του Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως Ανθίμου*
Η Αλεξανδρούπολη οικοδομήθηκε ως ελληνική πόλη, όταν συνέπεσε να συνυπάρξουν γύρω από τον σιδηροδρομικό σταθμό του πρώην Δεδέ-Αγάτς και να συμπλεύσουν στο λιμάνι του, τα συμφέροντα ευρωπαϊκών, ασιατικών και υπερατλαντικών κρατών. Ήταν τότε που κατέρρεε η Οθωμανική Αυτοκρατορία και όλοι διεκδικούσαν να κληρονομήσουν «κάτι» από τον «Μεγάλο Ασθενή».
Έτσι τα δίπατα σπίτια των 11 προξενείων του Δεδέ-Αγάτς, έδωσαν την θέση τους στα σημερινά οικοδομικά τετράγωνα και οι ευρύχωροι κήποι τους, ρυμοτόμησαν τους σημερινούς πλατείς δρόμους της Αλεξανδρούπολης.
Ο τότε υποπρόξενος της Ελλάδος στο Δεδέ-Αγάτς, Ίων Δραγούμης, έχοντας με το μέρος του και τους μουσουλμάνους βουλευτές της περιοχής (ενάντια στη ρωσική μηχανορραφία της βουλγαρικής Εξαρχίας), ενσωμάτωσε την περιοχή μας (σαν νύφη πολύφερνη), στον ελληνικό εθνικό κορμό.
Μέσα σ’ αυτόν τον κορμό κύλησαν τα 100 χρόνια του θρακικού βίου μας, μέσα στη δίνη των πολέμων, των ανασυγκροτήσεων και της εντάξεώς μας στην ΕΕ (με τα πολλά πλεονεκτήματα, αλλά και τα μειονεκτήματα αυτής της ένταξης).
Και βέβαια, γνωρίζαμε ότι η συμμετοχή μας στον εν λόγω υπερεθνικό Οργανισμό, απαιτούσε την εταιρική καταβολή τμήματος της εδαφικής κυριαρχίας μας, γι’ αυτό και οι Έλληνες, αναντίρρητα αντέξαμε τα επίχειρα των λαθών μας στην οικονομική κρίση της πρώτης δεκαετίας του αιώνα μας.
Σήμερα, όμως, ο Πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα μιλάει για κατάργηση των εθνικών κρατών, επειδή το μοντέλο εκείνο «δεν λειτούργησε καλά». Δεν έχει πολύ άδικο σ’ αυτό, αλλά μιλάει και για μια «νέα περιφερειακή τάξη πραγμάτων» στην περιοχή μας και για ένα «νέο τρόπο συνεργασίας», την οποία θεωρεί «απαραίτητη αναγκαιότητα». Λέει ότι προς την κατεύθυνση αυτή, «ήδη εργάζεται η Ουάσιγκτον» και «η προσωπική φίλη κ. Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, συμμερίζεται την προσέγγιση αυτή». Άρα τα παραπάνω αφορούν κυρίως στις χώρες μας!
Βέβαια, ο κ. Μπάρακ έχει απόλυτο δίκιο ότι «το μοντέλο των εθνικών κρατών που επικράτησε από το 1919 αναχαίτισε την όσμωση των πολιτισμών», που προϋπήρχε επί αιώνες, «μέσω των δρόμων των μπαχαρικών και του μεταξιού μέσα από τρεις ή τέσσερις διαφορετικές διαδρομές» (σας υπενθυμίζω ότι η μία περνούσε από το Σουφλί). Γι’ αυτό και διατείνεται ότι οι ΗΠΑ «με ξεκάθαρο πλέον ρόλο στις ελληνο-τουρκικές σχέσεις» φιλοδοξούν να λειτουργήσουν ως συνδετικός κρίκος και να αναλάβουν «ρόλο κονιάματος… διευκολύνοντας έτσι μια νέα προσέγγιση, βήμα προς βήμα».
Θεωρεί ο Πρέσβης ότι «η στιγμή είναι κατάλληλη και μια νέα δυναμική, έχει ήδη ξεκινήσει στον κόσμο, ωθώντας τις χώρες να αφήσουν πίσω τις πικρίες του παρελθόντος» (ποιος θα μπορούσε να έχει αντίρρηση και σ’ αυτό!) καικαταλήγει: «δεν έχει νόημα δύο μεγάλες χώρες (εν. την Ελλάδα και την Τουρκία), δεμένες η μία με την άλλη, να κρατούν ακόμη έριδες για γεγονότα που έγιναν εκατοντάδες ή και χιλιάδες χρόνια πριν».
Προσωπικά συμφωνώ και προσυπογράφω την νέα δυναμική και την προοπτική της, που κατά τα λεγόμενα του κ. Μπάρακ, «ήδη ξεκίνησε». Στην Τουρκία, αυτήν την προοπτική, την βλέπω να διαρθρώνεται από το 2016 με το «πραξικόπημα» και την έκτοτε συστηματική εξάρθρωση των Γκιουλενιστών και των Κεμαλιστών, με την μεθόδευση της λαϊκής αγανάκτησης κατά των Ισλαμιστών, με την τραγική απίσχναση των στρατιωτικών και βεβαίως με την αλλαγή του πολιτεύματος και την εγκαθίδρυση του δικομματικού συστήματος (με τον Πρόεδρο Ερντογάν να αυτοπροσδιορίζεται ως ρεπουμπλικάνος).
Όμως, στην Πατρίδα μας μας δεν μπορώ να φανταστώ, πως θα επιτευχθεί η παράλληλη πορεία, ώστε να πραγματοποιηθεί μεταξύ των κρατών μας, «η νέα περιφερειακή τάξη πραγμάτων», όπως την εξήγγειλε ο κ. Μπάρακ και έχουν μιλήσει γι’ αυτήν παλαιότερα και δικοί μας πρωθυπουργοί («Νέα Ελλάδα και Νέα Τουρκία», «αναβίωση του οράματος του Ρήγα Φεραίου», κλπ.). Και μάλλον οι σκέψεις μου αυτές (πάνω στην συνέντευξη του κ. Πρέσβη), είναι πολύ απλοϊκές μπροστά σε παραγωγικούς συλλογισμούς και στοχαστικούς υπολογισμούς, που φαντάζομαι ότι ήδη επεξεργάζονται ημέτεροι επαΐοντες, αφού στην Τουρκία, η ανάλογη ανησυχία, οδήγησε τον ΥπΕξ να αποστείλει -έστω προσχηματικά- αυστηρό διάβημα στον κ. Μπάρακ.
Η απορία μου και ο προβληματισμός μου για την παραπάνω προοπτική, που κατά τον Αμερικανό Διπλωμάτη «ήδη άρχισε», έγκειται στη δημογραφικά ετεροβαρή και ανισότιμη σχέση μας με την γείτονα χώρα (ενδεχομένως και με τους πέριξ μουσουλμανικούς θύλακες των νοτίων Βαλκανίων, σε περίπτωση που συμπεριληφθούν κι αυτοί, στη διεύρυνση αυτής της Ομοσπονδίας).
Ο μόνος ενδοιασμός μου, εδράζεται στο ευτράπελο: κάποτε η χήνα πρότεινε στο γουρουνάκι να συστήσουν εταιρία που θα παράγει breakfast για να διατίθεται στα ξενοδοχεία. Και όταν εκείνο ζήτησε διευκρινίσεις, η χήνα εξήγησε: «εγώ θα βάζω τα αυγά και εσύ το μπέικον»!
*Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στην ιστοσελίδα elthraki.gr (“ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΘΡΑΚΗ”)
