Η παράδοση της επέκτασης του Μετρό Θεσσαλονίκης προς Καλαμαριά το πρώτο τρίμηνο του 2026, μετρά αντίστροφα και οι δοκιμές έχουν ξεκινήσει. Ήδη από τα τέλη του προηγούμενου μήνα, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει εκδώσει δελτίο Τύπου, με το οποίο ενημερώνει το επιβατικό κοινό για τις τροποποιήσεις των δρομολογίων και τις αστικές λεωφορειακές γραμμές που θα το εξυπηρετούν κατά τη διάρκεια των δοκιμών.
Ωστόσο, η προσωρινή διακοπή, διάρκειας ενός μήνα που ανακοινώθηκε, δημιουργεί εύλογες απορίες: Χρειάζεται; Γιατί δεν έχει γίνει το ίδιο και στην Αθήνα στις διαδοχικές επεκτάσεις του μετρό; Δύο δεδομένα απαντούν σε αυτές τις επιφυλάξεις:
Πρώτον, το μετρό της Θεσσαλονίκης δεν έχει τα ίδια τεχνολογικά χαρακτηριστικά με αυτό της Αθήνας. Μάλιστα, δεν μοιάζουν καθόλου. Είναι ελεγχόμενο από περίπλοκα προγράμματα μέσω ενός δικτύου 5G και οι συρμοί δεν έχουν οδηγό. Τα πάντα τρέχουν αυτόματα από το Κέντρο Ελέγχου. Άρα ο έλεγχος όλων αυτών των συστημάτων και διαδικασιών είναι πολύ πιο περίπλοκος από αυτόν στον οποίον παρεμβαίνει ο ανθρώπινος παράγοντας.
Δεύτερον, η επέκταση προς Καλαμαριά δεν είναι γραμμική. Είναι ένας άλλος κλάδος της γραμμής στην οποία έρχονται να προστεθούν και 15 νέοι συρμοί βελτιωμένης τεχνολογίας σε σχέση με τους 18 που ήδη κυκλοφορούν, ώστε να γίνει εφικτή η μεταξύ τους χρονοαπόσταση ενάμιση λεπτού στις ώρες αιχμής.
Τι σημαίνει όμως η διακοπή λειτουργίας του μέσου και γιατί κρίνεται τόσο αναγκαία; Όπως δηλώνει ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών Νίκος Ταχιάος, «η προσωρινή αυτή διακοπή της λειτουργίας του Μετρό -όσο κι αν αναστατώνει το επιβατικό κοινό- δεν είναι κάτι που μπορούσαμε να αποφύγουμε, αλλά μία αναγκαία διαδικασία για την επισφράγιση και πιστοποίηση της ασφάλειας και της αξιοπιστίας του συστήματος.
Με τον υπουργό Χρήστο Δήμα παρακολουθούμε σε καθημερινή βάση την πορεία του έργου. Δεν υπάρχει περίπτωση η τωρινή διακοπή να υπερβεί τον ένα μήνα. Και σε απόλυτη συνεργασία με τον αναπληρωτή υπουργό Κωνσταντίνο Κυρανάκη έχουμε προσπαθήσει να αναπληρώσουμε τις μετακινήσεις που θα χαθούν με μία επιπλέον γραμμή express και προσθήκη λεωφορείων».
Και συνεχίζει: «Η συγκεκριμένη πρακτική ακολουθείται διεθνώς σε όλα τα σύγχρονα μετρό που λειτουργούν με πλήρως αυτοματοποιημένα συστήματα, καθώς απαιτούνται επαναλαμβανόμενες φάσεις δοκιμών, ελέγχων και πιστοποιήσεων πριν από την οριστική τους παράδοση στο κοινό.
Με άλλα λόγια, η διακοπή δεν είναι επιλογή ευκολίας, αλλά μέρος της τυπικής διαδικασίας που εξασφαλίζει ότι το σύστημα θα αποδοθεί στο κοινό χωρίς αβεβαιότητες και τεχνικούς κινδύνους. Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι αυτή η διακοπή, όσο και αν επιφέρει μια κάποια ταλαιπωρία αποτελεί απόδειξη προόδου, καθώς σηματοδοτεί την είσοδο του έργου στο πιο κρίσιμο και παραγωγικό στάδιο ολοκλήρωσης».
