Ανταποκρινόμενος στην πρόσκληση του Μητροπολίτη Ζβορνίτσης και Τούζλας κ. Φωτίου, ο Πατριάρχης Σερβίας κ. Πορφύριος, επισκέφθηκε στις 30 Ιουνίου 2025 την πόλη Μπιέλινα, όπου τέλεσε τα επίσημα εγκαίνια της έκθεσης “Λογγίνος ο Ζωγράφος”.
Με λόγους κατάλληλους για την περίσταση, απηύθυναν χαιρετισμό ο Πατριάρχης κ. Πορφύριος, η καθηγήτρια Δρ Ντουμπράβκα Τζουκάνοβιτς, ο Πρωτοπρεσβύτερος Νεμάνια Ερακ και ο κ. Ντράγκαν Νταβίντοβιτς, διευθυντής της Γραμματείας Θρησκευμάτων της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας Σέρπσκα. Την εκδήλωση τίμησε επίσης με την παρουσία της η κυρία Ζέλκα Στόιτσιτς, Υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού της Δημοκρατίας Σέρπσκα.
“Το δράμα αυτού του θησαυροφυλακίου είναι μεγάλο, διότι διήλθε ό,τι υπέστη ο σερβικός λαός κατά τον πόλεμο της δεκαετίας του 1990. Όμως, χάρη στη φροντίδα υπευθύνων ανθρώπων, το θησαυροφυλάκιο διασώθηκε για τις επόμενες γενεές – δήλωσε ο Μητροπολίτης Φώτιος, υπογραμμίζοντας ιδιαιτέρως τον ρόλο του κ. Ζόραν Βάπα, διευθυντή της Επαρχιακής Υπηρεσίας Διατήρησης Πολιτιστικών Μνημείων στο Νόβι Σαντ, και της ομάδας ειδικών που εργάστηκαν στην αποκατάσταση των εικόνων και των αντικειμένων του θησαυροφυλακίου, «οι οποίοι μετά από πολλές ώρες προσπάθειας και κόπου, σήμερα ακτινοβολούν φως”.
Τονίζοντας τη σημασία της ημέρας για την Επαρχία Ζβορνίτσης και Τούζλας, αλλά και για ολόκληρη τη Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία, ο Μητροπολίτης κ. Φώτιος ανέφερε ότι από σήμερα το θησαυροφυλάκιο «Λογγίνος ο Ζωγράφος» θα συνεχίσει την αποστολή του, διότι οι άνθρωποι θα μπορούν να το επισκέπτονται και να ανακαλύπτουν τον πλούτο της Ορθοδοξίας που φέρει: “Αυτόν τον πνευματικό, εσωτερικό θησαυρό τον βλέπουμε στα ταπεινά βλέμματα των εικόνων, στα αγιασμένα λατρευτικά αντικείμενα και σκεύη, στα παλαιά λειτουργικά βιβλία και στα μεγαλόπρεπα ιερατικά άμφια. Όλα αυτά μαζί συνθέτουν μία ενότητα, αυτό το θησαυροφυλάκιο, που αποπνέει ταπείνωση και όχι υπερηφάνεια, ακτινοβολεί εσωτερική πνευματική αξιοπρέπεια και μεγαλείο – τόνισε ο Μητροπολίτης Φώτιος.
Ανακαλώντας τα λόγια του Αγίου Ευαγγελίου ότι «ο καλός οικονόμος εκφέρει από το θησαυροφυλάκιό του καινούργια και παλαιά», ο Μητροπολίτης επεσήμανε πως, κατά τη βιβλική έννοια, το παλαιό είναι εκείνο που ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής αποκαλεί «σκιά των μελλόντων αγαθών», το προαναγγελθέν στην Παλαιά Διαθήκη μέσω του Νόμου και των Προφητών, το οποίο βρίσκει την εκπλήρωσή του στον Χριστό: “Η Καινή Διαθήκη, κατά τον Άγιο Μάξιμο, αλλά και άλλους Πατέρες, ταυτίζεται με την εικόνα – την εικόνα των μελλόντων αγαθών. Η Θεία Λειτουργία της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι εικόνα της Βασιλείας των Ουρανών, δηλαδή πηγή όλης της μυστηριακής ζωής εν Χριστώ, στο μυστήριο της Ενσαρκώσεώς Του, της Βαπτίσεως στον Ιορδάνη, της Μεταμορφώσεως στο Θαβώρ, του Πάθους στον Γολγοθά, όπου ο Κύριος κατανίκησε τον θάνατο και με την Ανάστασή Του χάρισε στον κόσμο την αιώνια ζωή. Ο Αναληφθείς Κύριος εκάθισε στα δεξιά του Πατρός, απ’ όπου απέστειλε το Άγιο Πνεύμα στους Μαθητές Του, στην Εκκλησία Του, το οποίο εκπορεύεται εκ του Πατρός. Αυτό το μυστήριο του Χριστού γευόμαστε στη μυστηριακή και λειτουργική ζωή της Εκκλησίας· διότι κοινωνώντας στη Θεία Λειτουργία τον ζώντα Χριστό, αναδεικνυόμαστε ως το Σώμα Του και Εκκλησία του Ζώντος Θεού, γινόμαστε ένα με Αυτόν και με τους πλησίον μας.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι Εκκλησία της εικόνας. Ο Χριστός είναι εικόνα του Θεού Πατρός και εμείς, οι βαπτισμένοι άνθρωποι, είμαστε εικόνες του Χριστού. Η θεολογία της εικόνας βασίζεται στην πίστη στην Ενσάρκωση του Χριστού. Η Ορθοδοξία είναι ένα με την εικόνα – τόνισε ο Μητροπολίτης Φώτιος, υπενθυμίζοντας τα λόγια του Μεγάλου Βασιλείου, ο οποίος, αγωνιζόμενος κατά των εικονομάχων, δήλωνε ότι δεν προσκυνούμε την ύλη της εικόνας, την πέτρα ή το ξύλο, αλλά τον Πρωτότυπο, την εικόνα του Χριστού και όλων των θεοειδών ανθρώπων στην Εκκλησία.”
