Το Σάββατο, 21 Μαρτίου 2026, πραγματοποιήθηκε στο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως, στην Ναύπακτο, εκδήλωση αφιερωμένη στην εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου.
Η εκδήλωση ήταν καρπός συνεργασίας του Πνευματικού Κέντρου Ρουμελιωτών των Αθηνών και της Ιεράς Μητροπόλεως Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου. Το θέμα της εκδήλωσης ήταν: «Η συμβολή του παροικιακού ελληνισμού στην Επανάσταση του 1821».
Ομιλητές στην εκδήλωση ήταν ο κ. Νικόλαος Νούλας, Πρόεδρος του Πνευματικού Κέντρου Ρουμελιωτών, φιλόλογος, και η κ. Δανάη Αναγνωστοπούλου, Έφορος Δημοσίων Σχέσεων του Πνευματικού Κέντρου Ρουμελιωτών, επίσης φιλόλογος. Την εκδήλωση πλαισίωσε η Χορωδία Δημοτικής Μουσικής της Ιεράς Μητροπόλεως Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου, υπό την διεύθυνση του κ. Παντελή Αναστασόπουλου.
Παρόντες στην εκδήλωση ήταν ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεος, ο Δήμαρχος Ναυπακτίας κ. Βασίλειος Γκίζας, ο Πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Δυτικής Ελλάδος κ. Χρήστος Παΐσιος, η Δημοτική Σύμβουλος κ. Μαρίνα Ρισβά, ο Διοικητής του Αστυνομικού Τμήματος Ναυπάκτου κ. Βασίλειος Πολυγένης, Διευθυντές Σχολείων της Ναυπάκτου, Κληρικοί της πόλεως και πολύς κόσμος που παρακολούθησε με ενδιαφέρον την εκδήλωση.
Στον χαιρετισμό που απηύθυνε ο Μητροπολίτης είπε ότι χαίρεται για την εκδήλωση αυτή, διότι πρέπει να δούμε το θέμα της Επανάστασης του 1821 καθολικά. Συνήθως το βλέπουμε πολύ στενά, ενώ ήταν μια Επανάσταση για την οποία είχε κινητοποιηθεί «όλο το Ρωμαίικο». Ο Ρήγας Φεραίος και άλλοι αγωνιστές ήθελαν την ανάσταση της Ρωμηοσύνης. Άλλωστε, η Επανάσταση ξεκίνησε από την Μολδοβλαχία. Ανέφερε το βιβλίο του Κώστα Σαρδελή: «Ο θάνατος της αυτοκρατορίας», με υπότιτλο: «Η τραγωδία της αδούλωτης Ρωμηοσύνης», στο οποίο υπογραμμίζεται ότι μπορεί να συγκροτήθηκε το νέο Ελληνικό Κράτος, αλλά χάθηκε η αυτοκρατορία της Ρωμηοσύνης, που είχε κέντρο την Κωνσταντινούπολη. Ανέφερε, επίσης, την απόκριση του Κολοκοτρώνη στον Άγγλο ναύαρχο Χάμιλτον, που πρότεινε συνθηκολόγηση με τους Τούρκους. «Ο Βασιλιάς μας, του είπε, σκοτώθηκε και καμιά συνθήκη δεν έκαμε· η φρουρά του είχε παντοτινό πόλεμο με τους Τούρκους και δύο φρούρια ήταν πάντοτε ανυπότακτα». Και στην ερώτηση του Χάμιλτον, ποιος είναι ο Βασιλιάς, η φρουρά του και τα φρούρια, απάντησε: «Βασιλιάς είναι ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, φρουρά του οι λεγόμενοι Κλέφτες και οι αρματολοί και τα φρούρια η Μάνη, το Σούλι και τα βουνά».
Ο Δήμαρχος Ναυπακτίας κ. Β. Γκίζας στον χαιρετισμό του επεσήμανε ότι η διασπορά και η δημιουργία παροικιών είναι εγγενής ιδιότητα του ελληνισμού από αρχαιοτάτων χρόνων. Οι παροικίες διέσπειραν τον ελληνικό πολιτισμό στην οικουμένη, αλλά και βοήθησαν την πατρίδα με τις προσφορές τους. Συνεχάρη τέλος το Πνευματικό Κέντρο Ρουμελιωτών, που διοργανώνει πάντα ποιοτικές εκδηλώσεις, αλλά και την Ιερά Μητρόπολη που πάντα τιμά εθνικές και άλλες επετείους με σημαντικές εκδηλώσεις.
Κατόπιν ο Πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου κ. Χρ. Παΐσιος, συνεχίζοντας όσα είπε ο κ. Γκίζας, επεσήμανε ότι η διασπορά είναι εγγενής ιδιότητα κυρίως των Ναυπακτίων από χρόνους μάλιστα παλαιούς. Για την συμβολή μάλιστα των αποδήμων ανέφερε ως καταγεγραμμένο με έγγραφα παράδειγμα του ομογενούς Ναυπακτίου Ροντήρη, ο οποίος έστειλε χρήματα για να απελευθερωθούν σκλάβες Μεσολογγίτισσες σε Τούρκο στην Σκόδρα. Τέλος, μετέφερε τον χαιρετισμό του Περιφερειάρχη κ. Νεκτάριου Φαρμάκη.
