Με λαμπρότητα και ιερά κατάνυξη, η πόλη των Πατρών εόρτασε τον Άγιο Ανδρέα, ο οποίος στην Πάτρα έφθασε μετά από την μεγάλη Αποστολική περιοδεία, ανά τον τότε γνωστό κόσμο, δίδαξε και επισφράγισε με την μαρτυρική επί χιαστού Σταυρού θυσία του, αυτή την διδασκαλία, την μαρτυρία και ομολογία.
Στον Όρθρο της Εορτής, στο περικαλλή Ναό του Αποστόλου Ανδρέου, χοροστάτησε ο Μητροπολίτης Σερρών και Νιγρίτης κ. Θεολόγος, ενώ της πολυαρχιερατικής Θείας Λειτουργίας προέστη και κήρυξε τον θείο λόγο ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεος, ο οποίος τυγχάνει και Αντιπρόεδρος της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος,.
Ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιερόθεος στο κήρυγμά του ως εκπρόσωπος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, Προέδρου της Ιεράς Συνόδου και των Μελών αυτής μετέφερε τις ευχές τους στον Μητροπολίτη Πατρών κ. Χρυσόστομο, σε όλο το πλήρωμα της Ιεράς Μητροπόλεως Πατρών και τους άρχοντες όλης της Περιφέρειας.
Ειδικά για τον Μητροπολίτη Πατρών κ. Χρυσόστομο είπε ότι όλοι γνωρίζουν και εκτιμούν τα χαρίσματα που τον περικοσμούν, φυσικά, διοικητικά και εκκλησιαστικά, καθώς επίσης ότι ποιμαίνει την Ιερά Μητρόπολη με ευπρέπεια, ιεροπρέπεια, σύνεση, νηφαλιότητα, διάκριση, ιεραποστολικό ζήλο, αγάπη προς τον Θεό και τους ανθρώπους.
Έπειτα, ανέλυσε τον λόγο του αγίου Ανδρέα του Πρωτοκλήτου, του πολιούχου και προστάτη της πόλης των Πατρών, όταν του ανακοινώθηκε το μαρτύριο διά του Σταυρού: «Ω Σταυρέ, τον οποίον πάλαι επόθουν, ιδού τώρα όπου απολαμβάνω την τελείωσιν του πόθου μου».
Ανέλυσε ότι ο Σταυρός του Χριστού τον οποίο ποθούσε ο άγιος Ανδρέας, δεν είναι ξύλον καταισχύνης, αλλά ξύλον θριάμβου και νίκης εναντίον του θανάτου, του διαβόλου και της αμαρτίας και συνδέεται αναπόσπαστα με την Ανάσταση του Χριστού και την αιώνια ζωή. Μια θεολογία που διασπά το μυστήριο του Σταυρού από το μυστήριο της δόξας είναι «ψευδομόρφωση» στην ορθόδοξη θεολογία.
Κατά τον άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό ο Σταυρός του Χριστού είναι «αμαρτίας αναίρεση, φυτόν αναστάσεως, ξύλο ζωής αιωνίου». Το μυστήριο του Σταυρού και της Αναστάσεως του Χριστού είναι η βάση όλων των Μυστηρίων και της ασκητικής ζωής.
Κατέληξε ότι αυτό το μυστήριο του Σταυρού και της Αναστάσεως του Χριστού, το οποίο βίωσαν όλοι οι άγιοι και ο άγιος Ανδρέας να εμπνέει όλους, τους σταυρωμένους και σταυρωτές, για την ειρήνη του κόσμου και των καρδιών μας».
Μετά την Θεία Λειτουργία, τελέστηκε η καθιερωμένη Δοξολογία, προεξάρχοντος του Μητροπολίτη Πατρών κ. Χρυσοστόμου.
Ο Μητροπολίτης Πατρών, στο προσφώνημά του, ανέφερε τα εξής:
Κατά την λαμπράν και εύσημον αυτήν ημέρα κατά την οποίαν, η Αποστολική και περιάκουστος πόλις και Ιερά Μητρόπολις των Πατρών τιμά, τον Πρωτόκλητον Απόστολον Ανδρέαν, αισθάνομαι την πηγαίαν εσωτερικήν ανάγκην και επιτακτικόν το χρέος, να εκφράσω, όση δύναμις εν εμοί, την δόξαν και την ευχαριστίαν προς τον εν Τριάδι προσκυνούμενον Θεόν ημών, διότι μας αξίωσε και εφέτος, να εορτάσωμε την Ιεράν και πανέορτον μνήμην του Πρωτοκλήτου των Αποστόλων Αγίου Ανδρέου, ο οποίος έφθασε μέχρις εδώ, όπου εδίδαξε διά την Αλήθειαν και εφώτισε τους εν τω σκότει της ειδωλομανίας και της αμαρτίας καθεύδοντας και επεκύρωσε αυτήν του την διδασκαλίαν με το, επί χιαστού Σταυρού, κατά την παράδοσιν, μαρτύριόν του.