Αναφερόμενος στον αγώνα κατά των εικονομάχων, ο Μητροπολίτης τόνισε ότι αυτοί “παρέμειναν στον χώρο της σκιάς”, και δυστυχώς κάτι παρόμοιο συνέβη και με τους δυτικούς χριστιανούς, οι οποίοι μετά την Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδο, αντί να αποδεχθούν τη θεολογία της εικόνας και τη διδασκαλία της Εκκλησίας, απομακρύνθηκαν από την εικόνα κυρίως λόγω της επιρροής της κοσμικής εξουσίας”.
“Πολλοί Πατέρες και Όσιες Μητέρες έγιναν μάρτυρες κατά την εποχή της Εικονομαχίας και με το μαρτύριό τους μαρτύρησαν την αλήθεια όλων των αγίων εικόνων, που θεμελιώνεται στην Ενσάρκωση του Θεού Λόγου – είπε ο Επίσκοπος Φώτιος, και υπενθύμισε τα λόγια του Αγίου Αθανασίου του Μεγάλου ότι ο Θεός έγινε άνθρωπος εν Χριστώ, ώστε εμείς οι άνθρωποι να γίνουμε κατά χάριν θεοί: Αυτή είναι η αποστολή και η κλήση της εικόνας. Μας ανυψώνει στην πληρότητα της ζωής εν Χριστώ, που οι Πατέρες αποκαλούσαν θέωση του προσώπου. Η Εκκλησία του Χριστού, μετά το μεγάλο μαρτύριο και τον αγώνα κατά της Εικονομαχίας, βίωσε τη μεγάλη νίκη στη Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδο, όπου και καθιερώθηκε η εορτή της Ορθοδοξίας, της νίκης έναντι όλων των αιρέσεων και ψευδοδιδασκαλιών. Το σπίτι κάθε πιστού χριστιανού, η κατ’ οίκον Εκκλησία, είναι αδιανόητο να στερείται εικόνων, διότι οι εικόνες αποκαλύπτουν παντού την παρουσία του Θεού, συγκεντρώνουν και καλούν σε προσευχή. Η εικόνα αγιάζει και τον χρόνο και τον χώρο. Και αυτό το εκκλησιαστικό θησαυροφυλάκιο, όπως και πολλά άλλα στην Εκκλησία μας, με τη δική του γλώσσα μας εισάγει στο μυστήριο της Βασιλείας των Ουρανών. Γι’ αυτό αποτελούν μεγάλο θησαυρό και πολιτιστικό αγαθό του σερβικού λαού και της Εκκλησίας του.”
Στο τέλος της ομιλίας του, ο Μητροπολίτης κ. Φώτιος ευχαρίστησε εκ νέου τον Πατριάρχη Σερβίας κ. Πορφύριο και τους Ιεράρχες για την παρουσία και την τιμή, και κατέληξε: “Αυτό το θησαυροφυλάκιο φέρει μέσα του αιώνες, μιλά και μαρτυρεί ότι είμαστε ένα εν Χριστώ και ένα εν τη Αληθεία. Αυτός είναι ο δρόμος της σωτηρίας μας, η οδός του Θεανθρώπου.”
Με την ευκαιρία αυτού του ιστορικού γεγονότος, η Επαρχία Ζβορνίτσης και Τούζλας οργάνωσε κατάλληλο πολιτιστικό, καλλιτεχνικό και πνευματικό πρόγραμμα, το οποίο πλαισιώθηκε μουσικά από τη Χορωδία των Ιερέων, τη Παιδική και τη Νεανική Χορωδία.
