Με ιδιαίτερη επιτυχία και αυξημένο επιστημονικό ενδιαφέρον συνεχίσθηκαν σήμερα, Σάββατο 25 Απριλίου 2026, στην Αίθουσα Συνεδρίων της Πατριαρχικής Βιβλιοθήκης, οι εργασίες του Διεθνούς Συνεδρίου με θέμα: «Αλεξάνδρεια και Δύση: Εκκλησιαστική Ιστορία και Γεωπολιτική», το οποίο διοργανώνει το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας σε συνεργασία με το Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας.
Η δεύτερη ημέρα των εργασιών επιβεβαίωσε το υψηλό Ακαδημαϊκό επίπεδο του Συνεδρίου και ανέδειξε εκ νέου τον ιστορικό ρόλο της Αλεξάνδρειας ως τόπου θεολογικής σκέψεως, εκκλησιαστικής μαρτυρίας και γόνιμης συνάντησης Ανατολής και Δύσης.
Κατά τη Β΄ Συνεδρία, υπό την Προεδρία του Καθηγητού Ιωάννη Παναγιωτόπουλου, Προέδρου Τμήματος Θεολογίας ΕΚΠΑ, ανέπτυξαν τις εισηγήσεις τους ο Καθηγητής κ. Απόστολος Κραλίδης, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού ΑΠΘ, με θέμα: «Αλεξάνδρεια και Δύση: Θρησκευτικός πλουραλισμός και η διαμόρφωση ταυτοτήτων στην Ύστερη Αρχαιότητα», οι Γρηγόριος Λιάντας, Αν. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ και ο Νικόλαος Τζουμέρκας, μεταδιδακτορικός Ερευνητής ΑΠΘ, με θέμα: «Το ζήτημα του πρωτείου στην επιστολογραφία του πάπα Γρηγορίου Α΄ με τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Ευλόγιο», και ο Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ κ. Χρήστος Αραμπατζής, με θέμα: «Πατερική αυθεντία και εκκλησιαστική διπλωματία: Η χρήση της τριαδολογίας του Κυρίλλου Αλεξανδρείας στις προσπάθειες προσέγγισης Ανατολής και Δύσης».
Κατά τη Γ΄ Συνεδρία, υπό την Προεδρία του Καθηγητού Αποστόλου Κραλίδη, μίλησαν ο Ιωάννης Παναγιωτόπουλος, με θέμα: «Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας έναντι της σύγκρουσης Πρεσβυτέρας και Νέας Ρώμης επί Μεγάλου Φωτίου», ο Καθηγητής κ. Εμμανουήλ Καραγεωργούδης, Κοσμήτορας Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ, με θέμα: «Ο Κύριλλος Λούκαρις και η αναζήτηση προτεσταντικών ερεισμάτων έναντι της Ρωμαιοκαθολικής επέκτασης», καθώς και ο Καθηγητής κ. Αθανάσιος Καψάλης, Πρόεδρος ΑΕΑΑ, με θέμα: «Η χριστιανική ζωή και η μαρτυρία στην Αλεξάνδρεια των Μαμελούκων (13ος – αρχές 16ου αι.)».
Μετά από ουσιαστική και γόνιμη συζήτηση επί των θεμάτων που αναπτύχθηκαν στην ανωτέρω συνεδρίαση, ιδιαιτέρως δε υπό το φως των σοφών, πατρικών τοποθετήσεων τουΠατριάρχου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ. Θεοδώρου Β΄, οι οποίες προσέδωσαν βάθος και εκκλησιαστικό παλμό στον διάλογο, ακολούθησε η Δ΄ Συνεδρία, υπό την Προεδρία του Καθηγητού κ. Αθανασίου Καψάλη, κατά την οποία ανέπτυξαν τις εισηγήσεις τους ο Επ. Καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής ΕΚΠΑ κ. Γεώργιος Πιτσινέλης, με θέμα: «Η Αλεξανδρινή πατερική παράδοση στα τυπογραφεία τςη Δύσης (15ος. – 17ος αι.), Εκδοτικά δίκτυα και εκκλησιαστική γεωπολιτική»και η Επ. Καθηγήτρια Σχολής Ανθρωπιστικών Σπουδών Ιονίου Πανεπιστημίου κ. Αικατερίνη Κορρέ, με θέμα: «Γεωπολιτική, οικονομία και θρησκεία στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Ο θεσμός του Βενετικού Προξενείου στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου».
