Η Εγνατία Οδός παραδόθηκε στο σύνολό της τον Μάιο του 2009, με τμήματά της να τίθενται στην κυκλοφορία, σταδιακά, τα προηγούμενα χρόνια. Έκτοτε ο αυτοκινητόδρομος, που συνδέει την Ηγουμενίτσα με τους Κήπους Έβρου, σχεδόν εγκαταλείφθηκε-παρότι πρόκειται για ένα στρατηγικής σημασίας οδικό άξονα που ενώνει την Ευρώπη με την Ανατολή.
Πλέον, μέχρι να εκπνεύσει το 2025, το δικαίωμα χρήσης και εκμετάλλευσης της Εγνατίας Οδού θα παραχωρηθεί για 35 χρόνια στο σχήμα ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ-Egis projects, το οποίο θα υλοποιήσει επενδύσεις 1,8 δισ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή οριστικοποιήθηκε ύστερα και από την πρόσφατη ψήφιση από την Ολομέλεια της Βουλής της σύμβασης παραχώρησης του οδικού άξονα.
Με τον τρόπο αυτό, ο γηρασμένος αυτοκινητόδρομος αλλάζει σελίδα, καθώς πρόκειται να μεταμορφωθεί σε έναν υπερσύγχρονο οδικό άξονα ευρωπαϊκών προδιαγραφών. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι οι μελέτες για το πρώτο τμήμα του έργου ξεκίνησαν το 1970, ενώ στις αρχές της δεκαετίας του 1980 παραδόθηκε το πρώτο ολοκληρωμένο τμήμα.
Υπάρχουν δηλαδή, σήραγγες που κατασκευάστηκαν στη δεκαετία του 1980, με το δρόμο να χρήζει βαριάς συντήρησης. Πρόκειται για παράμετρο «που σχετίζεται με την ασφάλεια των μετακινούμενων και με το επίπεδο της ποιότητας των υπηρεσιών που παρέχεται σε αυτούς» όπως ανέφερε, πρόσφατα, ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών Νίκος Ταχιάος.
Τι σημαίνουν όλα αυτά πρακτικά; Ότι άμεσα, κατά μήκος της Εγνατίας Οδού, θα τεθούν σε εφαρμογή μέτρα οδικής ασφάλειας, δηλαδή παρεμβάσεις αναγκαίες έως ότου αναβαθμιστούν οι περίπου 60 σήραγγες, καθώς και ο οδικός άξονας εν συνόλω.
Ειδικότερα, στόχος των εργασιών είναι τα τούνελ της Εγνατίας να πιστοποιηθούν από τη Διοικητική Αρχή Σηράγγων, ώστε να ενταχθούν στην κατηγορία Ε, όπου προβλέπονται περιορισμοί σχεδόν για όλα τα επικίνδυνα φορτία. Σε επόμενη φάση, οι σήραγγες θα ενταχθούν στην κατηγορία Α, όπου δεν θα υπάρχει κανένας περιορισμός για τα επικίνδυνα φορτία.
Ταυτόχρονα, έργα θα γίνουν σε όλο το μήκος του αυτοκινητοδρόμου 658 χιλιομέτρων και στους κάθετους άξονές του, ώστε να αποκτήσουν σύγχρονες προδιαγραφές. Οι εργασίες αυτές, που θα συναντήσουν το επόμενο διάστημα οι εποχούμενοι, είναι μονόδρομος ώστε η διέλευση από τις σήραγγες και βέβαια τον υπόλοιπο αυτοκινητόδρομο να γίνεται με απόλυτη ασφάλεια.
Οι οδηγοί θα πρέπει να προσαρμοστούν στις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις που θα εφαρμοστούν τις επόμενες εβδομάδες, δεδομένου ότι πρόκειται για έναν οδικό άξονα που θα αναδιαταχθεί ενόσω θα παραμένει σε λειτουργία. Εκτός από την πλήρη αναβάθμιση του αυτοκινητοδρόμου, ο παραχωρησιούχος θα κατασκευάσει δεκαέξι σταθμούς εξυπηρέτησης αυτοκινήτων (ΣΕΑ) και 12 χώρους σταθμούς αναψυχής.
Παράλληλα, όπως προβλέπει η σύμβαση παραχώρησης, εκτιμάται ότι θα υπάρξει αναπροσαρμογή των διοδίων τελών.
H έναρξη παραχώρησης της Εγνατίας Οδού θα συνοδευτεί με την καταβολή εκτιμώμενου τιμήματος 1,269 δισ. ευρώ, του οποίου το ακριβές ύψος θα προκύψει διαδικασίας προσαρμογής της χρηματοδότησης της σύμβασης στις τρέχουσες τιμές επιτοκίων μετά την εφαρμογή του μηχανισμού υπολογισμού του χρηματοοικονομικού κόστους (rebalancing).
Εντός πέντε ετών από την έναρξη της παραχώρησης, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ-Egis θα ολοκληρώσει επενδύσεις άνω των 420 εκατ. ευρώ για την ανάταξη του οδικού άξονα και την αναβάθμιση των κάθετων αξόνων. Μεταξύ των έργων περιλαμβάνεται η αναβάθμιση του οδικού άξονα Χαλάστρα-Εύζωνοι ώστε να αποκτήσει τεχνικές προδιαγραφές κλειστού αυτοκινητόδρομου. Κατά τη διάρκεια των 35 ετών της σύμβασης παραχώρησης προβλέπεται να εκτελεστούν εργασίες βαριάς συντήρησης συνολικού κόστους 1,8 δισ. ευρώ.
