστούμε όλους εκείνους που συνέβαλαν στην πραγματοποίησή τους: την Ιερά Σύνοδο, τις αντίστοιχες Μητροπόλεις και τους θεσμούς, μαζί με τους επικεφαλής και τους συνεργάτες τους· τις κατά τόπους Εκκλησίες, τις Μητροπόλεις και τις αντιπροσωπείες που συνόδευσαν τα ιερά σεβάσματα τα οποία μας επισκέφθηκαν· τους κληρικούς, τους υπαλλήλους και τους συνεργάτες της Μητροπόλεως Σόφιας· και, βεβαίως, τελευταίους αλλά όχι έσχατους, όλους εσάς, τους Ορθοδόξους Χριστιανούς, οι οποίοι με μεγάλη ευλάβεια ανταποκριθήκατε και μαρτυρήσατε την αγάπη σας προς τον Θεό και τους Αγίους Του!
Βεβαίως, ζωντανή ενώπιόν μας παραμένει και η μνήμη των επιφανών προκατόχων μας: των Πατριαρχών Βουλγαρίας Μαξίμου και Νεοφύτου· του ταπεινού Ηγουμένου της Ιεράς Μονής Ζωγράφου, Σχημαρχιμανδρίτου Αμβροσίου· του ανιδιοτελούς ευεργέτη και δωρητή παππού Ντόμπρε Ντόμπρεβ· καθώς και πολλών ακόμη πρόσφατων συγχρόνων μας, ειλικρινών διακόνων και φίλων του Κυρίου Ιησού Χριστού, οι οποίοι είναι πιστοί μάρτυρες και κοινωνοί της ακτίστου δόξης και της Χάριτός Του.
Επομένως, και εμείς σήμερα μπορούμε να πούμε μαζί με τον Απόστολο ότι είμαστε περικυκλωμένοι από ένα τόσο μεγάλο «νέφος μαρτύρων» —από πρόσφατους συγχρόνους μας, οι οποίοι, μολονότι έζησαν όπως και εμείς μέσα στον κόσμο, στη ζωή τους φανερώθηκε κάτι που δεν είναι εκ του κόσμου τούτου: η δύναμη του Χριστού να αποστρέφονται κάθε ψεύδος και υποκρισία και να ζουν με την αλήθεια· και μάλιστα όχι όπως ο καθένας από αυτούς αντιλαμβάνεται ατομικιστικά την αλήθεια για τον εαυτό του, αλλά μέσα στην ενότητα και τη ζωή της Εκκλησίας.
Γι’ αυτό, όπως σήμερα, την πρώτη ημέρα του μηνός Σεπτεμβρίου, κατά την έναρξη του νέου Εκκλησιαστικού έτους, εορτάζουμε τη μνήμη πλήθους Αγίων, και όπως ολόκληρο το εκκλησιαστικό έτος είναι γεμάτο από τόσο πλούσιους καρπούς αγιότητος, έτσι μπορούμε με βεβαιότητα να πούμε ότι τέτοια παραδείγματα ανθρώπων γνωστών σε εμάς, οι οποίοι ολοκλήρωσαν τη ζωή τους μέσα στη μετάνοια και την αγιότητα, έχουμε και στο πρόσφατο παρελθόν μας.
Άνθρωποι που έζησαν σε διαφορετικές εποχές —σε εποχές πολέμων, φόνων και πολιτικών αναστατώσεων, σε εποχές απιστίας και διωγμών, κρίσεων, ψευδών, διαφθοράς και ηθικής εκτροπής— και οι οποίοι, όμως, μέχρι την τελευταία τους πνοή διαφύλαξαν την πίστη τους.
Και ακριβώς επειδή το σπουδαιότερο πράγμα από το οποίο καθοδηγούνταν στη ζωή τους ήταν το πώς στέκονται ενώπιον του Επουρανίου Βασιλέως, γι’ αυτό και προετοιμάστηκαν ώστε να καταστούν άξιοι ουράνιοι πολίτες. Έτσι αξιοποιούσαν τον χρόνο κάθε έτους της ζωής τους μέχρι την τελευταία τους αναπνοή.
Σε αυτό έγκεινται και οι ελπίδες μας κατά την έναρξη του νέου εκκλησιαστικού έτους: ότι, με τον χρόνο που ο Κύριος ανοίγει ενώπιόν μας, μας ανοίγει και τις πύλες, μας προσφέρει τη δυνατότητα της μετανοίας, τη δυνατότητα να ανανεώνεται και να στερεώνεται η πίστη μας, να αυξανόμαστε στην αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον και η αγάπη αυτή να φανερώνεται στις σκέψεις, στις επιθυμίες και στις πράξεις μας· να αποστρεφόμαστε τα κακά μας, να θεραπεύονται οι ασθένειές μας, να ενισχύεται η προσευχή μας, να αποκτούμε τη Χάρη.
Γι’ αυτό ήλθε ο Κύριος και έτσι μας ανήγγειλε την έλευση του «ενιαυτού Κυρίου δεκτού», με την ενανθρώπησή Του και τη δόξασή Του! Είθε Εκείνος να μας βοηθεί ώστε να αποκτήσουμε όλα αυτά!
Διά πρεσβειών της Παναγίας Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας, των εορταζομένων σήμερα Αγίων και πάντων των Αγίων, είθε ο Κύριος να καταστήσει το νέο Εκκλησιαστικό έτος που ανατέλλει ευνοϊκό και ευλογημένο για τη σωτηρία μας!
Μητροπολιτικός Καθεδρικός Ναός Αγίας Μεγαλομάρτυρος Κυριακής,
1 Σεπτεμβρίου 2026
