Η Κυριακή, 19η Απριλίου 2026, εορτάστηκε από το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων ως Κυριακή του Θωμά, με ιδιαίτερη λαμπρότητα στην Κανά της Γαλιλαίας, σύμφωνα με την τοπική εκκλησιαστική παράδοση.
Κατά την ημέρα αυτή, η τοπική κοινότητα τιμά αφενός την ομολογία του Αποστόλου Θωμά, ο οποίος καταγόταν από την Κανά (Ιωάν. 20, 19-31), και αφετέρου το πρώτο θαύμα του Χριστού, τη μετατροπή του ύδατος σε οίνο (Ιωάν. 2, 1-11).
Των εορτασμών προεξήρχε ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ. Θεόφιλος, ο οποίος στο παρελθόν είχε διατελέσει ηγούμενος στην Κανά. Ο Πατριάρχης έτυχε θερμής υποδοχής από τους προσκόπους και τους πιστούς και προεξήρχε της Θείας Λειτουργίας, συλλειτουργούντων του Μητροπολίτη Ναζαρέτ κ. Κυριακού, του Αρχιεπισκόπου Κωνσταντίνης κ. Αριστάρχου, του Μητροπολίτη Άκκρης κ. Μακαρίου, καθώς και αραβόφωνων ιερέων και του ηγουμένου της Κανά, αρχιμανδρίτη π. Λεοντίου.
Κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, ο Πατριάρχης κήρυξε τον θείο λόγο, αναφερόμενος στο αναστάσιμο μήνυμα της Εκκλησίας και καλώντας τους πιστούς σε κοινωνία με τον Χριστό.
Μετά το πέρας της ακολουθίας, ακολούθησε κέρασμα στο ηγουμενείο και στη συνέχεια εορταστική τράπεζα στην αίθουσα της Μονής, όπου πραγματοποιήθηκαν προσφωνήσεις. Ο Πατριάρχης ολοκλήρωσε την επίσκεψή του με ποιμαντικές επισκέψεις σε μέλη της τοπικής κοινότητας, τα οποία γνωρίζει από την περίοδο της ηγουμενίας του στην Κανά.
Διαβάστε τον κήρυγμα του Πατριάρχη:
«Δεῦτε τοῦ καινοῦ τῆς ἀμπέλου γεννήματος τῆς θείας εὐφροσύνης, ἐν τῇ εὐσήμῳ ἡμέρᾳ τῆς ἐγέρσεως, βασιλείας τε Χριστοῦ κοινωνήσωμεν, ὑμνοῦντες αὐτόν, ὡς Θεόν εἰς τοὺς αἰῶνας», ἀναφωνεῖ ὁ ὑμνῳδὸς τῆς Ἐκκλησίας
Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,
Εὐλαβεῖς Χριστιανοὶ,
Ἡ Χάρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος συνήγαγε πάντας ἡμᾶς σήμερον ἐν τῷ ἱερῷ τούτῳ τόπῳ τῆς Κανᾶ τῆς Γαλιλαίας, ἵνα ἑορτάσωμεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὰ ἐγκαίνια τῆς τοῦ Χριστοῦ Ἀναστάσεως καὶ τὴν τοῦ ἁγίου Ἀποστόλου Θωμᾶ ψηλάφησιν. Ἀφ’ ἑτέρου δέ τὸν ἐνταῦθα γάμον Σίμωνος τοῦ Κανανίτου, εἰς ὅν ἐκλήθη ὁ Χριστὸς σὺν τοῖς μαθηταῖς Αὐτοῦ καὶ τὸ ὕδωρ εἰς οἶνον μετέβαλεν.
