Την Τετάρτη, 18 Μαρτίου 2026, πραγματοποιήθηκε στο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Μητρόπολης στη Ναύπακτο η μηνιαία Ιερατική Σύναξη των κληρικών της Ιεράς Μητρόπολης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου.
Ο Μητροπολίτης κ. Ιερόθεος, στην αρχή της σύναξης, αναφέρθηκε στον μακαριστό ιερέα Φώτιο Κυρίτση, ο οποίος εκοιμήθη την προηγούμενη ημέρα. Ήταν ένας ιερέας «παλαιάς κοπής». Σεβόταν τους θεσμούς, σεβόταν και αγαπούσε τον Μητροπολίτη και τους αδελφούς του κληρικούς. Δεν έπαψε ποτέ να λειτουργεί και να εξυπηρετεί, όσο του επέτρεπε η ηλικία του, τις λειτουργικές ανάγκες της Αφροξυλιάς και άλλων ενοριών της Μητρόπολης.
Στη συνέχεια, ο Μητροπολίτης αναφέρθηκε στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή ως προετοιμασία για τη μεγάλη εορτή του Πάσχα, σύμφωνα με τον αείμνηστο καθηγητή της Λειτουργικής Ιωάννη Φουντούλη. Είπε ότι οι πιστοί προετοιμάζονται με νηστεία, ακολουθώντας το παράδειγμα των προφητών Μωυσή και Ηλία και του Χριστού. Μίλησε κατόπιν για την εξέλιξη του Τυπικού της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, η οποία παρουσιάζεται σαν ένα ψηφιδωτό παραδόσεων. Έως τον 6ο αιώνα, κέντρο της συγκρότησης και ανάπτυξης του Τυπικού ήταν τα Ιεροσόλυμα και από τον 7ο αιώνα και μετά η Κωνσταντινούπολη. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή, με βασικό λειτουργικό βιβλίο το «Τριώδιο», όπως είναι σε χρήση στις μέρες μας, έχει συγκροτηθεί στην Κωνσταντινούπολη κατά τον 14ο αιώνα. Διασώζει όμως στοιχεία από όλες τις περιόδους της εξέλιξής του, όπως το βλέπουμε στα υπάρχοντα τροπάρια στις ακολουθίες. Βλέπουμε, για παράδειγμα, αναφορές στους προφήτες, στον Άσωτο Υιό, στον Τελώνη, ενώ έχουν παρέλθει οι Κυριακές που ήταν αφιερωμένες σε αυτούς.
Ο Μητροπολίτης ανέφερε πού ήταν αφιερωμένες οι Κυριακές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής έως τον 6ο αιώνα, σύμφωνα με το Τυπικό των Ιεροσολύμων, και εξήγησε πού οφείλονται οι παραπάνω αναφορές. Η πρώτη Κυριακή ήταν αφιερωμένη στους προφήτες, η δεύτερη στον Άσωτο Υιό, η τρίτη στη μετάνοια του Τελώνη, η τέταρτη στην παραβολή του Καλού Σαμαρείτη και η πέμπτη στην παραβολή του Πλουσίου και του Λαζάρου. Η αλλαγή αυτού του Τυπικού έγινε για δύο κυρίως λόγους: Πρώτον, μέσα στο έτος δεν είχαν καθοριστεί ευαγγελικά αναγνώσματα από το κατά Μάρκον Ευαγγέλιο. Ορίστηκαν, λοιπόν, κατά τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή αναγνώσματα από τον Ευαγγελιστή Μάρκο, οπότε τα αναγνώσματα από το Ευαγγέλιο του Λουκά (παραβολές Ασώτου, Τελώνη και Φαρισαίου κ.λπ.) μεταφέρθηκαν σε άλλες Κυριακές. Δεύτερον, αναπτύχθηκαν οι εορτές των αγίων, οπότε μεγάλοι άγιοι, όπως ο άγιος Ιωάννης ο Σιναΐτης, που γιορτάζει στις 30 Μαρτίου, και η οσία Μαρία η Αιγυπτία, που γιορτάζει την 1η Απριλίου, καθορίστηκε να γιορτάζονται κατά την τέταρτη και πέμπτη Κυριακή της Τεσσαρακοστής αντίστοιχα. Η πρώτη Κυριακή αφιερώθηκε στην Αναστήλωση των ιερών εικόνων και την Ορθοδοξία και η δεύτερη Κυριακή στον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, ως συνέχεια της Κυριακής της Ορθοδοξίας. Στο μέσο της Τεσσαρακοστής τοποθετήθηκε η προσκύνηση του Τιμίου Σταυρού για την ενίσχυση των πιστών στον αγώνα της νηστείας.