Κατά την Ε΄ και τελευταία Συνεδρία, υπό την Προεδρία του Αν. Καθηγητού, Προέδρου Εποπτικής Επιτροπής του ΕΙΒΜΣΒ, κ. Παναγιώτη Τζουμέρκα, παρουσιάσθηκε η εισήγηση του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Μαρεώτιδος κ. Δαμασκηνού με θέμα: «Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και η Εκκλησία της Ρώμης στον 20ό και 21ο αιώνα: Πορεία διαλόγου και κοινή μαρτυρία απέναντι στις προκλήσεις της σύγχρονης εποχής», ενώ ακολούθησε η εισήγηση του Δρ. Θεολογίας ΑΠΘ, Ερευνητή Ορθοδόξου Κέντρου Πατερικών Μελετών Καΐρου κ. George Farag, με θέμα: «Η σχέση της Κοπτικής Εκκλησίας με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία».
Προ της περατώσεως της Συνεδρίας, ο Μακαριώτατος μοιράσθηκε με τους συνέδρους πολύτιμα ιστορικά στοιχεία και προσωπικές αναμνήσεις αναφορικώς προς τον καθοριστικό ρόλο του μακαριστού Πατριάρχου Αλεξανδρείας κυρού Παρθενίου Γ΄ στους διαχριστιανικούς διαλόγους. Ετόνισε ότι οι συχνές επαφές και συναντήσεις του με Επισκόπους και εκπροσώπους της Καθολικής Εκκλησίας, στο πλαίσιο θεολογικών διαλόγων και πρωτοβουλιών συνεργασίας, συνέβαλαν ουσιωδώς ώστε το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας να προσεγγίσει ακόμη περισσότερο τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Η σοφία, η ευρύτατη μόρφωση και η χαρισματική προσωπικότητά του υπήρξαν πολύτιμα εφόδια για την υπέρβαση δυσκολιών και την οικοδόμηση ουσιαστικών γεφυρών επικοινωνίας.
Δεν παρέλειψε επίσης να υπογραμμίσει τη σημαντική συμβολή και τον ενεργό ρόλο του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας στο Συμβούλιο Εκκλησιών της Μέσης Ανατολής και στο Συμβούλιο Εκκλησιών της Αιγύπτου. Μέσα από τις εργασίες και τις συναντήσεις των θεσμών αυτών καλλιεργείται διαρκώς η επικοινωνία με τους Ηγέτες της Καθολικής Εκκλησίας, γεγονός που φέρει τις Εκκλησίες εγγύτερα τόσο στον διάλογο όσο και στην ουσιαστική συνεργασία, ιδιαιτέρως επί ζητημάτων που αφορούν την ευαίσθητη περιοχή στην οποία ζούμε και διακονούμε.
Όλα τα ανωτέρω, ετόνισε ο Μακαριώτατος, μαρτυρούν ότι ο διάλογος δεν αποτελεί ουτοπία, αλλά ζώσα πραγματικότητα, η οποία συνεχώς αναπτύσσεται και διαθέτει μέλλον προς όφελος των Εκκλησιών και ολοκλήρου της ανθρωπότητος.
Κλείνοντας, επεσήμανε ότι αυτή η πορεία διαλόγου δεν αφορά μόνον δύο Εκκλησίες, αλλά ολόκληρη την ανθρωπότητα· διότι σε έναν κατακερματισμένο κόσμο, κάθε προσπάθεια συμφιλιώσεως αποτελεί ισχυρή υπενθύμιση ότι η ενότητα παραμένει εφικτή.
Ο Μακαριώτατος συνεχάρη θερμώς τους διοργανωτές, τους εισηγητές και όλους τους συμμετέχοντες, τονίζοντας ότι το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας θα συνεχίσει να στηρίζει πρωτοβουλίες επιστημονικού διαλόγου, ιστορικής μνήμης και ουσιαστικής μαρτυρίας στον σύγχρονο κόσμο.
Να σημειωθεί ότι επί τη σημερινή μνήμη του Αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Μάρκου – Θρονική εορτή του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, τελέσθηκε το πρωί Θεία Λειτουργία στο Πατριαρχικό Παρεκκλήσιο των Αγίων Θεοδώρων, χοροστατούντος του Πατριάρχου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ. Θεοδώρου Β΄, παρουσία όλων των Καθηγητών και συμμετεχόντων του Συνεδρίου.
Συμπροσευχόμενοι παρέστησαν ο Μητροπολίτης Γουινέας και Αγίου Μαυρικίου κ. Γεώργιος, ο Μητροπολίτης Ταμιάθεως κ. Γερμανός και ο Επίσκοπος Μαρεώτιδος κ. Δαμασκηνός, Πατριαρχικός Επίτροπος Αλεξανδρείας.
Την ίδια ημέρα, ο Πατριάρχης δέχθηκε στην Αίθουσα του Θρόνου ομάδα προσκυνητών από την Εκκλησία της Ρουμανίας, οι οποίοι, μετά τη συνάντησή τους με τον Μακαριώτατο, ξεναγήθηκαν στους χώρους της Πατριαρχικής Καθέδρας.