Ἐν τῇ ἁγίᾳ ταύτῃ ἡμέρᾳ τοῦ Πάσχα ἑορτάζομεν τὴν ἑορτὴν τῶν ἑορτῶν τοὐτέστιν τὴν λαμπροφόρον τοῦ Χριστοῦ Ἀνάστασιν, ἐν ᾗ τὸ ἄχρονον φῶς ἐκ τοῦ τάφου σωματικῶς πᾶσιν ἐπέλαμψεν. Διὸ καὶ οἱ ὑμνῳδὸς βοᾷ καὶ λέγει: «Θανάτου ἑορτάζομεν νέκρωσιν, ᾍδου τὴν καθαίρεσιν, ἄλλης βιοτῆς, τῆς αἰωνίου ἀπαρχήν, καὶ σκιρτῶντες ὑμνοῦμεν τὸν αἴτιον, τὸν μόνον εὐλογητὸν τῶν Πατέρων, Θεὸν καὶ ὑπερένδοξον».
Ὄντως, ἡ τοῦ Χριστοῦ Ἀνάστασις ἀποτελεῖ τὸ θεμέλιον καὶ τὴν ἀποκορύφωσιν τοῦ μυστηρίου τῆς θείας Οἰκονομίας, τῆς ἐκ τῶν ἀχράντων αἱμάτων τῆς ἀειπαρθένου Θεοτόκου Μαρίας ἐνσαρκώσεως καὶ ἐνανθρωπήσεως τοῦ Θεοῦ Λόγου καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ «εἰ δὲ Χριστὸς οὐκ ἐγήγερται, κενὸν ἄρα τὸ κήρυγμα ἡμῶν, κενὴ δὲ καὶ ἡ πίστις ὑμῶν», λέγει ὁ θεηγόρος Παῦλος, (Α’ Κορ. 15,14).
Ἡ πιστὴ ἀπιστία τοῦ Ἀποστόλου Θωμᾶ ὡς καὶ ἡ διά τῶν δακτύλων αὐτοῦ ψηλάφησις τῆς νυγείσης πλευρᾶς τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ πιστοποιεῖ τὸν σωματικῶς ἐκ τάφου ἀναστάντα Χριστόν. Ἐξ ἄλλου, ἡ παρουσία τοῦ Χριστοῦ εἰς τὸν γάμον τοῦ φίλου Του Σίμωνος μετὰ τῶν μαθητῶν καὶ τῆς Μητρὸς Αὐτοῦ ὡς καὶ τὸ ἐπιτελεσθὲν σημεῖον τῆς μεταβολῆς τοῦ ὕδατος εἰς οἶνον, πιστοποιεῖ τὸ μυστήριον τῆς θείας Οικονομίας, τὸ ὁποῖον ἐπραγματοποιήθη ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, «Ὅν ὁ Θεὸς ἀνέστησε λύσας τὰς ὠδίνας τοῦ θανάτου, καθ’ ὅτι οὐκ ἦν δυνατὸν κρατεῖσθαι αὐτὸν ὑπ’ αὐτοῦ» (Πράξ. 2,24) ὡς κηρύττει ὁ Ἀπόστολος Πέτρος, ἐπικαλούμενος τὸν Προφήτην Δαυΐδ, λέγοντα ἀναφερόμενον εἰς τὸν Μεσσίαν Χριστὸν: «Προωρώμην τὸν Κύριον ἐνώπιόν μου διὰ παντός, ὅτι ἐκ δεξιῶν μου ἔστιν, ἵνα μὴ σαλευθῶ…ὅτι οὐκ ἐγκαταλείψει τὴν ψυχὴν μου εἰς ᾅδου οὐδὲ δώσεις τὸν ὅσιόν σου ἰδεῖν διαφθορὰν» (Πράξ. 2,25-27/ Ψαλμ. 15, 8-10).
Σήμερον ἡ ἐν Κανᾷ τοπικὴ Ἐκκλησία ἑορτάζει δύο σημαντικὰ γεγονότα, τὸν γάμον τοῦ Σίμωνος Κανανίτου καὶ τὴν ψηλάφησιν τοῦ ἁγίου Ἀποστόλου Θωμᾶ. Δι’ ἀμφοτέρων τῶν γεγονότων τούτων, ὁ Χριστὸς «ἐφανέρωσε τὴν δόξαν αὐτοῦ καὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ» (Ἰωάν. 2,11). Ὁ δὲ Θωμᾶς, ψηλαφήσας τὴν πλευρὰν τοῦ Ἰησοῦ ὡμολόγησε εἰπὼν: «ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεὸς μου», (Ἰωάν. 20,28).
