H Εκκλησία τιμά τη μνήμη των 1003 μαρτύρων, που μαρτύρησαν στη Νικομήδεια. Επίσης, των Οσίων Παρθενίου Λαμψάκου, και Λουκά του εν Στειρίω της Βοιωτίας στην Ελλάδα καθώς και του Αγίου Απρίωνος επισκόπου Κύπρου.
O Παρθένιος καταγόταν από τη Βιθυνία και ήταν γιος του διακόνου Χριστοφόρου, από τον οποίο διδάχθηκε την Ορθόδοξη πίστη. Έζησε επί βασιλείας του Μ. Κωνσταντίνου. Σε νεαρή ηλικία έγινε μοναχός και αφοσιώθηκε με ζήλο στην προσευχή, την πνευματική άσκηση και την εργασία υπακούοντας στην εντολή του Χριστού: «εἰ θέλεις τέλειος εἶναι, ὕπαγε πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα καὶ δὸς πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ, καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι» (Ματθ. 19, 21).
Την όλη του παρουσία, εκτίμησε ο επίσκοπος Μελιτουπόλεως, ο οποίος και τον χειροτόνησε ιερέα. Αργότερα, ο Μητροπολίτης Κυζίκου Ασχόλιος, τον κατέστησε επίσκοπο Λαμψάκου.
Η Λάμψακος φημιζόταν για τους φανατικούς ειδωλολάτρες. Ωστόσο, ο Άγιος με την ενάρετη ζωή του, το ήθος και τα σοφά παραινετικά του λόγια, κατόρθωσε να φέρει πλήθος λαού στο δρόμο του Χριστού. Σήμερα πολλοί άνθρωποι τιμούν τον Άγιο Παρθένιο, τον οποίο, ένεκα των θαυμάτων που επιτελεί, τον θεωρούν προστάτη και συμπαραστάτη των καρκινοπαθών.
O Όσιος Λουκάς, γεννήθηκε το 896 μ.Χ. στη Φωκίδα. Αφού τελείωσε το σχολείο, ανέλαβε τη φύλαξη ζώων και συγχρόνως ασκούσε πνευματικά και επίπονα το σώμα του και την ψυχή του. Όταν πέθαναν οι γονείς του, μοίρασε όλα τα υπάρχοντά του στους φτωχούς, και μετά από πολλές περιπλανήσεις εγκαταστάθηκε οριστικά στο όρος Στείριον. Εκεί, μαζί με άλλους μοναχούς έκτισε Μονή, στην οποία, λόγω της πνευματικότητάς του και της μεγάλης του φήμης, συνέρρεε πλήθος ανθρώπων. Εκοιμήθη οσιακά το 953 μ.Χ., ενώ το λείψανο διατηρείται άφθορο.
Η Μονή παραμένει ένας ακόμη φάρος της Ορθοδοξίας και νησίδα ζωντανή του μοναχισμού, καθώς επίσης έκφραση της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Το δε μεγαλοπρεπές καθολικό της Μονής είναι σημαντικό δείγμα της βυζαντινής μεγαλοπρέπειας. Δίκαια ονομάζεται ως «η Αγία Σοφία της Ρούμελης».
Πηγή: Εκκλησία Κύπρου
