Στην αξία και τη σημασία της Ενορίας ως βασικού πυρήνα της εκκλησιαστικής ζωής αναφέρεται ο Μητροπολίτης Μάνης κ. Χρυσόστομος Γ΄ σε εγκύκλιό του προς τους πιστούς της τοπικής Εκκλησίας.
Ο Μητροπολίτης επισημαίνει ότι στην ορθόδοξη εκκλησιαστική πραγματικότητα η Ενορία αποτελεί τη μικρότερη ενότητα εκκλησιαστικής ζωής και, κατά συνέπεια, κάθε αναφορά σε αυτήν αφορά ουσιαστικά την ίδια την Εκκλησία και την παρουσία της στον κόσμο.
Χαρακτηρίζει την Ενορία «ζωντανό κύτταρο» του εκκλησιαστικού οργανισμού και πρωταρχικό πυρήνα της χριστιανικής ζωής, έχοντας ως κέντρο τον Ιερό Ναό, τη λατρεία και τη συμμετοχή των πιστών στα Μυστήρια της Εκκλησίας.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στον ρόλο του εφημερίου, ο οποίος, υπό την εποπτεία του οικείου Επισκόπου, έχει την ευθύνη για τη λατρευτική και πνευματική ζωή των ενοριτών και για την ευρύτερη πρόοδο της Ενορίας. Όπως σημειώνει, μέσα στον Ναό ο ιερέας τελεί τις Ιερές Ακολουθίες και τα Μυστήρια, ενώ έξω από αυτόν καλείται να βρίσκεται κοντά στους ενορίτες του και να εκφράζει έμπρακτα την αγάπη και την ποιμαντική φροντίδα της Εκκλησίας.
Ο κ. Χρυσόστομος υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι η εύρυθμη λειτουργία μιας Ενορίας δεν αποτελεί αποκλειστική ευθύνη του κλήρου. «Η Ενορία είναι υπόθεση όλων», τονίζει, καλώντας μικρούς και μεγάλους, άνδρες και γυναίκες, να συμμετέχουν ανάλογα με τις δυνατότητές τους στην ενοριακή ζωή.
Παράλληλα, διακρίνει την ατομική θρησκευτικότητα από την ουσιαστική εκκλησιαστική ζωή, τονίζοντας ότι «δεν νοείται πιστός χριστιανός χωρίς την ενορία του». Καλεί, έτσι, τους πιστούς να ενδιαφέρονται ενεργά για την Ενορία τους, να φροντίζουν τον Ιερό Ναό και την περιουσία του και να συμβάλλουν στη συντήρηση και την ευπρέπειά του.
Ο Μητροπολίτης Μάνης αναφέρεται επίσης στη σχέση των ενοριτών με τον ιερέα τους, προτρέποντάς τους να τον σέβονται, να τον αγαπούν, να τον ενθαρρύνουν και να τον βοηθούν στην επιτέλεση της ποιμαντικής του αποστολής.
Κλείνοντας την εγκύκλιό του, ο κ. Χρυσόστομος καλεί τους πιστούς να συμμετέχουν ουσιαστικά στη λατρευτική και μυστηριακή ζωή της Ενορίας, από τη Θεία Λειτουργία και τη Θεία Κοινωνία έως την Εξομολόγηση, τη Βάπτιση και τον Γάμο.
«Ενορία σημαίνει “ο Χριστός εν τω μέσω ημών”», τονίζει χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η χριστιανική ζωή δεν βιώνεται ατομικά, αλλά μέσα στην κοινωνία των πιστών.
«Αγαπήσατε περισσότερο την Ενορία σας και να είστε βέβαιοι ότι θα έχετε τη χάρη του Θεού στη ζωή σας», καταλήγει ο Μητροπολίτης Μάνης.