Τὰ ἁγιογραφικά ταῦτα γεγονότα εἶναι σημαντικά, διότι ὁ μὲν γάμος ἀποτελεῖ προτύπωσιν τοῦ γάμου τοῦ Νυμφίου Χριστοῦ μετὰ τῆς νύμφης τῆς Ἐκκλησίας. «Τὸ μυστήριον τοῦτο [τοῦ γάμου] μέγα ἐστί, ἐγὼ δέ λέγω εἰς Χριστὸν καὶ εἰς τὴν Ἐκκλησίαν», (Ἐφ. 5,31) κηρύττει ὁ θεῖος Παῦλος. Ἀξιοσημείωτος ἐνταῦθα ἡ ἑρμηνεία τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ λέγοντος: «οὕτω γίνεται μυστήριον ἐγκεκρυμμένης τῆς ἀληθείας ἐν τῷ τύπῳ ὅτι Χριστὸν ἐτύπου καὶ τὴν Ἐκκλησίαν ἡ τῆς γυναικὸς λῆψις ἐξ ἀνδρὸς καὶ συνάφεια πρὸς τὸν ἄνδρα».
Ἡ δὲ ψηλάφησις τοῦ Θωμᾶ, ἡ ὁποία ἐγένετο μετὰ ἀπὸ ὀκτὼ ἡμέρας κατὰ τὴν ἐμφάνισιν τοῦ Ἰησοῦ ἐν μέσῳ τῶν μαθητῶν Αὐτοῦ καὶ πάλιν τῶν θυρῶν κεκλεισμένων (Πρβλ. Ἰωάν. 20,26) ἀφορᾷ καὶ εἰς τὴν εἰς ἡμᾶς ἐπιφάνειαν τοῦ ἀναστάντος Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ, ὡς ἐναργέστατα διατυπώνει τοῦτο ὁ ἔγκριτος ἑρμηνευτὴς ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας λέγων: «Ἀποκλείομεν μὲν τὰς θύρας ἐπιφοιτᾷ δέ καὶ ἐπιφαίνεται πᾶσιν ἡμῖν ὁ Χριστός, ἀοράτως τε καὶ ὁρατῶς· ἀοράτως μὲν ὡς Θεὸς, ὁρατῶς δέ πάλιν ἐν σώματι ἐπιτρέπει δέ καὶ δίδωσι τῆς ἁγίας αὐτοῦ σαρκὸς ἀποθίγειν. Πρόσιμεν γὰρ κατὰ χάριν Θεοῦ τῇ μεθέξει τῆς μυστικῆς εὐλογίας εἰς χεῖρας δεχόμενοι τὸν Χριστόν, ἵνα καὶ ἡμεῖς ἀραρότως πιστεύσωμεν τὸν ἴδιον ἀληθῶς ἤγειρε ναόν».
Μέ ἄλλα λόγια καὶ ἡμεῖς, ἀγαπητοὶ μου ἀδελφοί, διά τῆς μεθέξεως τῆς μυστικῆς εὐλογίας τῆς θείας δηλονότι κοινωνίας τοῦ Σώματος καὶ τοῦ Αἵματος τοῦ Χριστοῦ ψηλαφῶμεν τὸν Χριστὸν καὶ καταγγέλλομεν τὴν ἀνάστασιν Αὐτοῦ ἀλλὰ καὶ τὴν ἐν Αὐτῷ συνανάστασιν τῆς ἀνθρωπίνης ἡμῶν φύσεως, ὡς λέγει καὶ ὁ ὑμνῳδὸς: «Ἐμφόβως… εὐλογητὸς εἰ».