Οι ομιλητές κ. Νικόλαος Νούλας και κ. Δανάη Αναγνωστοπούλου παρουσίασαν, με ωραία δόμηση του λόγου τους, «μια αθέατη πλευρά της επανάστασης», την δράση των Ελλήνων ομογενών της διασποράς, οι οποίοι βοήθησαν αποφασιστικά τον αγώνα των Ελλήνων επαναστατών, αλλά και στην συγκρότηση του νέου Ελληνικού Κράτους. Επέλεξαν να ξεκινήσουν την ομιλία τους με ένα κείμενο σύγχρονου Έλληνα της διασποράς, του Κρίστοφερ Κόσμος, το οποίο γράφηκε με αφορμή τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821. Το κείμενο έδειξε την επίδραση του ελληνικού πολιτισμού, αλλά και της Επανάστασης του 1821, σε όλον τον κόσμο και εισήγαγε τους ομιλητές στο θέμα τους, μιλώντας για τους «κοσμοπολίτες» Έλληνες της διασποράς, αρχίζοντας από τους αδελφούς Υψηλάντη.
Οι ομιλητές έκαναν μια ιστορική αναδρομή στις οικουμενικές διαστάσεις της πολιτιστικής παράδοσης του Ελληνισμού, από την αρχαιότητα έως και τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, και κατόπιν επικεντρώθηκαν στην δράση των Ελλήνων της διασποράς, με αναφορές σε κείμενα αγωνιστών, αλλά και σύγχρονων στοχαστών. Παράλληλα ζωντάνευε ο λόγος τους με προβολή φωτογραφιών και βίντεο.
Στα επιλεγόμενα τόνισαν ότι ο ελληνικός πολιτισμός είναι από τα αρχαία χρόνια «κοσμοπολίτης». Οι σύγχρονοι Έλληνες δεν πρέπει να διακατεχόμαστε ούτε από κόμπλεξ υπεροχής, λόγω των προγόνων, ούτε από κόμπλεξ κατωτερότητας. Οι Έλληνες της διασποράς κρατώντας στην καρδιά τους την Ελλάδα, ως πατρίδα και ως τρόπο ζωής, συνέβαλαν αποφασιστικά στον αγώνα για την ανεξαρτησία. Αυτό που θέλουν από τους σύγχρονους Έλληνες είναι να σεβαστούμε τους κόπους, τις θυσίες και τα ιδανικά τους.
Κατόπιν η Χορωδία Δημοτικής Μουσικής της Ιεράς Μητροπόλεως υπό την διεύθυνση του κ. Παντελή Αναστασόπουλου απέδωσε τραγούδια σύγχρονων συνθετών, αλλά και δημοτικά, που ήταν σχετικά με το θέμα της εκδήλωσης. Την χορωδία συνόδευσε ο Π. Αναστασόπουλος με το κανονάκι και ο Γ. Μπέκος με την κιθάρα. Δύο τραγούδια συνόδευσαν με χορό τρεις χορευτές της Σχολής Βαφειάδη. Αίσθηση προκάλεσε η απόδοση χαρακτηριστικών στροφών από τον «Ύμνο εις την Ελευθερίαν» του Διονυσίου Σολωμού με κατάληξη τις δύο στροφές του Εθνικού Ύμνου.
Ο Μητροπολίτης, κλείνοντας την εκδήλωση, ευχαρίστησε και συνεχάρη τους ομιλητές, την Χορωδία και τον διευθυντή της και είπε ότι η εκδήλωση είχε την λογιοσύνη, την παρουσίαση με λόγο, εικόνες και βίντεο της ιστορίας από τους εκλεκτούς ομιλητές, είχε τραγούδι, αλλά και χορό. Έδειξε πώς οι αγωνιστές του 1821 συνέδεαν τις μάχες τους με τραγούδι, αλλά και χορό. Είπε, επίσης, ότι η εκδήλωση αυτή συνδέεται και με την επέτειο των 200 χρόνων από την Έξοδο του Μεσολογγίου, λόγω του ότι και η Ναύπακτος είχε συμμετοχή σ’ αυτήν. Όπως έχει γραφεί, 320 περίπου Ναυπάκτιοι σκοτώθηκαν στις δύο πολιορκίες του Μεσολογγίου και πολλοί από τους Εξοδίτες ήλθαν στα μέρη της Ναυπάκτου. Οι Σουλιώτες μάλιστα, που αγωνίστηκαν στο Μεσολόγγι, με εντολή του Καποδίστρια ήλθαν και κατοίκησαν στην Ναύπακτο. Τέλος, υπογράμμισε, από τον επίλογο του κ. Νούλα, ότι δεν πρέπει να διακατεχόμαστε ούτε από κόμπλεξ υπεροχής, λόγω των προγόνων, ούτε από κόμπλεξ κατωτερότητας απέναντι στους ξένους.
Ήταν, κατά κοινή ομολογία, μια εξαιρετική τεκμηριωμένη ιστορικά και πρωτότυπη εκδήλωση.
