Του Λουκά Α. Παναγιώτου
Τη μνήμη του πρώτου Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπισκόπου Μακαρίου του Γ΄, ενός ηγέτη που, όπως πολύ εύστοχα υπογράμμισε ο νυν Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, αποτελεί την «καρδιά της Κύπρου», αλλά και «την προσωποποίηση της Ιστορίας του τόπου μας», τίμησε, χθες, σύσσωμος ο κυπριακός ελληνισμός.
Το επίσημο ετήσιο μνημόσυνο, υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του μακαριστού Αρχιεπισκόπου, τελέστηκε την Κυριακή, 30 Ιουλίου 2023, στην Ιερά Βασιλική και Σταυροπηγιακή Μονή της Ελεούσας του Κύκκου, στο μοναστήρι στο οποίο ανδρώθηκε πνευματικά και που φιλοξενεί την τελευταία κατοικία του Εθνάρχη Μακαρίου.
Του ιερού Μνημοσύνου προέστη η Α.Μ. ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος, συμπαραστατούμενος από τον επιχώριο Μητροπολίτη Κύκκου και Τηλλυρίας Νικηφόρο, τον εκπροσωπούντα τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Μητροπολίτη Ζιμπάμπουε Σεραφείμ και τα Μέλη της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Κύπρου, Πάφου Τυχικό, Κιτίου Νεκτάριο, Λεμεσού Αθανάσιο, Κωνσταντίας Βασίλειο, Ταμασού Ησαΐα. Παρέστη, επίσης, συμπροσευχόμενος και ο εν Κύπρω Έξαρχος του Παναγίου Τάφου, Μητροπολίτης Βόστρων κ. Τιμόθεος.
Στον επιμνημόσυνό του λόγο, ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης τόνισε ότι: «Τιμούμε τον πρώτο εκλεγμένο Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, που η διαδρομή του, αλλά κυρίως η λαϊκή συνείδηση, τοποθέτησε στο πάνθεον της Ιστορίας του τόπου μας, προσδίδοντάς του τον καθόλου τυχαίο χαρακτηρισμό του Ηγέτη και αναγορεύοντάς τον σε Εθνάρχη του Κυπριακού Ελληνισμού.
»Δεν θα μπορούσε, εξάλλου», πρόσθεσε, «να ήταν διαφορετικά, λαμβάνοντας υπόψη την πορεία του ως Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Κύπρου και πρώτος, και επί 17 συνεχόμενα, δύσκολα χρόνια, Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας».
Ο Εθνάρχης Μακάριος, όπως σημείωσε ο κ. Χριστοδουλίδης, ήταν μια «πολιτική προσωπικότητα διεθνούς ακτινοβολίας, θρησκευτικός ηγέτης με παγκόσμια εμβέλεια. “Ένας πολιτικός πολύ μεγάλος για το μικρό του νησί”, θα γράψουν οι Times μετά τον θάνατό του το 1977, περιγράφοντας τον Μακάριο ως “μια από τις πλέον αναγνωρίσιμες μορφές στη διεθνή πολιτική σκηνή”, μια “οικεία και σεβαστή φυσιογνωμία στα συμβούλια των Ηνωμένων Εθνών, της Κοινοπολιτείας και του Τρίτου Κόσμου”.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αφού αναφέρθηκε στη ζωή και το έργο του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, που είναι ταυτισμένα με τις μεγάλες, ιστορικές στιγμές της πατρίδας μας, υπογράμμισε, ακολούθως, ότι η μεγαλύτερη και πιο επίκαιρή του παρακαταθήκη, δεν είναι άλλη από την «υποχρέωσή μας να αναζητούμε, να επιδιώκουμε και να αγωνιζόμαστε για τη δικαίωση των μόχθων και των θυσιών του λαού μας, στο πλαίσιο, όμως, πάντα του ρεαλισμού και με στόχο μια εφικτή, βιώσιμη και λειτουργική λύση για ολόκληρο τον λαό της μαρτυρικής μας νήσου.
»Άλλωστε αυτή ήταν η επιδίωξή του και η ιστορική επιταγή που άφησε σε όλους. Μια επιταγή που ξεκινάει με την προσφιλή του φράση “προπαντός αξιοπρέπεια” και ακολουθείται από το στεντόρειο “δεν χάνονται οι λαοί που θέλουν να ζήσουν και αγωνίζονται να ζήσουν”».
