Στην Εγκύκλιό του για την καλή χρήση του ύδατος, ο Μητροπολίτης Μάνης κ. Χρυσόστομος Γ΄ αναδεικνύει τη θεολογική, πνευματική και πρακτική σημασία του νερού, χαρακτηρίζοντάς το ως «μεγάλο αγαθό» και «θείο δημιούργημα», δοσμένο από τον Θεό στον άνθρωπο όχι για κατάχρηση αλλά ως ιερό καταπίστευμα.
Αναφερόμενος στη βιβλική μαρτυρία της Γενέσεως και των Ψαλμών, υπογραμμίζει ότι ο Θεός είναι ο Κύριος των υδάτων και ότι το νερό αποτελεί πηγή ζωής για όλη την κτίση. Τονίζει ότι ο άνθρωπος έχει κληθεί να είναι διαχειριστής και όχι καταστροφέας της φύσεως, υπενθυμίζοντας ότι «του Κυρίου η γη και το πλήρωμα αυτής».
Ο Μητροπολίτης επισημαίνει ότι η λειψυδρία και η ευρύτερη οικολογική κρίση οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στην ανθρώπινη απληστία, την αλόγιστη χρήση των φυσικών πόρων και την έλλειψη σεβασμού προς την κτίση, η οποία «συστενάζει και συνωδίνει» εξαιτίας της ανθρώπινης αμαρτίας. Καλεί, έτσι, σε εγρήγορση και υπεύθυνη στάση απέναντι στο ζήτημα της διαχείρισης του νερού, τονίζοντας ότι πρόκειται για ευθύνη όχι μόνο κοινωνική αλλά και πνευματική.
Καταληκτικά, ο Σεβασμιώτατος απευθύνει έκκληση για συνετή και μετρημένη χρήση του νερού, προστασία των υδάτινων πόρων και αποφυγή της ρύπανσης, καλώντας τους πιστούς σε έμπρακτο σεβασμό της κτίσεως. Η Εγκύκλιος ολοκληρώνεται με προσευχή προς τον Θεό για «όμβρους ειρηνικούς» και ευλογία της γης, με στόχο την καρποφορία και τη δοξολογία του Δημιουργού.
Διαβάστε εδώ την εγκύκλιο:
Ἀγαπητοί μου,
Τό ὕδωρ, τό νερό, εἶναι ἕνα μεγάλο ἀγαθό πού δόθηκε ἀπό τόν Θεό στόν ἄνθρωπο. Εἶναι θεῖο δημιούργημα. Εἶναι «ποίημα Θεοῦ κάλλιστον».
Γράφει ἡ Ἁγία Γραφή, στό πρῶτο βιβλίο, τήν Γένεση. Τήν δεύτερη ἡμέρα τῆς Δημιουργίας ὁ Θεός εἶπεν: «Γεννηθήτω στερέωμα ἐν μέσῳ τοῦ ὕδατος καί ἔστω διαχωρίζον ἀνά μέσον ὕδατος καί ὕδατος καί ἐγένετο οὕτως» (Γεν. Α’, 6) καί τήν τρίτη ἡμέρα εἶπεν ὁ Θεός: «Συναχθήτω τό ὕδωρ τό ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ εἰς συναγωγήν μίαν καί ὀφθήτω ἡ ξηρά καί ἐγένετο οὕτως καί συνήχθη τό ὕδωρ τό ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ εἰς τάς συναγωγάς αὐτῶν … καί ἐκάλεσε ὁ Θεός τήν ξηράν γῆν καί τά συστήματα τῶν ὑδάτων ἐκάλεσε θαλάσσας καί εἶδεν ὁ Θεός ὅτι καλόν» (Γεν. Α’, 9-10).
Ὁ Θεός, λοιπόν, εἶναι ὁ Κύριος τοῦ σύμπαντος καί τῶν ὑδάτων καί διαθέτει τό πολύτιμο αὐτό ἀγαθό κατά τήν δική Του βούληση. Ὡραιότατα, μάλιστα, ὁ προφητάναξ Δαυΐδ στόν 103ο Ψαλμό του συνοψίζει τήν κυριαρχία τοῦ Θεοῦ καί τήν πρόνοιά Του γιά τά ὕδατα. Γράφει πολύ χαρακτηριστικά: «Ὁ στεγάζων ἐν ὕδασι τά ὑπερῶα αὐτοῦ, ὁ τιθείς νέφη τήν ἐπίβασιν αὐτοῦ, ὁ περιπατῶν ἐπί πτερύγων ἀνέμων» (στίχ. 3). Αὐτός ρίχνει τήν βροχή, «ποτίζων ὄρη ἐπί τῶν ὑπερώων αὐτοῦ» (στίχ. 13).