Επιπλέον, μέσα στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή η Εκκλησία τοποθέτησε τον Μεγάλο Κανόνα του αγίου Ανδρέα Κρήτης, ο οποίος είναι ένας «θρηνητικός μονόλογος», ένας «προθανάτιος θρήνος», στον οποίο με πνεύμα μετάνοιας συγκρίνεται η ζωή του κάθε πιστού, που τον ψάλλει ή τον ακούει, με τη ζωή των αγίων προφητών και αποστόλων. Επίσης, μέσα στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή ορίστηκε να διαβάζεται ο Ακάθιστος Ύμνος, οι τέσσερις στάσεις του τις τέσσερις πρώτες εβδομάδες της Τεσσαρακοστής και ολόκληρος την πέμπτη εβδομάδα, ως τα προεόρτια και τα μεθέορτα της μεγάλης εορτής του Ευαγγελισμού, η οποία, λόγω της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, εορτάζεται μόνο μία ημέρα. Έπειτα αναφέρθηκε στο «Οδοιπορικό» της Αιθερίας μοναχής, η οποία προερχόταν από την Ισπανία, και ιδιαίτερα από τη Γαλικία, που έκανε για τρία χρόνια προσκύνημα στο Σινά, στους Αγίους Τόπους και στη Μεσοποταμία και έγραψε επιστολές στην ηγουμένη της μονής της, όπου κατέγραψε τις εντυπώσεις της. Πρόκειται για κείμενο μεγάλης ασκητικής, εκκλησιαστικής και λειτουργικής αξίας. Ο Μητροπολίτης διάβασε αποσπάσματα που περιγράφουν πώς περνούσαν οι χριστιανοί στα Ιεροσόλυμα τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, σύμφωνα με το ημερήσιο πρόγραμμα των εβδομάδων, από την Κυριακή μέχρι το Σάββατο, οι λεγόμενοι «εβδομαδάριοι», καθώς επίσης και την αυστηρή αλλά διακριτική νηστεία που έκαναν οι «αποτακτίτες», αλλά και όσοι ακολουθούσαν πιο μετρημένη νηστεία, με ελευθερία.
Κατόπιν, ο Μητροπολίτης κάλεσε τον αρχιμανδρίτη π. Πολύκαρπο Θεοφάνη να ενημερώσει τους ιερείς για την 35η Πανορθόδοξη Συνδιάσκεψη για θέματα αιρέσεων και παραθρησκείας, που πραγματοποιήθηκε στην Κατερίνη, από 4 έως 6 Νοεμβρίου 2025, με θέμα: «Νεοπαγανισμός, όψεις και πρακτικές», την οποία παρακολούθησε ως εκπρόσωπος της Ιεράς Μητρόπολής μας. Ο π. Πολύκαρπος παρουσίασε περιληπτικά τις εισηγήσεις που έγιναν στη συνδιάσκεψη και κατόπιν διάβασε αναλυτικά τα πορίσματά της. Τέλος, ο γενικός αρχιερατικός επίτροπος, π. Θωμάς Βαμβίνης, αναφέρθηκε σε ορισμένα διοικητικά θέματα.
