Το πρόσκομμα της εξουσίας
«Αδελφοί, δεν είναι όμως οι τροφές που θα μας παρουσιάσουν κοντά στον Θεό, γιατί, ούτε αν φάμε κερδίζουμε τίποτε, ούτε αν δεν φάμε χάνουμε τίποτε. Προσέξτε, μήπως η δυνατότητά μας αυτή γίνει αιτία να αμαρτήσουν οι αδύναμοι στην πίστη. Γιατί, αν σε δεί κάποιος εσένα, που ισχυρίζεσαι ότι τα ξέρεις όλα, να κάθεσαι στο τραπέζι κάποιου ειδωλολατρικού ναού, δεν θα ενθαρρυνθεί η συνείδησή του, αυτού που είναι αδύναμος στην πίστη, στο να τρώει το κρέας των ειδωλολατρικών θυσιών;
Και έτσι θα χαθεί ο αδύναμος κατά την πίστη αδελφός, εξαιτίας της «γνώσεώς» σου, αυτός για τον οποίο πέθανε ο Χριστός. Αμαρτάνοντας όμως κατ’ αυτόν τον τρόπο έναντι των αδελφών και πληγώνοντας τη συνείδησή τους, που είναι αδύναμη, αμαρτάνετε απέναν τι στον ίδιο τον Χριστό. Γι’ αυτό, αν κάποια τροφή σκανδαλίζει τον αδελφό μου, δεν θα φάω κρέας ποτέ, για να μη σκανδαλίσω τον αδελφό μου. Δεν είμαι απόστολος εγώ; Δεν είμαι ελεύθερος; Δεν είδα τον Ιησού Χριστό τον Κύριό μας; Δεν είστε εσείς το αποτέλεσμα του έργου μου στην υπηρεσία του Κυρίου; Εάν για άλλους δεν είμαι απόστολος, για σας είμαι οπωσδήποτε, γιατί η σφραγίδα που πιστοποιεί το αποστολικό μου αξίωμα και έργο είστε εσείς, που είστε με τον Κύριο.»
Στη ζωή πάντοτε υπάρχουν οι ισχυροί και οι αδύναμοι. Η ισχύς δεν έχει να κάνει μόνο με τη σωματική δύναμη ή την εξουσία. Υφίσταται και στη σχέση του ανθρώπου με την Εκκλησία και με εκείνους που αυτή έχει ορίσει να είναι επικεφαλής των ανθρώπων.
Αυτοί είναι οι επίσκοποι, οι πνευματικοί, οι ιερείς στις ενορίες, αλλά και όσοι χάρη στη γνώση, την πνευματική τους πρόοδο, την αφιέρωσή τους στο έργο του Θεού έχουν ξεχωρίσει. Σε όλους δόθηκαν τα χαρίσματα από τον Θεό για να διακονούν τους αδελφούς τους τους ελαχίστους. Ιδίως απέναντι στους ποιμένες οι πιστοί οφείλουν υπακοή, σεβασμό, αναγνώριση στο έργο του Θεού το οποίο επιτελούν. Όμως και οι ποιμένες, επειδή είναι τύπος Χριστού στο ποίμνιό τους, δεν πρέπει να επιτρέπουν στον εαυτό τους να καθιστά την εξουσία που τους δόθηκε «πρόσκομμα τοις ασθενέσιν», εμ πόδιο για τους αδύναμους (Α´ Κορ. 8, 9).
Ο απόστολος Παύλος δίνει αυτή τη συμβουλή, καθότι βλέπει το πρόβλημα της τροφής από τις θυσίες στα είδωλα να έχει επιφέρει αναστάτωση στην εκκλησιαστική κοινότητα της Κορίνθου. Δεν είναι οι τροφές βεβαίως που καθορίζουν τη θέση του ανθρώπου έναντι του Θεού.
Όμως ο Παύλος βλέπει ότι μία μερίδα ανθρώπων σκανδαλίζεται. Προτείνει λοιπόν στους ποιμένες, ακόμη κι αν έχουν την εξουσία να φάνε από το κρέας των ειδώλων, να μην το κάνουν, για να θεραπεύσουν τον λογισμό των αδυνάμων.
Η προτροπή του Αποστόλου έχει ένα ευρύτερο περιεχόμενο. Πόσο οι άλλοι, οι εντός και οι εκτός της εκκλησιαστικής κοινότητας, μπορούν να ρυθμίζουν την συμπεριφορά μας; Αν συνδέουν την πίστη στον Χριστό με ασήμαντα και επουσιώδη, ποια στάση καλούμαστε να κρατήσουμε, όχι μόνο οι ποιμένες αλλά και ο κάθε χριστιανός, για να μην σκανδαλιστούν;
️Η κριτική των εκτός της κοινότητας
Ο Παύλος θέτει τρεις προϋποθέσεις. Πρώτα αναφέρεται στη ζωή της ίδιας της κοινότητας. Ο χριστιανός δεν μπορεί να σκέφτεται και να δρα με βάση το πως και το τι επιθυμούν όλοι εκείνοι οι οποίοι ισχυρίζονται ότι πιστεύουν, αλλά στην ουσία απέχουν από τη ζωή της επισκοπής, της ενορίας, της μονής.