Αὐτός κανονίζει τήν ποσότητα τῆς ροῆς τους, «ἀπό ἐπιτιμήσεώς σου φεύξονται, ἀπό φωνῆς βροντῆς σου δειλιάσουσιν» (στίχ. 7). Αὐτός δημιουργεῖ τίς πηγές «ὁ ἐξανατέλλων πηγάς ἐν φάραγξιν, ἀνά μέσον τῶν ὀρέων διελεύσονται ὕδατα» (στίχ. 10).
Ἔτσι, τό νερό εἶναι πηγή καί δύναμη τῆς ζωῆς. Εἶναι ἐξόχως χρήσιμο γιά τόν ἄνθρωπο, τήν φύση, τά ζῶα, τά πετεινά, ἀλλά γιά πολλές ἀκόμη ἐφαρμογές στή βιοτή μας. Χωρίς τό νερό, ἡ γῆ εἶναι μία ἄνυδρη ἔρημος, τόπος πείνας καί δίψας, ὅπου ὁ ἄνθρωπος εἶναι καταδικασμένος σέ θάνατο.
*
Τό νερό, λοιπόν, ἔχει δοθεῖ σέ μᾶς τούς ἀνθρώπους ὡς «καταπίστευμα» ἀπό τό Θεό γιά νά κάμνουμε χρήση αὐτοῦ πρός ὠφέλειά μας. Δέν εἶναι δοσμένο γιά κατάχρηση καί φθορά. Ὁ Θεός ἔπλασε καί δημιούργησε τόν ἄνθρωπο στόν κόσμο, ὡς διαχειριστή καί ὄχι καταστροφέα. Ἄλλωστε, ὁ φυσικός πλοῦτος τῆς γῆς δέν εἶναι περιουσία τοῦ ἀνθρώπου ἀλλά τοῦ Θεοῦ. «Τοῦ Κυρίου ἡ γῆ καί τό πλήρωμα αὐτῆς, ἡ οἰκουμένη καί πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν αὐτῇ» (Ψαλμ. ΚΓ’,1). Ὁ ἀπ. Παῦλος γράφει ὅτι ὀφείλουμε νά συμπεριφερόμεθα «χρώμενοι τῷ κόσμῳ τούτῳ ὡς μή καταχρώμενοι» (Α’ Κορ. 7,31).
Ὡστόσο, οἱ φυσικές καταστροφές, ἡ κλιματική ἀλλαγή, ἡ ἀνθρώπινη ἐπιπολαιότητα, ἡ ἀπληστία, ὁ ἐγωϊσμός, ἡ ἀκόρεστη βουλιμία μας συνιστοῦν τά πρωτογενῆ αἴτια τοῦ μεγάλου προβλήματος τῆς λειψυδρίας, τῆς ἔλλειψης νεροῦ.
Οἱ σοβαροί ἐπιστήμονες καί οἱ εἰδικοί γνῶστες τοῦ θέματος τῆς ἔλλειψης ὑδάτων κρούουν τόν κώδωνα τοῦ κινδύνου καί μιλοῦν γιά μία πραγματική οἰκολογική κρίση γενικότερα. Ἄν δέν δώσουμε τήν δέουσα προσοχή θά στερηθοῦμε τοῦ πολύτιμου αὐτοῦ ἀγαθοῦ καί θά ὑπάρξουν φοβερές συνέπειες γιά ὅλους μας. Ἔτσι καί ἡ ποιμαίνουσα Ἐκκλησία, δέν μένει ἀδιάφορη καί ἀσυγκίνητη μπροστά σ’ αὐτό τό ζωτικό ζήτημα. Γνωρίζει ἄλλωστε, ὅτι ὡς λέγει ὁ Ἀπ. Παῦλος, ἡ ὅλη κτίση «συστενάζει καί συνωδίνει» (Ρωμ. Η’, 22) κάτω ἀπό τό πέλμα τῆς ἀνθρώπινης ἀπληστίας. Κάθε ἀπληστία, κάθε κατάχρηση καί κάθε πλεονεξία συνιστᾶ ἁμαρτία, δηλαδή προσβολή τοῦ Θεοῦ.
