Σε νέα φάση περνά ο στρατηγικός σχεδιασμός του Υπουργείου Πολιτισμού για την προστασία, αποκατάσταση και ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου της Αρχαίας Ολυμπίας.
Σε συνέχεια της ολοκλήρωσης και απόδοσης στο κοινό, τον Απρίλιο του 2026, τριών σημαντικών αποκατεστημένων μνημείων -της παλαιοχριστιανικής βασιλικής/εργαστήριο του Φειδία, τις θέρμες του Λεωνιδαίου και τις νότιες θέρμες- το Υπουργείο προχωρά, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, σε νέα δέσμη παρεμβάσεων, με στόχο την περαιτέρω προστασία και ανάδειξη των αρχαιολογικών καταλοίπων, τη διεύρυνση του επισκέψιμου αρχαιολογικού χώρου και τη συνολική αναβάθμιση της εμπειρίας των επισκεπτών.
Στο πλαίσιο αυτό, προχωρά η αποκατάσταση και η ανάδειξη της «Οικίας του Νέρωνα», η οποία αποτελεί οικοδομική φάση του συγκροτήματος των Νοτιοανατολικών Θερμών. Το έργο περιλαμβάνει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα εργασιών αναστήλωσης και συντήρησης, με στόχο την προστασία και ανάδειξη των σωζόμενων αρχιτεκτονικών και διακοσμητικών στοιχείων του μνημείου και την ασφαλή ένταξή του στην περιήγηση του αρχαιολογικού χώρου.
Τρία έργα συνολικού προϋπολογισμού περίπου 4.000.000 ευρώ
Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Η Αρχαία Ολυμπία βρίσκεται στο επίκεντρο ενός ολοκληρωμένου και μακρόπνοου σχεδιασμού του Υπουργείου Πολιτισμού για την προστασία, αποκατάσταση και ανάδειξη του μοναδικού μνημειακού της πλούτου. Μετά την ολοκλήρωση και απόδοση στο κοινό τριών αποκατεστημένων μνημείων, της παλαιοχριστιανικής βασιλικής ή εργαστηρίου του Φειδία, του συγκροτήματος των νοτίων θερμών και των θερμών του Λεωνιδαίου, περνάμε σε μια νέα φάση παρεμβάσεων με τρία ακόμη σημαντικά έργα, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 4.000.000 ευρώ, τα οποία βρίσκονται ήδη σε φάση υλοποίησης.
Πρόκειται για την αποκατάσταση και ανάδειξη του ρωμαϊκού Οκταγώνου, της λεγόμενης ”Οικίας του Νέρωνα”, την γ’ φάση αποκάλυψης και ανάδειξης του Γυμνασίου, καθώς και την προστασία και αποκατάσταση του αναλήμματος των Θησαυρών του Κρονίου Λόφου. Τα έργα χρηματοδοτούνται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα “Δυτική Ελλάδα 2021-2027” και με εθνικούς πόρους του Υπουργείου Πολιτισμού. Ευχαριστώ τον περιφερειάρχη Νεκτάριο Φαρμάκη για την εξαιρετική του συνεργασία και τη συναντίληψή του στην προτεραιότητα του Πολιτισμού.
Οι νέες παρεμβάσεις εντάσσονται σε ενιαίο στρατηγικό σχεδιασμό, με στόχο την ολοκληρωμένη προστασία των μνημείων, την αποκατάσταση της ιστορικής και χωρικής συνέχειας του αρχαιολογικού χώρου και τη διεύρυνση του επισκέψιμου και αναγνωρίσιμου μνημειακού του αποθέματος. Ιδιαίτερη σημασία έχει η συνέχιση της ανάδειξης των μνημείων της ρωμαϊκής περιόδου, με την Οικία του Νέρωνα να προστίθεται σταδιακά στην αφήγηση της Ολυμπίας, πέρα από τα μνημεία της κλασικής αρχαιότητας. Με τον τρόπο αυτό, αναδεικνύεται πληρέστερα η διαχρονική ιστορία του ιερού και η εξέλιξή του στους αιώνες. Παράλληλα με τις επεμβάσεις στα μνημεία, το Υπουργείο Πολιτισμού έχει βελτιώσει τις υποδομές προσβασιμότητας και εξυπηρέτησης των επισκεπτών, με την ανάπτυξη προηγμένων ψηφιακών υπηρεσιών, και για άτομα με προβλήματα ακοής και όρασης, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μια σύγχρονη και ολοκληρωμένη εμπειρία επίσκεψης για όλους. Με σταθερό προσανατολισμό στην προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, συνεχίζουμε να επενδύουμε στην Αρχαία Ολυμπία, έναν αρχαιολογικό χώρο παγκόσμιας ακτινοβολίας, ώστε να παραμείνει ζωντανός και προσβάσιμος στις επόμενες γενιές».