Οι άνθρωποι θέλουν να έχουν γνώμη για όλα. Αυτό στην εποχή μας έχει επιταθεί με την παντοδυναμία των ΜΜΕ, και ειδικά του Διαδικτύου. Κριτήριο για πολλούς είναι το τι θα ειπωθεί, πως θα σχολιασθεί και τι θα γραφτεί και θα αναρτηθεί για τα έργα τους. Έτσι βιάζονται να κρίνουν τους εντός της Εκκλησίας με βάση τις γενικές ιδέες περί πίστεως. Εδώ οι χριστιανοί καλούμαστε να δείχνουμε κυρίως φιλανθρωπία και μέτρο. Είναι, άλλωστε, το μόνο που βλέπουν οι εκτός της κοινότητας. Απαντούμε αλλά και προχωρούμε στην οδό της πίστεως.
️Η εργασία για την πρόοδο στην πίστη
Η δεύτερη προϋπόθεση είναι η υπενθύμιση ότι στην Εκκλησία η εξουσία δεν είναι μία δυναστική συμπεριφορά ή η επιβράβευση για τυχόν προσωπική πρόοδο στην πίστη, για να δοξάζονται αυτοί που υπερέχουν.
Ο Παύλος ζητά από τους πιο προχωρημένους να συγκαταβαίνουν στην αδυναμία των ασθενούντων. Να μην τους προκαλούν, αλλά να εργάζονται, ώστε και αυτοί να διακρίνουν τι είναι ουσιώδες και τι όχι. Αυτή είναι η αγάπη. Λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες όλων σε μία κοινότητα και δεν λειτουργεί με υπεροψία. Η επίγνωση τι σημαίνει πίστη κάνει αυτόν που γνωρίζει να βάζει τον εαυτό του στη θέση του πιο αδύναμου. Αυτό δεν σημαίνει συμβιβασμό με την αδυναμία, αλλά αγώνα ώστε σταδιακά και ο αδύναμος να φωτιστεί και να προοδεύσει στα ουσιώδη.
️Παράδοση και δικαιώματα
Τέλος, η εξουσία στην εκκλησιαστική κοινότητα συνδέεται και με την παραίτηση από τα όποια δικαιώματα απορρέουν από αυτήν, χάριν της αγάπης. Ο χριστιανός προτιμά να στερηθεί ο ίδιος παρά να γίνει αφορμή οι άλλοι να σκανδαλίζονται και να κινδυνεύουν να χαθούν. Η στέρηση σήμερα έχει να κάνει περισσότερο με την κλήση του χριστιανού, ιδίως των ποιμένων, για ισορροπία ανάμεσα στο γράμμα και το πνεύμα της παράδοσης.
Η παράδοση δεν πρέπει να λειτουργεί ως μίμηση του παρελθόντος αλλά και ως άνοιγμα στο παρόν. Να γίνεται επίκαιρη, χωρίς οι χριστιανοί να παύουν να είναι το άλας της γης. Να συζητούν με το σήμερα, χωρίς όμως να αδιαφορούν για το ότι ο λόγος, ο τρόπος, τα ήθη, τα σύμβολα έχουν ιστορία. Οι χριστιανοί διασώζουμε τα πάντα με μέτρο. Ρίπτουμε τον σπόρο της πίστης με τον τρόπο που αυτή μπορεί να αγγίξει τον σύγχρονο άνθρωπο, αλλά και αναστέλλουμε το δικαίωμα του να ζούμε με αυτό που η πίστη δεν απαγορεύει, όταν οι πολλοί δεν είναι έτοιμοι να δεχθούν. Θα έρθει το πλήρωμα του χρόνου.
Το ζήτημα των ειδωλοθύτων λύθηκε οριστικά στην Εκκλησία με την κατάργηση της ειδωλολατρίας. Ο Θεός γνωρίζει το πότε η όποια επικαιροποίηση του μηνύματος της πίστης μπορεί να γίνει αποδεκτή από τους πιστούς.
Εξουσία στην Εκκλησία σημαίνει θυσία και ταπείνωση. Σημαίνει διάκριση και συγκατάβαση. Σημαίνει πρωτίστως συνάντηση προσώπων που πιστεύουν, στα πλαίσια μίας εκκλησιαστικής κοινότητας. Και τα τρία σημεία έχουν να κάνουν με την αγάπη. Αυτή που οδηγεί τον άνθρωπο στην οδό της Βασιλείας των Ουρανών, αυτή που πάντοτε θα είναι και θα πρεσβεύει η Εκκλησία.
π. Θ. Μ.
«ΦΩΝΗ ΚΥΡΙΟΥ», της «Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος»