Χρειάζεται, συνεπῶς, μία εὐαισθητοποίηση καί ἐνημέρωση γιά τήν ἀξία τοῦ νεροῦ. Ἡ χρήση του πρέπει νά γίνεται μέ μέτρο καί μέσα στά λογικά καί συνετά ὅρια. Εἶναι ἀκόμη ἀνάγκη νά βρεθεῖ καί ἕνας καλύτερος τρόπος ποτίσματος τῆς καλλιεργήσιμης γῆς καί βέβαια νά ἔχουμε προστασία κατά νοῦν τῶν πηγῶν, τῶν ποταμῶν καί τῶν λιμνῶν, τῶν φρεάτων, τῶν ὑδατοφράκτων, τῶν ἀντλιοστασίων καί τῶν δεξαμενῶν ὕδατος.
Ὅλοι μας, τελικά, ὀφείλουμε ν’ ἀναλογισθοῦμε τίς εὐθύνες στή καλή χρήση τοῦ νεροῦ. Καί ἡ εὐθύνη αὐτή εἶναι ὄχι μόνον ἔναντι τῶν συνανθρώπων μας, ἀλλά καί ἔναντι τοῦ Θεοῦ. Τό ὅλο θέμα, βλέπουμε, ἔχει ἐκτός ἀπό πραγματικές διαστάσεις καί μεταφυσικές προεκτάσεις.
Μή λησμονοῦμε ὅτι ἡ ἔμψυχη καί ἄψυχη κτίση ἀνάγει στόν Ἄκτιστο. Καί τά ὕδατα ὑμνοῦν τόν Δημιουργό. Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, βαπτίστηκε στόν Ἰορδάνη ποταμό καί ἁγίασε τά ὕδατα. «Ἐβαπτίσθη ὑπό τοῦ Ἰωάννου εἰς τόν Ἰορδάνην καί εὐθέως ἀναβαίνων ἀπό τοῦ ὕδατος εἶδε σχιζομένους τούς οὐρανούς καί τό Πνεῦμα ὡς περιστεράν καταβαῖνον ἐπ’ αὐτόν» (Μάρκ. Α’, 9-10). Συνωμίλησε παρά τό φρέαρ τοῦ Ἰακώβ μέ τήν Σαμαρείτιδα καί δίδαξε αἰώνιες ἀλήθειες, γιά τό «ὕδωρ τό ζῶν», τό ὁποῖο Ἐκεῖνος δίνει. Καί ἀκόμη ἐπάνω στόν Σταυρό, ὅταν «εἷς τῶν στρατιωτῶν λόγχῃ αὐτοῦ τήν πλευράν ἔνυξε εὐθέως ἐξῆλθεν αἷμα καί ὕδωρ» (Ἰω. Ιθ’, 34).
Ἀνάγκη, λοιπόν, νά σεβαστεῖ ὁ ἄνθρωπος τό ὕδωρ, τό νερό, πού δημιούργησε ὁ Θεός καί μᾶς ἔδωσε. Ἔτσι, μ’ αὐτό τό πνευματικό καί ἠθικό ὑπόβαθρο πρέπει νά δοῦμε καί τό ζωτικό αὐτό θέμα τῆς χρήσεως τοῦ νεροῦ, καθ’ ὅτι τελικά ἡ κτίση δημιουργήθηκε «ἵνα ἀνθρώποις ὑπηρετῇ καί ἄνθρωπος ἐπλάσθη ἵνα Θεός δοξάζηται» (Μεγ. Βασιλείου, Ὁμιλία ἐν Λακίζοις, 8, PG 31, 1452C).
Κλείσατε τήν βρύση πού τρέχει ἄσκοπα τό νερό. Προσέξατε μήν λερώνετε τίς πηγές, τίς λίμνες, τά ποτάμια. Ἄν παρατηρήσετε ὁποιαδήποτε βλάβη τοῦ ὅλου συστήματος παροχῆς ὕδατος εἰδοποιήσατε τίς ἁρμόδιες ὑπηρεσίες.
Τελικά, ἄς ἀναπέμψουμε καί τήν δέηση: «Κύριε, εὐκράτους καί ἐπωφελεῖς τούς ἀέρας ἡμῖν χάρισαι, ὄμβρους εἰρηνικούς τῇ γῇ πρός καρποφορίαν δώρησαι»._
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ο ΜΑΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ Γ’
