Του Μητροπολίτη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιεροθέου
Εφέτος εορτάζουμε την επέτειο των 1700 ετών από την σύγκληση της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου στην Νίκαια της Βιθυνίας, το 325 μ.Χ. Πρόκειται για την «πρώτη» και «Αγία» Σύνοδο, η οποία κλήθηκε να αντιμετωπίσει την αίρεση του Αρείου. Ο Άρειος ήταν πρεσβύτερος της Εκκλησίας της Αλεξανδρείας, εξέφρασε αιρετικές απόψεις για τον Χριστό, ότι δεν είναι Θεός, αλλά το πρώτο κτίσμα του Θεού και καταδικάσθηκε στην Σύνοδο που έγινε στην Αλεξάνδρεια.
Επειδή η αίρεση αυτή, με τις ενέργειες του Αρείου, μεταφέρθηκε και έξω από την Εκκλησιαστική δικαιοδοσία της Εκκλησίας της Αλεξανδρείας χρειάσθηκε να συγκληθεί μια μεγάλη Οικουμενική Σύνοδος για να την αντικρούσει και να διατυπώσει την Ορθόδοξη διδασκαλία για την θεότητα του Χριστού. Έτσι, η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος συνέταξε τα πρώτα επτά άρθρα του Συμβόλου της Πίστεως, το γνωστό «Πιστεύω», το οποίο συμπληρώθηκε και ολοκληρώθηκε από την Β΄ Οικουμενική Σύνοδο το έτος 381 μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη.
Μερικοί που γράφουν για την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο ασχολούνται μόνο με τα ιστορικά γεγονότα και τις δογματικές αποφάσεις της, χωρίς να εντοπίζουν τις προϋποθέσεις της διδασκαλίας του Αρείου και τις προϋποθέσεις της διδασκαλίας των Ορθοδόξων Πατέρων.
Αν δεν εντοπιστεί αυτό το σοβαρό θέμα, τότε θα φανεί ότι υπήρξε μια θεωρητική και φιλοσοφική συζήτηση των Αρειανών και των Ορθοδόξων, απλώς σαν προσπάθεια διατύπωσης της θεολογίας. Το θέμα όμως είναι βαθύτερο.
Ο μακαριστός π. Ιωάννης Ρωμανίδης μελέτησε σε βάθος τα θέματα αυτά και προσδιόρισε τις προϋποθέσεις τόσο των Αρειανών όσο και των Ορθοδόξων. Γι’ αυτό στην συνέχεια θα παραθέσω ένα κείμενο μου με τίτλο «η αίρεση του Αρείου και η διδασκαλία της Ορθοδόξου Εκκλησίας, κατά τον π. Ιωάννη Ρωμανίδη». Νομίζω ότι είναι ενδιαφέρον και πρωτότυπο σε πολλά σημεία που δείχνουν το πως οι αιρετικοί κατανοούσαν την διάκριση ουσίας και ενεργείας στον Θεό φιλοσοφικά, ενώ οι άγιοι Πατέρες ομιλούσαν για το θέμα αυτό εμπειρικά.
Το κείμενο αυτό είναι συμβολή στην κατανόηση του ορθοδόξου δόγματος, της ορθοδόξου διδασκαλίας της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου και όλων των μετέπειτα Οικουμενικών Συνόδων από έναν, κατά την γνώμη μου, κορυφαίο δογματικό θεολόγο, δηλαδή τον π. Ιωάννη Ρωμανίδη, του οποίου η μνήμη να είναι αιωνία.
Διαβάστε το κείμενο: Η αίρεση του Αρείου και η διδασκαλία της Εκκλησίας, κατά τον π. Ιωάννη Ρωμανίδη