Ευγνωμόνως, εν τω προσώπω Σας άγιε Ναυπάκτου ευχαριστούμε τον Μακαριώτατον Αρχιεπίσκοπον Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμον και Υμάς προσωπικώς, διότι προεξήρχατε της Θείας Λειτουργίας και εκηρύξατε εμπνευσμένα, όπως πάντοτε, θεολογικώτατα, ως βαθυνούστατος και δεινός θεολόγος πηγαία και θαυμάσια τον θείον λόγον, μεταφέροντες και το μήνυμα της αγάπης του Μακαριωτάτου και της Ιεράς Συνόδου.
Ευχαριστώ και όλους τους Αγίους Αρχιερείς, εις τους οποίους ανεφέρθην εκτενώς χθες κατά τον Εσπερινόν και τους οποίους ονομαστικώς και τώρα ευγνωμόνως θα αναφέρω, διά την τιμήν της ενταύθα παρουσίας των, την αγάπην, τον κόπον, την ευγένειαν και την καλωσύνη τους και διά την μεγίστην χαράν που μας έδωσαν με την συμμετοχήν τους στην λαμπράν πανήγυρίν μας.
Βεβαίως τον προαναφερθέντα Σεβασμιώτατον Μητροπολίτην Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεον.
Τους Σεβασμιωτάτους Μητροπολίτας:
Σερρών και Νιγρίτης κ. Θεολόγον
Κισάμου και Σελίνου κ. Αμφιλόχιον
Κηφισίας, Αμαρουσίου, Ωρωπού και Μαραθώνος κ. Κύριλλον
Τρίκκης, Γαρδικίου και Πύλης κ. Χρυσόστομον
Κινσάσας κ. Θεοδόσιον,
Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Ιερώνυμον,
Κανάγκας κ. Χαρίτωνα
και τους Θεοφιλεστάτους Επισκόπους,
Αλμωπίας κ. Στέφανον και Κερνίτσης κ. Χρύσανθον.Ευχόμεθα τα έτη Σας να είναι πάμπολλα, πλήρη χάριτος και ευλογιών από τον Θεόν, προς δόξαν του Παναγίου Ονόματος Αυτού και σωτηρίαν ψυχών.
Από το ιερόν αυτό Αποστολείον, όπου η πανσεβάσμιος Κάρα, ο Σταυρός του Μαρτυρίου και ο τάφος του Πρωτοκλήτου, ευλαβώς προσκυνούμε τον της Ορθοδοξίας πρώτον, τον Παναγιώτατον και Οικουμενικόν Πατριάρχην κ.κ. Βαρθολομαίον.
Σήμερον, εις το Φανάριον, εις το σεπτόν κέντρον της Ορθοδοξίας, εορτάζουν με εκκλησιαστικήν λαμπρότητα την Θρονικήν Εορτήν, αφού ο Απόστολος Ανδρέας είναι ο Ιδρυτής και της εκεί Εκκλησίας.
Αλλά και εις την Αγίαν γην όπου έστησαν οι πόδες οι Άγιοι του Κυρίου και όπου ο Απόστολος Ανδρέας έζησε και απ’ όπου εξήλθεν ίνα εις σωτηρίαν τα έθνη αλιεύση, νοερώς προσκυνούμεν και ευλαβώς τα δέοντα εν σεβασμώ και τιμή, ευχόμεθα προς την Α.Θ.Μ., τον Πατριάρχην Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλον και εις την περί αυτόν Αγιοταφιτικήν Αδελφότητα, δεόμενοι του Κυρίου ίνα επιστηρίζη αυτούς εις το δύσκολον έργον τους και μάλιστα υπό συνθήκας, ως έχουν διαμορφωθή πλέον οι καταστάσεις με τον πόλεμον εις Μέσην Ανατολήν, υπέρ καταπαύσεως του οποίου τον Κύριον καθικετεύομεν.