Ίδιος χώρος με διαφορετική λειτουργία
Το συγκρότημα των Νοτιοανατολικών Θερμών αποτελεί σημαντικό αρχαιολογικό σύνολο με διαδοχικές οικοδομικές φάσεις.
Η «Οικία Νέρωνα» και οι Νοτιοανατολικές Θέρμες είναι δύο διαδοχικές οικοδομικές φάσεις του ίδιου χώρου με διαφορετική λειτουργία. Η «Οικία Νέρωνα» ξεκίνησε τη λειτουργία της τον 5ο αι.π.Χ. ως Ιερό της Εστίας, ενώ τον 3ο αι. π.Χ. προστέθηκαν στοά και βοηθητικοί χώροι. Μεταξύ του 65-67 μ.Χ. ανεγέρθηκε εκεί πολυτελής έπαυλη για τη φιλοξενία του αυτοκράτορα Νέρωνα κατά την επίσκεψή του στην Ολυμπία, η οποία, στη συνέχεια, λειτούργησε ως επίσημος ξενώνας. Η έπαυλη περιλάμβανε μεγάλη περίστυλη αυλή, δωμάτια και κήπους, ενώ στο νότιο τμήμα της υπήρχαν λουτρικές εγκαταστάσεις. Στις αρχές του 3ου αι. μ.Χ. ο χώρος αναδιαμορφώθηκε και δημιουργήθηκε το συγκρότημα των νοτιοανατολικών θερμών. Το κτήριο μετατράπηκε σε δημόσια λουτρά με κεντρικό στοιχείο το «Οκτάγωνο», μια μνημειακή θολωτή αίθουσα που αποτελούσε τον θερμό χώρο. Οι θέρμες ενσωμάτωσαν και επαναχρησιμοποίησαν τμήματα της έπαυλης. Στους χώρους του μνημείου σώζονται διάφορα λίθινα και κεραμικά στοιχεία, όπως αρχιτεκτονικά μέλη, μαρμάρινες πλάκες, ένας λίθινος ποδονίφτης, καθώς και κεραμικά στοιχεία που συνδέονται με τα υπόκαυστα και τα συστήματα αγωγών.
Το έργο περιλαμβάνει εργασίες για την αποκατάσταση, προστασία και ανάδειξη του μνημείου, όπως τη μερική αναστήλωση τμημάτων της τοιχοποιίας και της θολοδομίας, την αποκατάσταση των ανοιγμάτων και την ανάταξη κατακείμενων αρχιτεκτονικών μελών, την αποκάλυψη και προστασία του ψηφιδωτού δαπέδου με την κατασκευή νέου στεγάστρου, τη διαμόρφωση περιηγητικής διαδρομής και την ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου. Οι προτεινόμενες λύσεις αποσκοπούν στην άμεση προστασία και μακροχρόνια διατήρηση των αυθεντικών στοιχείων, εξασφαλίζοντας παράλληλα ασφαλή πρόσβαση. Η διαδρομή περιήγησης είναι απαραίτητο να εξυπηρετεί τους στόχους της επισκεψιμότητας και της προσβασιμότητας, χωρίς, όμως, να επιβαρύνει τα αυθεντικά δάπεδα, τα ψηφιδωτά και τις συμπληρώσεις τους ή να περιορίζει τη δυνατότητα μελλοντικής συντήρησής τους.
* Στη φωτογραφία που παραχωρείται από το ΥΠΠΟ, εικονίζεται άποψη του μνημείου από τα νοτιοδυτικά: Υφιστάμενη κατάσταση με υποστηλώματα