Ο κ. Χριστοδουλίδης αναφερόμενος, στη συνέχεια, στην πορεία του Κυπριακού, επεσήμανε πως: «Σαράντα εννέα χρόνια μετά, η μπότα του Αττίλα εξακολουθεί να καταπατά τα χώματά μας. Νιώθουμε ακόμη ένα σφίξιμο στο στέρνο στη θέα της σημαίας του ψευδοκράτους που αναβοσβήνει κάθε βράδυ στον κατεχόμενο Πενταδάκτυλο. Αυτό το επαίσχυντο στάτους κβο θα πρέπει επιτέλους να τερματιστεί. Το πέρασμα του χρόνου δημιουργεί, δυστυχώς, νέα τετελεσμένα και απομακρύνει ακόμη περισσότερο την προοπτική επίλυσης του Κυπριακού. Ο τερματισμός της κατοχής και η επανένωση της πατρίδας μας είναι η μόνη επιλογή μπροστά μας. Εργαζόμαστε για μια λύση που να συνάδει με τις αρχές και τις αξίες της Ευρώπης και του Διεθνούς Δικαίου. Μια λύση που θα διασφαλίζει ότι δεν θα υπάρχουν περισσότερο ή λιγότερο ευρωπαϊκά εδάφη σε τούτη τη χώρα. Λύση στη βάση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, όπως προβλέπεται από τα σχετικά ψηφίσματα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Λύση λειτουργική και βιώσιμη που θα συνεπάγεται ένα κράτος με μια κυριαρχία, μια διεθνή προσωπικότητα και μια ιθαγένεια, χωρίς κατοχικούς στρατούς και ξένες εγγυήσεις».
Ολοκληρώνοντας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη ύπαρξης ενός ισχυρού εσωτερικού μετώπου. «Ένα αρραγές εσωτερικό μέτωπο είναι εκ των ων ουκ άνευ στον αγώνα μας για δικαίωση, ειδικότερα στην παρούσα, κομβικής σημασίας, συγκυρία. Έχουμε βιώσει τις ολέθριες συνέπειες του εσωτερικού διχασμού, των άγονων αντιπαραθέσεων για εξυπηρέτηση, δυστυχώς, άλλων σκοπιμοτήτων. Το συνενωτικό, ανυπότακτο πνεύμα του Μακαρίου, σύμβολο αντίστασης στην υποδούλωση, αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα στο σημερινό πλαίσιο που εργαζόμαστε για συνέχιση των προσπαθειών μας, για επανένωση της πατρίδας μας. Όσοι και αν είναι οι σκόπελοι που θέτει στον δρόμο μας η τουρκική προσέγγιση, η τουρκική θέση για λύση δύο κρατών, επαναλαμβάνω ότι δεν συμβιβαζόμαστε με την κατοχή».
Κατακλείοντας τον επιμνημόσυνο λόγο του ο κ. Χριστοδουλίδης επεσήμανε εμφαντικά ότι: «46 χρόνια από τον θάνατο του Εθνάρχη Μακαρίου, η ενότητα, η εθνική συστράτευση και η πολιτική συμπόρευση είναι πιο αναγκαίες από ποτέ. Ο αγωνιστικός ρεαλισμός του, η προσήλωσή του στον στόχο, η μειλίχια, αλλά και την ίδια ώρα εντυπωσιακά πεισματική δράση του, που αντλούσε τη δυναμική της από τους πόθους και τις ελπίδες του λαού μας, αποτελούν τον φωτεινό φάρο που μας δείχνει τον δρόμο για τη δικαίωση των αγώνων του λαού μας και διαφύλαξη των δημοκρατικών κεκτημένων της πατρίδας μας».
Μετά το πέρας της θείας Λειτουργίας και του Μνημοσύνου ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος τέλεσε τρισάγιο έμπροσθεν του ανδριάντος του Εθνάρχου Μακαρίου στο Θρονί, παρά τον τάφο του αειμνήστου Αρχιεπισκόπου και πρώτου Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Παρόντες στο Μνημόσυνο, το Τρισάγιο και στην κατάθεση στεφάνων, πέραν των μετεχόντων στο πολυαρχιερατικό συλλείτουργο Μητροπολιτών και του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, ήταν ο Πρέσβης της Ελλάδος στη Λευκωσία Ιωάννης Παπαμελετίου, Βουλευτές και εκπρόσωποι κομμάτων, τοπικών αρχών και αντιστασιακών οργανώσεων, ο αρχηγός της Εθνικής Φρουράς αντιστράτηγος Δημόκριτος Ζερβάκης, ο Βοηθός Αρχηγός Προστασίας Συνόρων Μάριος Χριστοφίδης, εκπρόσωπος του Διοικητή της ΕΛΔΥΚ, συγγενείς του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, καθώς και πλήθος κόσμου, τιμητών της μνήμης και των αγώνων του Εθνάρχη.
