Την Κυριακή 9 Νοεμβρίου 2025, τελέσθηκε ο προεορτασμός των Παμμεγίστων Ταξιαρχών στον φερώνυμο Καθεδρικό Ναό της Επισκοπής Μαπούτο.
Μετά τη Αρχιερατική Θεία Λειτουργία ακολούθησε η λιτάνευση της εικόνας των Παμμεγίστων Ταξιαρχών, αρτοκλασία και το μνημόσυνο των ευεργετών και κτητόρων του Ναού και του “Αθήναιον”. Παρουσία των Ελλήνων αξιωματικών της ειρηνευτικής δύναμης που υπηρετούν στο Μαπούτο, καθώς και πλήθους πιστών.
Στην συνέχεια ο Μητροπολίτης Ζάμπιας και Μονζαμβικης κ. Ιωάννης μετέφερε στους παριστάμενους τις ευχές του Αλεξανδρινού προκαθημένου Θεοδώρου Β. Έκανε εκτενή αναφορά στην ιστορία του ελληνισμού στη χώρα και αναφέρθηκε στις προσπάθειες των Ελλήνων της Μοζαμβίκης, σε καιρούς μεγάλων δυσκολιών να καταφέρουν να κτίσουν τον Ιερό Ναό καθώς και το Αθήναιον.
Πρόκειται για ένα μεγαλοπρεπές κτίριο, που παραπέμπει στην αρχαιοελληνική αρχιτεκτονική, απέναντι από το Επισκοπείο και στο ίδιο οικοδομικό τετράγωνο του Ελληνορθόδοξου Καθεδρικού Ναού των Παμμεγίστων Ταξιαρχών, ακριβώς δίπλα του. Οικοδομήθηκε από τους Έλληνες τού πάλαι ποτέ Λορέντζο Μαρκές (σήμερα Μαπούτο) το 1923 και κατ’ αρχήν, πριν την ανέγερση του Ναού, χρησιμοποιήθηκε, εκτός από χώρο συνάντησης και πολιτιστικής έκφρασης τής εδώ Παροικίας, ως λατρευτικός χώρος, αλλά και ως σχολείο.
Όπως γίνεται κατανοητό, το κτίριο τούτο έχει συνδεθεί με όλες τις μεγάλες στιγμές του Ελληνισμού της Μοζαμβίκης για περισσότερον από ενάμιση αιώνα, δεδομένου ότι οι πρώτοι Έλληνες έφθασαν εδώ, στη νοτιοανατολική Αφρική, στα μέσα του 19ου αιώνα, συγκεκριμένα στην πόλη Μπεΐρα της Μοζαμβίκης το 1976, οπότε κατελήφθη από τον στρατό, στο πλαίσιο της “εθνικοποίησης” (Επανάσταση – Εμφύλιος Πόλεμος – Λαοκρατία – Κομμουνιστικό Λαϊκό Κόμμα FRELIMO).
Έκτοτε δεν έχει επιστραφεί ακόμη στους νόμιμους ιδιοκτήτες του Έλληνες, όπως συνέβη με άλλα κτίρια εθνικών κοινοτήτων, που βρίσκονται ανά την χώρα και είχαν τότε καταληφθεί. Έτσι η Ελληνική Παροικία απώλεσε τον ένα πνεύμονα, που την οξυγόνωνε.τώρα πια ονομάζεται “Palácio dos Casamentos”, δηλαδή Παλάτι των Γάμων.
Μέχρι σήμερα γίνονται τεράστιες προσπάθειες από τον Μητροπολίτη κ. Ιωαννη με την κυβέρνηση της Μοζαμβίκης, με την ευρωπαϊκή ένωση και με άλλους διεθνείς οργανισμούς για την εξεύρεση δίκαιης λύσης και την αποκατάσταση της μεγάλης αυτής αδικίας και της επιστροφής του κτιρίου στους Ελληνορθόδοξους.
Ακολούθησε στον νεόδμητο πνευματικό κέντρο, εορταστική εκδήλωση με γεύμα και ζωντανή μουσική.