Τούτο πράττομεν και διά την κατάπαυσιν του πολέμου και εις Βορράν μεταξύ, δυστυχώς, ομοδόξων Λαών, της Ρωσίας και της Ουκρανίας.
Έτι δε νοερώς την μαρτυρικήν μεγαλόνησον την Ελληνικοτάτην Κύπρον, σήμερον, ιδιαιτέρως επισκεπτόμεθα και εις την φυλακισμένην εις τα κατεχόμενα εδάφη, περίπυστον και γεραράν Μονήν του Πρωτοκλήτου εισερχόμεθα και το άγιον εικόνισμά του κατασπαζόμεθα, μπροστά εις το οποίον ιερά κανδήλα καίει, προσφορά των Πατρέων διά των χειρών της εμής ταπεινότητος.
Τον Απόστολον παρακαλούμεν, ίνα μεσιτεύση προς Κύριον, ώστε να απελευθερωθούν τα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου και να παύση η κατάφορη αυτή αδικία, η οποία αποτελεί εντροπή για τον κόσμον ολόκληρον.
Αδελφοί μου, ο Απόστολος Ανδρέας, όπως και όλοι οι Απόστολοι, εξήλθον εις συνάντησιν των Λαών, διελέχθησαν, εκήρυξαν, επόνεσαν, εμαρτύρησαν, αλλά ενίκησαν διά του πάθους και του Σταυρού και ωδήγησαν τους Λαούς εις την Ανάστασιν και εις την σωτηρίαν.
Ίσως μικρά η ανύπαρκτος είναι η διαφορά μεταξύ του τότε και του τώρα κόσμου. Όθεν η διδασκαλία του Αποστόλου Ανδρέου καθίσταται πάνυ απαραίτητος και οπωσδήποτε επίκαιρος.
Και είναι αυτή αύτη η διδασκαλία της Εκκλησίας, η οποία εξέρχεται προς τον κόσμον, ίνα ομιλήση περί της Αληθείας, να διαλεχθή εν αγάπη με τον σύγχρονον άνθρωπον και ίνα πάντως σώση τον κόσμον, ουδόλως αφισταμένη της αποκεκαλυμμένης από τον Θεόν Αληθείας και της Αποστολοπαραδότου Ορθοδόξου πίστεως και αγίας Παραδόσεως.
Οι προκλήσεις είναι πολλές και τα γεγονότα εξελίσσονται ραγδαία. Ένας οδωστρωτήρας έρχεται η μάλλον ήλθε, να αλλάξη η καλύτερον να καταλύση τα πάντα. Οι Απόστολοι μας διδάσκουν πως πρέπει να στεκώμεθα, να αντιστεκώμεθα και να προχωρήσωμε. Δηλαδή με βαθειά πίστιν εις τον Θεόν, με αγάπη, με διάλογον, με υπομονήν και επιμονήν και οπωσδήποτε με πιστότητα εις όσα εδιδάχθημεν και αν χρειασθή και με την προσφοράν της ζωής μας.
Προ ολίγων ημερών, εις την τελετήν ενάρξεως του Θεολογικού Συνεδρίου εις τας Αθήνας, ο Παναγιώτατος και Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, είπε μεταξύ των άλλων:
«Εις την εποχήν μας, η Εκκλησία και η Θεολογία της ευρίσκονται αντιμέτωποι με νέας συνθήκας και πολλάς μεγάλας προκλήσεις. Και η συνάντησις με τον σύγχρονον κόσμον οφείλει όμως να εκτυλίσσεται εν πιστότητι προ τον «ουκ εκ του κόσμου χαρακτήρα της Εκκλησίας και με γνώσιν και οξύ αισθητήριον διά τα νέα ιστορικά δεδομένα».
Κατακλείοντες το προσφώνημά μας Αδελφοί και πατέρες αγαπητοί, αποστέλλομεν τους αδελφικούς εν Κυρίω ασπασμούς, τους εγκαρδίους χαιρετισμούς και την εν Χριστώ αγάπην μας, προς τους όπου γης Αδελφούς μας Πατρινούς και Αχαιούς και Έλληνας Ορθοδόξους Χριστιανούς, προς πάντα Ορθόδοξον αδελφόν και πάντα άνθρωπον, εν απάση τη δεσποτεία Κυρίου, ευχόμενοι έτη όλβια, πολλά και ευλογημένα παρά Κυρίου, όπως και από μυχίων καρδίας ευχόμεθα: «Πανευφρόσυνα Χριστούγεννα».
