Ο Μητροπολίτης Βελγίου και Έξαρχος Κάτω Χωρών και Λουξεμβούργου κ. Αθηναγόρας (Οικουμενικόν Πατριαρχείον), πρόεδρος της Ορθοδόξου Επισκοπικής Συνελεύσεως της Μπενελούξ, έλαβεν, την 11ην Μαίου 2026, τον τίτλον του Διδάκτορος Θεολογίας εις το Πανεπιστήμιον Radboud της Νιμέγης (Nijmegen – Ολλανδία), κατόπιν δημοσίου υποστηρίξεως της διδακτορικής του διατριβής υπό τον τίτλον: «Η Ορθόδοξος ενορία της Αγίας Αικατερίνης του Άμστερνταμ (1752-1886)».
Εις το πλαίσιον των ερευνών του, ο Μητροπολίτης Αθηναγόρας ησχολήθη με την ίδρυσιν, την ανάπτυξιν και την σημασίαν μίας ορθοδόξου ενορίας εις το Άμστερνταμ του 18ου αιώνος, η οποία ιδρύθη υπό Ελλήνων εμπόρων εγκατεστημένων εις την μεγάλην αυτήν εμπορικήν πόλιν. Η ενορία αύτη παρέμενεν μέχρι σήμερον εις μεγάλον βαθμόν άγνωστος. Εις μίαν εποχήν κατά την οποίαν η ορθόδοξος παρουσία εις την Δυτικήν και την Κεντρικήν Ευρώπην ήτο σπανία – τότε υπήρχον ολιγότεραι των 10 ορθοδόξων ενοριών εις το σύνολον της περιοχής – η κοινότης αύτη κατέστη ένα αξιοσημείωτον κέντρον θρησκευτικής ζωής και κοινωνικότητος διά τους Ορθοδόξους μετανάστας εις τους οποίους και προσετέθησαν πολύ συντόμως και Ρώσοι πιστοί.
Η έρευνα διαρθρώνεται πέριξ πολλών θεμελιωδών ερωτημάτων: διατί αυτοί οι Έλληνες μετανάσται απέδιδαν τόσον μεγάλην σημασίαν εις την ίδρυσιν του ιδικού των χώρου λατρείας; Πως αυτή η ενοριακή κοινότης ελειτούργει εντός ενός περιβάλλοντος κατά πλειοψηφίαν μη ορθοδόξου; Ποίον ρόλον διεδραμάτιζεν η θρησκευτική ταυτότης εις την ζωήν αυτής της μεταναστευτικής κοινότητος; Διά πρώτην φοράν, η διατριβή αύτη ανασυνθέτει μετά πληρότητος την ιστορίαν αυτής της κοινότητος η οποία είχεν παραμείνει διά πολύν καιρόν εις την λήθην, και την εντάσσει εις εν ευρύτερον πλαίσιον, τούτο των μεταναστεύσεων, των διεθνών εμπορικών δικτύων και των πολυπλόκων σχέσεων μεταξύ των ανατολικών και των δυτικών χριστιανικών παραδόσεων κατά τον 18ον αιώνα. Ούτω, η διατριβή ρίπτει νέον φως εις τον τρόπον διά του οποίου αι κοινότηται των μεταναστών διετήρησαν και διεμόρφωσαν την πίστιν των και την ταυτότητά των εντός ενός νέου περιβάλλοντος.
Κατά την διάρκειαν των ερευνών του, ο Μητροπολίτης Αθηναγόρας ημπόρεσεν να βασισθή εις ελαχίστως γνωστάς, ή και αδημοσιεύτους, πρωτογενείς πηγάς τας οποίας ανεκάλυψεν εις διάφορα αρχεία. Μεταξύ των ευρημάτων τούτων συγκαταλέγεται ιδίως μία μετάφρασις εις την ολλανδικήν γλώσσαν της Θείας Λειτουργίας του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου η οποία χρονολογείται από το έτος 1760.
Διά την διδακτορικήν αυτού διατριβήν, ο Μητροπολίτης Αθηναγόρας είχεν ως επιβλέποντας τον καθηγητήν Δρ. Peter Nissen, ο οποίος δυστυχώς απεβίωσεν τον Φεβρουάριον του 2026, και την καθηγητρίαν Δρ. Heleen Murre-van den Berg, και οι δύο εκ του Πανεπιστημίου Radboud της Νιμέγης. Ο Peter Nissen ήτο ένας διακεκριμένος Ολλανδός εκκλησιαστικός ιστορικός και θεολόγος, γνωστός διά τα έργα του σχετικώς προς την ιστορίαν της πνευματικότητος, τον θρησκευτικόν πολιτισμόν καθώς και τον κοινωνικόν ρόλον του χριστιανισμού εις την Ευρώπην. Η δε Heleen Murre-van den Berg είναι καθηγήτρια διεθνούς φήμης, της οποίας η έρευνα έχει συμβάλλει σημαντικώς εις την μελέτην του ανατολικού χριστιανισμού και της Μέσης Ανατολής, ιδίως μέσω των εργασιών της περί του συριακού χριστιανισμού, περί των θρησκευτικών μειονοτήτων καθώς και περί των αλληλεπιδράσεων μεταξύ θρησκείας, γλώσσης και πολιτικής.
