του Μητροπολίτη Λαρίσης και Τυρνάβου κ. Ιερώνυμου*
Ὅσο κι ἄν θέλω νά ἐκμεταλλεύομαι τή φιλόξενη στήλη τῆς ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ γιά νά ἀναφέρομαι σέ πνευματικά ζητήματα ἤ τουλάχιστον σέ θέματα κοινοῦ προβληματισμοῦ καί ἐπίκαιρα, ὁ δημιουργηθείς θόρυβος γύρω ἀπό τίς ἀποδοχές τῶν Ἀρχιερέων καί τά ὅσα ἀναδεικνύονται σέ σχέση μέ τόν τρόπο ἐκμετάλλευσης τῆς εἴδησης, μέ κάνουν νά ἐνδώσω στόν πειρασμό τοῦ σχολιασμοῦ, προσευχόμενος νά μήν πέσω στήν παγίδα τοῦ λαϊκισμοῦ. Τό κάνω δέ ὄχι ἀπολογούμενος, οὔτε δικαιολογούμενος, ἀλλά θέλοντας νά ξεκαθαρίσω κάποια πράγματα. Τό κάνω ἐπίσης, γνωρίζοντας ὅτι πολλοί, ἐγκλωβισμένοι στήν αὐτοδικαίωση τῶν προσωπικῶν τους ἀντιλήψεων, δέν θά ἀλλάξουν γνώμη. Τό κάνω τέλος, γιά ὅσους καλοπροαίρετους θέλουν νά ἀκούσουν μιά ἄποψη ἀπό κάποιον πού μπορεῖ καί νά ξέρει τά πράγματα, διαφορετική ἀπό αὐτήν πού κανοναρχοῦν στρατευμένα «παπαγαλάκια» στό διαδίκτυο.
Κατ᾽ ἀρχάς, οἱ Ἀρχιερεῖς δέν ἀναπτύσσουμε τήν ποιμαντική μας μέ κριτήριο τό τί μπαίνει στήν τσέπη μας. Παρά τήν ἰσοπεδωτική ἀντίληψη πού θέλει ὅλοι νά ἐνεργοῦμε στή ζωή μας μέ οἰκονομίστικα προτάγματα, κάποιοι ἐνεργοῦμε μέ ὅρους εὐθύνης καί αἴσθησης καθήκοντος, ὄχι γιατί μᾶς τό ἐπιβάλλουν κάποιοι ἄνθρωποι, ἀλλά γιατί ὑπάρχει φόβος (=σεβασμός) Θεοῦ. Τό ἀποδείξαμε αὐτό οἱ Μητροπολίτες τῆς Θεσσαλίας στά τόσα δεινά πού βρῆκαν τόν τόπο μας, ὁπότε κάναμε ὅ,τι μπορούσαμε καί παραπάνω, ὄχι γιατί εἰσπράτταμε ἕναν γλίσχρο μισθό, ἀλλά γιατί αὐτό μᾶς ἐπέβαλλε τό ἦθος τῆς Όρθοδοξίας.
Ἐπιπλέον, ἄν τό οἰκονομικό ἦταν τό κύριο μέλημά μας, πολύ ἁπλά δέν θά γινόμαστε Ἀρχιερεῖς! Οἰκονομικά δέν ἀξίζει τόν κόπο… Ἡ πλειοψηφία τῶν Μητροπολιτῶν εἶχε ἐναλλακτικές ἐπαγγελματικῆς ἀποκατάστασης, χωρίς τίς τόσες εὐθύνες καί ὑποχρεώσεις ἑνός Ἐπισκόπου. Ἰδίως, ὅταν τό «εὐχαριστῶ» εἶναι σπάνιο, τή στιγμή πού οἱ ὕβρεις, οἱ συκοφαντίες καί ἡ προκατειλημμένη κριτική εἶναι ὁ κανόνας. Κι ὅμως, θυσιάσαμε καριέρες ἐνσυνείδητα, προκειμένου νά διακονήσουμε τόν Χριστό καί τήν Ἐκκλησία Του, ἔχοντας ταυτόχρονα αἴσθηση τῆς ἀναξιότητάς μας. Καί φυσικά, ἔχουμε πλέον συνηθίσει τή χολή καί τό ὄξος, ἀκόμη καί ἀπό ἀνθρώπους «τῆς Ἐκκλησίας», ἤ μᾶλλον ἰδίως ἀπό ἀνθρώπους «τῆς Ἐκκλησίας» τόσο, πού ἀπορῶ γιατί μπαίνω στόν κόπο νά γράψω αὐτό τό κείμενο…
Ἐπί τοῦ προκειμένου. Δέν μᾶς δίνει αὐξήσεις ἡ Κυβέρνηση! Δέν δημιουργεῖ εἰδική μισθοδοσία γιά τούς Ἀρχιερεῖς. Μᾶς ἐντάσσει σέ μισθοδοσία πού ἤδη ὑπάρχει γιά πολλούς ἄλλους! Ἀντιστοίχηση κάνει μέ εἰδικές θέσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, οἱ ὁποῖες μισθοδοτοῦνται γιά συγκεκριμένους λόγους μέ διαφορετικό τρόπο ἀπό ὅτι τό Ἑνιαῖο Μισθολόγιο. Καί τό κάνει γιατί οἱ Ἀρχιερεῖς δέν μποροῦν νά ἐξισωθοῦν μέ τούς λοιπούς Κληρικούς, καθώς ἔχουν εἰδικά καθήκοντα προβλεπόμενα ἀπό τούς συνταγματικά κατοχυρωμένους Ἱερούς Κανόνες καί τούς Νόμους τοῦ Κράτους.
