Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 16 Μαρτίου η καθιερωμένη εαρινή Σύναξη των Κατηχητών και Κατηχητριών των Ενοριών της Μητροπόλεώς Νέας Σμύρνης στον Ιερό Ναό Αγίου Παντελεήμονος Τραχώνων (Αλίμου).
Η Σύναξη ξεκίνησε στις 6.00 μ.μ. με την τέλεση της κατανυκτικής Ακολουθίας του Μεγάλου Αποδείπνου. Εν συνεχεία ο Μητροπολίτης κ. Συμεών παρουσίασε τον εισηγητή, Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη π. Γεννάδιο Κουτσόπουλο, Ιεροκήρυκα και Υπεύθυνο Νεότητας της Ι. Μητρ. Μεσογαίας και Λαυρεωτικής, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα «Πως θα μιλήσουμε στα παιδιά για την ιερά Εξομολόγηση».
* * *
Αρχικά, ο εισηγητής π. Γεννάδιος επικεντρώθηκε στην προσέγγιση του μυστηρίου της εξομολόγησης στο πλαίσιο της κατηχητικής διακονίας, χωρισμένη σε τρεις βασικούς άξονες: τη θεολογική βάση, τις πρακτικές προτάσεις για τα παιδιά και τη σημασία της προσωπικής πείρας των διδασκόντων.
α) Θεολογική θεμελίωση και η έννοια της αμαρτίας: Η μετάνοια περιγράφεται ως μία πανανθρώπινη και διαχρονική ανάγκη του ανθρώπου να εξηλεωθεί και να βρεί τη συνείδησή του. Η αμαρτία ορίζεται θεολογικά όχι απλώς ως μία αστοχία, αλλά ως αποστασία και επανάσταση του πλάσματος έναντι του Δημιουργού.
Οι εντολές του Θεού παρομοιάζονται με τις «προδιαγραφές του κατασκευαστή» που εξασφαλίζουν την υγεία της ψυχής και του σώματος, την ελευθερία και την ευτυχία. Η παραβίαση αυτών των προδιαγραφών οδηγεί αναπόφευκτα στη φθορά και τον θάνατο, όμως ο Θεός, μέσω του Χριστού, προσέφερε τη δυνατότητα της αληθινής μετάνοιας. Το μυστήριο της εξομολόγησης ιδρύθηκε από τον ίδιο τον Κύριο μετά την Ανάστασή Του, όταν έδωσε στους Αποστόλους την εξουσία «του δεσμείν και λύειν» αμαρτίες.
β) Πρακτικές προσεγγίσεις για τα παιδιά: Η κατήχηση πρέπει να προσαρμόζεται ανάλογα με την ηλικία των παιδιών, χρησιμοποιώντας εικόνες και παραδείγματα: Εικόνες για μικρά παιδιά: Η ψυχή παρομοιάζεται με τα ολόλευκα ρούχα του βαπτίσματος που λερώνουν και χρειάζονται πλύσιμο, ή με το βάρος μιάς ασήκωτης σχολικής τσάντας που νιώθουμε την ανάγκη να αφήσουμε στην άκρη για να τρέξουμε ελεύθερα.
Κατόπιν αξιοποιούμε τις διδακτικές ιστορίες: Χρησιμοποιούμε παραδείγματα από την Αγία Γραφή, όπως η πτώση των πρωτοπλάστων (για το θέμα των δικαιολογιών), ο Δαβίδ, ο Νεεμάν ο Σύρος και η παραβολή του Ασώτου Υιού (από την Καινή Διαθήκη).
Επίσης, η χαρά στον ουρανό: Είναι σημαντικό να τονίζεται στα παιδιά ότι η μετάνοιά τους προκαλεί πανηγύρι στον ουρανό και μεγάλη χαρά στους αγγέλους.
Τέλος, έχουμε τα παραδείγματα Αγίων: Αναφέρεται η οσία Μαρία η Αιγυπτία και ο όσιος Παΐσιος, ο οποίος χρησιμοποιούσε την εικόνα του σκαλίσματος του κήπου για να περιγράψει την εξομολόγηση ως την αφαίρεση των «αγκαθιών» που πνίγουν την ψυχή.
γ) Προετοιμασία και υπέρβαση δισταγμών: Ο π. Γεννάδιος υπογραμμίζει την ανάγκη για διάκριση κατά την προετοιμασία των παιδιών: Αποφυγή καταλόγων αμαρτημάτων. Η χρήση έτοιμων καταλόγων θεωρείται επικίνδυνη, καθώς μπορεί να διδάξει στα παιδιά αμαρτίες που δεν γνωρίζουν.
Τρεις άξονες εξέτασης: Προτείνεται στα παιδιά να σκέφτονται τη σχέση τους με τον Θεό (προσευχή, εκκλησιασμός), τη σχέση τους με τους άλλους (τσακωμοί, αδικία) και τη σχέση με τον εαυτό τους (ζήλεια, εσωτερικοί λογισμοί).
Η διαδικασία στο πετραχήλι: Πρέπει να εξηγείται στα παιδιά ότι ο ιερέας είναι ο ορατός μάρτυρας, αλλά ο Χριστός είναι αυτός που ακούει και συγχωρεί, κάνοντας την ψυχή ανάλαφρη και ξεκούραστη.
Τελειώνοντας την εισήγησή του ο π. Γεννάδιος επισήμανε την προσωπική πείρα και τον Πνευματικό ως οδηγό. Τόνισε πως οι κατηχητές και οι ιερείς δεν μπορούν να μιλήσουν αποτελεσματικά για την εξομολόγηση αν δεν έχουν οι ίδιοι προσωπικό βίωμα μετάνοιας και τακτικής συμμετοχής στο μυστήριο. Η εξομολόγηση αποτελεί το θεμέλιο για την πνευματική πρόοδο του παιδιού μέσω της σύνδεσης με έναν πνευματικό πατέρα, ο οποίος θα είναι ο σταθερός οδηγός του σε κάθε βήμα της ζωής του.
* * *
Μετά την εισήγηση υπήρξε η δυνατότητα για γόνιμο και εποικοδομητικό διάλογο με τους Κατηχητές και τις Κατηχήτριες. Ακολούθησε μικρή δεξίωση στη μεγάλη αίθουσα κάτωθεν του Ιερού Ναού, όπου αναχωρώντας οι Κληρικοί και οι Κατηχητές έλαβαν ως προσφορά από τον Σεβασμιώτατο το βιβλίο «111 Ιστορίες: Μάχες ζωής χαμένες ή κερδισμένες», όπου παρατίθονται ιστορίες, ειδικά για τα νέα παιδιά, που ξανοίγονται στη ζωή, ώστε να προβληματιστούν και να ωφεληθούν (εκδ. Επιστροφή, Ναύπλιο 2025).