Διαβάστε ολόκληρη την εγκύκλιο:
Ἀγαπητοί μου χριστιανοί,
Ἡ Ἐγκύκλιος αὐτή γιά τήν ἀξία καί σημασία τῆς Ἐνορίας εἶναι ἀναγκαία. Καί τοῦτο, γιατί ὅλοι ὀφείλουμε νά κατανοήσουμε ὅτι στήν ὀρθόδοξη πραγματικότητα, ἡ μικρότερη ἑνότητα ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς εἶναι ἡ Ἐνορία. Λόγος, συνεπῶς, γιά τήν Ἐνορία εἶναι στήν οὐσία λόγος γιά τήν ἴδια τήν Ἐκκλησία καί τήν παρουσία της στόν κόσμο. Καί ὅπως λέγει ὁ Ἱερός Χρυσόστομος: «Τίποτε δέν ὑπάρχει πιό ἰσχυρό ἀπό τήν Ἐκκλησία. Ἡ ἐλπίδα σου ἡ Ἐκκλησία. Ἡ σωτηρία σου ἡ Ἐκκλησία. Ἡ καταφυγή σου ἡ Ἐκκλησία. Εἶναι ὑψηλότερη ἀπό τόν οὐρανό. Εἶναι πλατύτερη ἀπό τήν γῆ» (Πρός Εὐτρόπιον, Ὁμιλία Β’, 33, 124).
Ἡ Ἐνορία, λοιπόν, εἶναι ὑποδιαίρεση τοῦ ὅλου ἐκκλησιαστικοῦ ὀργανισμοῦ καί ἀποτελεῖ οὐσιαστικά ἕνα ζωντανό κύτταρο αὐτῆς, ἕνα πρωταρχικό πυρῆνα τῆς χριστιανικῆς ζωῆς μας.
Καλόν εἶναι νά γνωρίζετε ὅτι οἱ Ναοί καί οἱ Ἐνορίες τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ὡς ἐκκλησιαστικές δομές, λειτουργοῦν βάσει τῶν Ἱερῶν Κανόνων καί τῶν θεσμῶν τῆς Ὀρθοδόξου Παραδόσεως καί ὡς δημόσιοι ὀργανισμοί λειτουργοῦν σύμφωνα μέ τούς Νόμους τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους ὡς Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου. Κέντρο τῆς Ἐνορίας εἶναι βέβαια ὁ Ἱερός Ναός μέ τήν λατρεία καί πρωτεργάτης τῆς ὅλης λατρευτικῆς ἐκκλησιαστικῆς καί ποιμαντικῆς δράσης εἶναι ὁ Ἱερεύς ὑπό τήν ἐποπτεία τοῦ οἰκείου Ἐπισκόπου. Ὁ Ἱερεύς – ἐφημέριος ὀφείλει ἐπισταμένως ὅπως μεριμνᾶ γιά τήν λατρευτική καί πνευματική ζωή τῶν ἐνοριτῶν καί γιά κάθε ζήτημα πού ἀφορᾶ τήν ὅλη πρόοδο τῆς Ἐνορίας.
Εἰδικότερα, μέσα στό Ναό ὁ Ἱερέας εἶναι λειτουργός τοῦ Ὑψίστου, δηλαδή τελεῖ τίς Ἱερές Ἀκολουθίες καί τά Ἱερά Μυστήρια. Ἔξω ἀπό τό Ναό ὁ Ἱερεύς λειτουργεῖ ὡς ποιμένας ἀνάμεσα στούς ἐνορίτες του καί πραγματώνει στήν πράξη τήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ πού ὡς «Καλός Ποιμήν» φροντίζει καί προστατεύει τά πρόβατα τῆς ποίμνης τῆς Ἐκκλησίας.
Ἀλλά καί ὁ λαϊκός, ὁ κάθε πιστός πρέπει νά εἶναι καί συνειδητός ἐνορίτης. Δέν νοεῖται πιστός χριστιανός χωρίς τήν ἐνορία του. Καί πρέπει νά συμμετέχει στήν ἐνοριακή ζωή καί νά ἐνδιαφέρεται γιά τήν πρόοδο τῆς Ἐνορίας του.