Οι πρώτες τροποποιήσεις στα δρομολόγια ξεκίνησαν από την Δευτέρα 6 Οκτωβρίου με μείωση του ωραρίου λειτουργίας ενώ από Δευτέρα 10 Νοεμβρίου, διανύουμε την περίοδο δοκιμών κατά την οποία απαιτείται η επιβατική λειτουργία του μετρό να διακοπεί πλήρως για διάστημα ενός μήνα.
Η φάση αυτή των δοκιμών περιλαμβάνει την επέκταση των αυτόματων συστημάτων επιτήρησης και ελέγχου των συρμών και τις πρώτες δοκιμές ενσωμάτωσης με τα υπόλοιπα συστήματα σηματοδότησης της βασικής γραμμής και της επέκτασης. Με την ολοκλήρωση της φάσης αυτής θα γίνει επανεκκίνηση με βελτιωμένα και αξιόπιστα συστήματα, ώστε η λειτουργία να είναι πιο ομαλή, πιο ασφαλής και πιο σύγχρονη.
Θα ακολουθήσουν οι Δυναμικές Δοκιμές Τροχαίου Υλικού νέου στόλου και υποσυστημάτων, στη γραμμή και τους σταθμούς του βασικού άξονα και της επέκτασης. Οι δοκιμές σε αυτή τη φάση θα είναι νυχτερινές και κατ’ επέκταση δεν θα διακόψουν τα δρομολόγια, αλλά θα παραμείνει για όλο το 2026, ο γνωστός περιορισμός στις νυχτερινές και πρώτες πρωινές ώρες, όπως ήδη εφαρμόστηκε, μέχρι και τη διακοπή της λειτουργίας. Στόχος είναι, σταδιακά, να προστίθενται στο δίκτυο όσοι από τους νέους 15 συρμούς θα ολοκληρώνουν το σύνολο των δοκιμών τους.
Η δεύτερη καθολική διακοπή που θα ακολουθήσει στο πρώτο τρίμηνο της νέας χρονιάς, αποτελεί το τελικό και αναγκαίο στάδιο πριν από την ασφαλή ενοποίηση των δύο γραμμών. Έχει στόχο τη βέλτιστη ενοποίηση των συστημάτων, την πραγματοποίηση σεναρίων κανονικής λειτουργίας και την πιστοποίηση ασφάλειας από το εξειδικευμένο φορέα πιστοποίησης.
Προγραμματίζεται για λίγο πριν την παράδοση της επέκτασης -πιθανόν για τον Φεβρουάριο- ωστόσο ο ακριβής χρόνος θα μας είναι γνωστός μετά τις γιορτές των Χριστουγέννων. Όπως επισημαίνει και ο υφυπουργός, «η δεύτερη διακοπή της λειτουργίας είναι αναπόφευκτη, καθώς συμπεριλαμβάνει τις τελικές δοκιμές ενοποίησης των συστημάτων, σενάρια λειτουργίας και την πιστοποίηση ασφαλείας του συστήματος από την TUV Rheinland».
Στην τελευταία φάση των δοκιμών θα περιλαμβάνεται και το trial run του λειτουργού THEMA και η πιστοποίηση διαδικασιών λειτουργού, σε σενάρια κανονικής και υποβαθμισμένης λειτουργίας της ενιαίας γραμμής. Κατά τη φάση αυτή δεν θα επηρεαστεί η επιβατική λειτουργία της βασικής γραμμής που θα διεξάγεται κανονικά με εξαίρεση τους συρμούς που θα οδεύουν προς/από Καλαμαριά και για τα οποία ο Σταθμός Μαρτίου θα χρησιμοποιείται ως τερματικός.
Όλα γίνονται για την ασφάλεια και κάθε διακοπή, κάθε δοκιμή και τεχνική φάση υπηρετούν τον ίδιο στόχο: ένα μετρό που θα λειτουργεί αξιόπιστα και με ασφάλεια. Όπως πρόσφατα δήλωσε ο κ. Ταχιάος και από το βήμα της Βουλής: «Παραδίδουμε το Μετρό, όταν αυτό θα είναι απολύτως ασφαλές και λειτουργικό για τους πολίτες. Είμαστε περήφανοι για το έργο και προχωρούμε πλέον και στη δρομολόγηση της επέκτασής του στη Βορειοδυτική Θεσσαλονίκη».