Ὅσον δέ ἀφορᾷ τὴν παρουσίαν τοῦ Χριστοῦ εἰς τὸν ἐνταῦθα γενόμενον γάμον, ὁ ἅγιος Πατὴρ ἡμῶν Κύριλλος ἐπισημαίνει λέγων: «Γάμος μὲν γὰρ ὁ τίμιος ἡγιάζετο, ἀρὰ δέ ἡ κατὰ γυναικὸς ἐκποδών. Οὐ γὰρ ἐν λύπαις ἔτι τέξονται τέκνα καὶ αὐτὴν ἡμῶν τῆς γεννήσεως τὴν ἀρχὴν εὐλογήσαντος τοῦ Χριστοῦ», καὶ ἁπλούστερον, ὁ τίμιος γάμος ἁγιάζεται καὶ ἡ κατάρα κατὰ τῆς Εὔας, ἡ ὁποία ἀπατηθεῖσα ἐν παραβάσει γέγονε» (Α’ Τιμ. 2,14), ἠφανίζετο καὶ τὰ τέκνα δέν θα τίκτωνται πλέον μέ λύπην, διότι καὶ αὐτήν τὴν ἀρχὴν τῆς γεννήσεως ἡμῶν εὐλόγησεν ὁ Χριστός.
Κατὰ τὸν ἅγιον Κύριλλον ὁ ἐν Κανᾷ γάμος ὑποδηλοῖ τὸν Θεὸν Λόγον, τὸν Χριστόν, ὁ Ὁποῖος ὡς Νυμφίος ᾠκειώσατο (=ἥνωσεν ἰσχυρῶς) τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει ὡς νύμφην. «Καὶ ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν», (Ἰωάν. 1,14) λέγει ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης. Ὁ δὲ Μέγας Ἀθανάσιος ἑρμηνεύων τὸ λόγιον τοῦτο λέγει: «Ἀκούοντες οὖν ὁ Λόγος σάρξ ἐγένετο οὐκ αὐτὸν ὅλον σάρκα νοοῦμεν τὸν Λόγον, ἀλλὰ σάρκα ἐνδυσάμενον καὶ γενόμενον ἄνθρωπον».
Καὶ ὁ μὲν Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ, ὁ Χριστὸς, ἐνεδύσατο τὴν ἀνθρωπίνην ἡμῶν σάρκα, γενόμενος ἄνθρωπος,· ἡμεῖς δέ, ἀγαπητοὶ μου ἀδελφοί, καλούμεθα, ἵνα ἐνδυθῶμεν τὸν Χριστόν, τὸ φῶς τοῦ κόσμου, τὸ ἀνέσπερον φῶς τῆς Ἀναστάσεως Αὐτοῦ. «Ὅσοι γὰρ εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε», (Γαλ. 3,27) παραγγέλλει ὁ θεσπέσιος Παῦλος. Προσέτι δὲ καλούμεθα νά κοινωνήσωμεν «τοῦ καινοῦ τῆς ἀμπέλου γεννήματος, τοῦ Σώματος καὶ τοῦ Αἵματος, δηλονότι τοῦ Χριστοῦ τοῦ ἐγκαινιάσαντος ἡμῖν τὴν οὐράνιον Αὐτοῦ βασιλείαν».
Μετὰ δέ τοῦ ὑμνῳδοῦ ἱκετεύσωμεν τὴν Θεοτόκον καὶ Μητέρα τοῦ Θεοῦ λέγοντες : «Ὁδήγησον ἡμᾶς, ἐν ὁδῷ μετανοίας, ἐκκλίνοντας ἀεί, πρὸς κακῶν ἀνοδίας, καὶ τὸν ὑπεράγαθον, παροργίζοντας Κύριον, ἀπειρόγαμε, εὐλογημένη Μαρία, καταφύγιον ἀπεγνωσμένων ἀνθρώπων, Θεοῦ ἐνδιαίτημα».
Χριστὸς Ἀνέστη, Χριστὸς ἡ εἰρήνη τοῦ κόσμου, Χριστός ἡ ζωὴ καὶ ἡ ἀνάστασις ἡμῶν».
Πηγή: Πατριαρχείο Ιεροσολύμων