Ἡ συμβολή τῶν λαϊκῶν στή καλή λειτουργία τῆς Ἐνορίας εἶναι ἐπιβεβαιωμένη. Ἀπό τά μικρά παιδιά μέχρι τούς ἡλικιωμένους, ἄνδρες καί γυναῖκες, πτωχοί καί πλούσιοι, μορφωμένοι καί ὀλιγογράμματοι, ὅλοι μποροῦν καί πρέπει ἀνάλογα μέ τίς δυνατότητές τους νά συμβάλλουν στό ἔργο τῆς Ἐνορίας. Ἡ Ἐνορία εἶναι ὑπόθεση ὅλων καί πρέπει, ἀγαπητοί μου χριστιανοί, νά τήν ἀγαπᾶτε καί νά δείχνετε τό ἐνδιαφέρον σας γι’ αὐτή. Δέν εἶναι σωστό ἡ ἀποξένωση ἀπό τήν Ἐνορία. Πρέπει νά προσέξουμε ὅτι ἄλλο εἶναι ἁπλῶς μιά ἀτομική θρησκευτικότητα καί ἄλλο ἡ ἐκκλησιαστική ζωή.
Εἰδικότερα, ὡς ἐνορῖτες νά προσέχετε τόν Ναό, τήν κινητή καί ἀκίνητη περιουσία του καί νά λαμβάνετε κάθε ἀναγκαῖο μέτρο γιά τήν συντήρηση καί εὐπρέπεια αὐτοῦ. Ἀποτελεῖ δέ ἱεροσυλία κάθε κλοπή ἀπό τόν Ἱ. Ναό. Καί εἶναι βαρύτατο ἁμάρτημα τοῦτο πού συνεπάγεται τήν δικαία ὀργή καί τιμωρία τοῦ Θεοῦ.
Τόν ἐφημέριό σας, τόν Ἱερέα, τόν παπᾶ σας, πρέπει νά τόν σέβεσθε, νά μή τόν στενοχωρεῖτε ἀλλά νά τόν ἀγαπᾶτε, νά τόν ἐμψυχώνετε καί νά τόν βοηθᾶτε ὥστε καί ἐκεῖνος εὐσυνείδητα καί ὑπεύθυνα νά ἐπιτελεῖ τό ἔργο του. Ξέρει ἄλλωστε ὅτι ὁ Θεός τοῦ ἐνεπιστεύθη ψυχές καί θά δώσει λόγο κατά τήν Δευτέρα Παρουσία τοῦ Κυρίου καί στήν τελική κρίση.
Ἔτσι γίνεται κατανοητό ὅτι εἶναι σπουδαῖο τό γεγονός νά εἶσθε μέλη τῆς Ἐνορίας. Γι’ αὐτό, ὡς πνευματικός σας πατέρας σᾶς συμβουλεύω, νά μεταβαίνετε στό Ναό, νά ἐκκλησιάζεσθε, νά τελοῦνται ἐκεῖ τά ἱερά Μυστήρια τῆς Ἐξομολογήσεως, τῆς Βαπτίσεως καί τοῦ Γάμου, νά συμμετέχετε στή Θεία Λειτουργία καί στή Θεία Μετάληψη καί ἐκεῖ ὅλα νά γίνονται, ὅσα πρέπει ἀπό τήν γέννηση, ὡς τόν θάνατο καί μετά ἀπ’ αὐτόν. Ἔτσι φανερώνετε ὅτι εἶσθε μία ζωντανή ἐκκλησιαστική κοινότητα πού λειτουργεῖ ὡς οἰκογένεια τοῦ Θεοῦ. Καί τότε ὁ Θεός εὐλογεῖ.
Νά πιστεύετε, λοιπόν, ὅτι Ἐνορία σημαίνει «ὁ Χριστός ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν» καί ἡ ἔνταξη στό σῶμα τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἡ προϋπόθεση τῆς σωτηρίας. Δέν σώζεται κανείς ἀτομικά ἀλλά μέσα στήν κοινωνία τῶν ἀδελφῶν του καί ἡ Ἐνορία γίνεται γιά τόν καθένα τόπος διδαχῆς, ἀγάπης, σωτηρίας καί θεώσεως. Ἀγαπήσατε περισσότερο τήν Ἐνορία σας καί νά εἶσθε βέβαιοι ὅτι θά ἔχετε τήν χάρη τοῦ Θεοῦ στή ζωή σας.
Μετά πολλῶν πατρικῶν εὐχῶν
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ο ΜΑΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ Γ’
