Ο θεοφόρος πατήρ ημών Σπυρίδων ο πολυθαύμαστος, το θρέμμα της νήσου των αγίων Κύπρου, ο πολιούχος της Κέρκυρας και το καύχημα σύνολης της Ορθόδοξης Εκκλησίας, αποτελεί αναμφίβολα ένα από τους λαοφιλέστερους αγίους, χάρη στην υψηλή αρετή, το ευσυμπάθητο και την ταχεία ανταπόκρισή του στον ανθρώπινο πόνο και τα αναρίθμητα ανά τους αιώνες θαύματά του.
Ο άγιος ευμοίρησε να έχει αρκετές αναφορές στο πρόσωπο και τη βιοτή του από πρώιμους εκκλησιαστικούς πατέρες και ιστορικούς, καθώς και αξιόπιστες βιογραφίες από δόκιμους συγγραφείς, που μας διέσωσαν έτσι τα πλείστα της ισάγγελης επί γης πολιτείας του. Με πρώτο τον Μέγα Αθανάσιο (348), αναφέρονται εφεξής περιστασιακά στον θαυματουργό ποιμένα της Τριμιθούντος και οι ιστορικοί Ρουφίνος (402-403), Σωκράτης (περ. 440), Σωζομενός (περ. 444), Γελάσιος Κυζίκου (περ. 475), κ.α. Πληροφορίες για τον άγιο μας παρέχει επίσης ο Βίος των αγίων αρχιεπισκόπων Κωνσταντινουπόλεως του 4ου αι. Μητροφάνους και Αλεξάνδρου. Μία πρώτη βιογραφία του αγίου σε ιαμβικούς στίχους, που σήμερα έχει απωλεσθεί, γράφηκε σε πρώιμη εποχή (πριν τον 7ο αι.) και αποδίδεται στον μαθητή του, άγιο Τριφύλλιο, επίσκοπο Λήδρων (σημ. Λευκωσίας) της Κύπρου. Το έργο αυτό, μαζί με τις γνωστές γραπτές πηγές και προφορικές παραδόσεις, που συνέλεξε περιστασιακά, ενσωμάτωσε στον αρχαιότερο ίσως, αλλά σίγουρα σημαντικώτερο σωζόμενο Βίο του μεγάλου πατρός ο επίσκοπος Πάφου Θεόδωρος (7ος αι.), που τον εξεφώνησε ως πανηγυρική ομιλία σε αρχιερατικό συλλείτουργο στην Τριμιθούντα στις 12 Δεκεμβρίου του έτους 655. Σώζεται επίσης ακόμη ένας προμεταφραστικός ανώνυμος Βίος του αγίου, προφανώς της ιδίας περιόδου, που πιθανολογείται ως έργο του αγίου Λεοντίου, επισκόπου Νεαπόλεως της Κύπρου. Οι μεταγενέστεροι επώνυμοι και ανώνυμοι μεταφραστικοί Βίοι (όπως αυτός από τον άγιο Συμεών τον Μεταφραστή) εξαρτώνται άμεσα και αρύονται από το ανωτέρω έργο του Πάφου Θεοδώρου. Σώζονται επίσης παλαιές μεταφράσεις του βίου του αγίου στη γεωργιανή και την αραβική γλώσσα.
Πηγή: Εκκλησία της Κύπρου