Ἔχουν διαφορετική εὐθύνη, εὐρύτερη δυνατότητα λήψης ἀποφάσεων, καθώς συμμετέχουν σέ Σύνοδο, ἀλλά καί ηὐξημένη ἁρμοδιότητα ἐνεργειῶν. Ἐδῶ καί χρόνια οἱ Ἀρχιερεῖς ἔχουν ἀντιστοιχηθεῖ μέ ἀνώτερες θέσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, διατηρῶντας τή διακριτή ἰδιότητα τοῦ Θρησκευτικοῦ Λειτουργοῦ, χωρίς ὅμως νά ἔχει ὁλοκληρωθεῖ ἡ ἀντιστοίχιση αὐτή ὡς πρός τή μισθοδοσία, κάτι πού γίνεται τώρα καί μάλιστα περικεκομμένα, χωρίς τά πλήρη προνόμια τῶν ἄλλων. Καί συνέβη αὐτή ἡ καθυστέρηση καί μέ τή δική μας συγκατάθεση, καθώς οὔτε συντεχνιακή συμπεριφορά ἔχουμε, οὔτε ἀνάλγητοι εἴμαστε. Βεβαίως, δέν θά μποροῦσε ἡ κατάσταση αὐτή ἀνισότητας νά συνεχίζεται ἐπ᾽ ἄπειρον, ἰδίως ὅταν ἔχουν ἤδη προηγηθεῖ στό Εἰδικό Μισθολόγιο ἐδῶ καί χρόνια οἱ Μουφτῆδες τῆς Θράκης.
Δέν εἶναι μεγάλοι οἱ μισθοί αὐτοί; Δέν συνιστοῦν πρόκληση; Ἄν εἶχε λόγο στό ὗψος τους ἡ Ἐκκλησία, σαφῶς καί θά ὑπῆρχε ζἠτημα. Δέν ἔχει ὅμως, καμία ἁρμοδιότητα στόν καθορισμό τους. Εἶναι ἀπόφαση τοῦ Κράτους. Τό ἐρώτημα δέν εἶναι γιατί οἱ «Δεσποτάδες» θά πάρουν αὐτούς τούς μισθούς, ἀλλά τό γιατί ὑπάρχουν αὐτοί οἱ μισθοί στό Ἑλληνικό Κράτος καί τούς παίρνουν ἐδῶ καί πολλά χρόνια πολλοί ἄλλοι. Μακρυά ἀπό μένα ἡ κατηγορία ὅτι διέπομαι ἀπό τήν λαϊκίστικη, ἰσοπεδωτική λογική τῆς ἰσότητας πρός τά κάτω κι ὄχι πρός τά πάνω.
Θά μποροῦσε νά ἰσχυριστεῖ κάποιος ὅτι ὅπως καί νά ἔχει τό ζήτημα, πάλι ὁ Ἕλληνας φορολογούμενος καλεῖται νά πληρώσει… Ὄχι! Ἐμένα δέν μέ πληρώνει ὁ Ἕλληνας φορολογούμενος (πέραν τοῦ ὅτι κι ἐγώ Ἕλληνας φορολογούμενος εἶμαι). Μέ πληρώνει ἡ ἀπό τό Ἑλληνικό Κράτος πολλαπλῶς δημευθεῖσα, καταπατηθεῖσα, ἄλλοτε δωρηθεῖσα, ἄλλοτε ἀπαλλοτριωθεῖσα ἐκκλησιαστική περιουσία. Σήμερα ἔχουμε μόνο τό 4% τῆς περιουσίας πού ἄλλοτε ὑπῆρχε. Καί παλεύουμε μέ τήν ἑλληνική γραφειοκρατία νά πετύχουμε ὅρους ἀξιοποίησής της, χωρίς ἀποτελέσματα, τήν ἴδια στιγμή πού ἄλλοι… Ἡ μισθοδοσία μας, ὅπως καί τοῦ λοιποῦ Κλήρου, εἶναι τό πενιχρό ἀντάλλαγμα. Κάτι ἀκόμη. Ἡ Ἐκκλησία τῆς Κύπρου ποτέ δέν ἔδωσε τήν περιουσία της στό Κράτος. Πληρώνει μόνη της τούς Κληρικούς της. Ὁ Μητροπολίτης στήν Κύπρο παίρνει τόν μῆνα 10.000 €. Μπαίνουμε σέ σκέψεις… Τά τελευταῖα χρόνια, χωρίς νά ὑπάρχει ἰδιαίτερη συμφωνία, τό Βουλγαρικό Δημόσιο μισθοδοτεῖ τόν κάθε Βούλγαρο Μητροπολίτη μέ 5.000 € καθαρά… Δέν ἀναφέρομαι κἄν στή Ρωσία…
Τελειώνω μέ κάτι προσωπικό. Ποτέ δέν κοίταξα τίς τσέπες μου. Διαπιστώνω ὅτι τό κάνουν ἄλλοι. Νά εἶναι καλά. Ἀναπαύομαι μέ τό ὅτι οἱ τσέπες μου εἶναι τρύπιες, ὅπως καί πολλῶν ἄλλων ἀδελφῶν Ἀρχιερέων, κι ἔτσι σκοπεύω νά τίς ἀφήσω.
*Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Ελευθερία», στις 14 Ιουνίου 2026.
