Την Κυριακή, 2 Αυγούστου 2026, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων εόρτασε τη μνήμη του ενδόξου Προφήτη Ηλία του Θεσβίτη στην αρχαία Ιερά Μονή που είναι αφιερωμένη σε αυτόν, η οποία βρίσκεται κοντά στην αρχαία Μονή του «Καθίσματος» της Θεοτόκου, μεταξύ Βηθλεέμ και Ιερουσαλήμ.
Κατά την εορτή αυτή, η Εκκλησία ανακαλεί στη μνήμη της ότι ο Προφήτης Ηλίας καταγόταν από τη Θέσβη της Γαλαάδ, πέρα από τον Ιορδάνη, και προερχόταν από ιερατικό γένος. Ήταν άνθρωπος ερημικής και ασκητικής ζωής, γεμάτος ζήλο για τον Θεό, γι’ αυτό και ονομάστηκε «ζηλωτής». Ήλεγξε τον βασιλιά Αχαάβ και τη σύζυγό του Ιεζάβελ, κατέβασε φωτιά από τον Θεό που κατέκαυσε το θυσιαστήριο των ειδωλολατρών στο όρος Κάρμηλος και θανάτωσε τους τετρακόσιους πενήντα ιερείς του Βάαλ. Έκλεισε τους ουρανούς ώστε να μη βρέξει για τρία χρόνια και έξι μήνες, ανέστησε τον γιο της χήρας στα Σάρεπτα της Σιδωνίας, έχρισε τον Ελισσαίο προφήτη στη θέση του, σύμφωνα με την εντολή του Θεού, και του παρέδωσε τη μηλωτή του, με την οποία ο Ελισσαίος διέβη τον ποταμό Ιορδάνη. Ο ίδιος ο Προφήτης Ηλίας αναλήφθηκε στους ουρανούς με πύρινο άρμα. Το όνομά του αναφέρεται πολλές φορές στα βιβλία της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης. Κατά τη Μεταμόρφωση του Κυρίου Ιησού Χριστού στο όρος Θαβώρ εμφανίστηκε μαζί με τον Μωυσή, συνομιλώντας με τον Κύριο για την έξοδό Του, δηλαδή τη Σταύρωσή Του, που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στα Ιεροσόλυμα.
Προς τιμήν του Προφήτη Ηλία τελέστηκε στην Ιερά Μονή πανηγυρικός Εσπερινός την παραμονή της εορτής, προεξάρχοντος του Μητροπολίτη Καπιτωλιάδος κ. Ησυχίου. Ανήμερα της εορτής, της Θείας Λειτουργίας προεξήρχε η Α.Θ.Μ., ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος, συλλειτουργούντων του Μητροπολίτη Καπιτωλιάδος κ. Ησυχίου, του Αρχιεπισκόπου Κωνσταντίνης κ. Αριστάρχου, Αγιοταφιτών Ιερομονάχων, μεταξύ των οποίων ο Γραμματέας της Αγίας και Ιεράς Συνόδου Αρχιμανδρίτης Χριστόδουλος και ο Ηγούμενος της Μπετζάλλας Αρχιμανδρίτης Ιγνάτιος, καθώς και αραβόφωνων πρεσβυτέρων του Ιερού Ναού Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου, του Αρχιδιακόνου Μάρκου και του Ιεροδιακόνου π. Προδρόμου. Τους ύμνους απέδωσαν, στο δεξί αναλόγιο, ο ιατρός Γιακούμπ και ενορίτες στην ελληνική γλώσσα, ενώ στο αριστερό αναλόγιο έψαλε η χορωδία του Ιερού Ναού Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου υπό τη διεύθυνση του κ. Ριμόν Κάμαρ. Στη Θεία Λειτουργία συμμετείχαν ευσεβείς τοπικοί χριστιανοί, μέλη του Ελληνικού Γενικού Προξενείου και λίγοι προσκυνητές.
Διαβάστε την ομιλία παρακάτω:
«Οὐ συσσεισμῷ ἀλλ’ ἐν αὔρᾳ, λεπτῇ τεθέασαι, Θεοῦ τὴν παρουσίαν, Ἠλιοὺ θεομάκαρ, φωτίζουσάν σε πάλαι, ἅρματι δέ, ἐποχούμενος τέθριππος, τὸν οὐρανὸν διϊππεύεις ξενοπρεπῶς, θαυμαζόμενος θεόπνευστε», ἀναφωνεῖ ὁ ὑμνῳδός τῆς Ἐκκλησίας.
Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,
Εὐλαβεῖς Χριστιανοί καί προσκυνηταί,
Ἡ τόν Θεσβίτην Ἠλίαν φωτίσασα θεία Χάρις συνήγαγε πάντας ἡμᾶς σήμερον ἐν τῷ ἱερῷ τούτῳ τόπῳ, τῇ ἐπωνύμῳ δηλονότι Ἱερᾷ αὐτοῦ Μονῇ, ἵνα ἑορτίως τιμήσωμεν τήν σεπτήν αὐτοῦ μνήμην.
Ὁ Θεόπνευστος Ἠλίας διακρίνεται μεταξύ τῶν Προφητῶν, διότι ἠγωνίσθη μέ σπανίαν ἐνεργητικότητα, ἵνα ἐκτελῆται ὁ θεῖος Νόμος καί ἰδιαιτέρως ἠγωνίσθη κατά τῆς εἰδωλολατρείας. Τούτου ἕνεκεν ἀνελήφθη μέ κατεύθυνσιν πρός τόν Οὐρανόν, ἐν πυρίνῃ ἀνεμοζάλῃ διά πυρίνου ἅρματος καί πυρίνων ἵππων, ὡς λέγει ἡ Γραφή «Ἠλίας ἐν τῷ ζηλῶσαι ζῆλον νόμου ἀνελήφθη ἕως εἰς τόν οὐρανόν», (Α΄ Μακ. 2,58)… «ἐν λαίλαπι πυρός ἐν ἅρματι ἵππων πυρίνων», (Σειράχ 48,9). Σημειωτέον ὅτι «οὐδείς ἀναβέβηκεν εἰς τόν οὐρανόν, εἰ μη ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς, ὁ υἱός τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὤν ἐν τῷ οὐρανῷ», (Ἰωάν. 3,13), λέγει Κύριος.
Ὁ Θεομακάριστος Ἠλίας, τόν ὁποῖον μέγας ζῆλος κατέλαβε τῇ ψυχῇ διά τόν Κύριον, «ζῆλον ἐζήλωκα τῷ Κυρίῳ Παντοκράτορι», (Γ΄ Βασιλ. 19,10), κατέφυγε τῇ βοηθείᾳ τοῦ Θεοῦ εἰς τό ὄρος Χωρήβ ἐντός σπηλαίου, ἔνθα ἐκρύπτετο καί τότε εἶπεν αὐτῷ ὁ Κύριος: «ἐξελεύσῃ αὔριον καὶ στήσῃ ἐνώπιον Κυρίου ἐν τῷ ὄρει· ἰδοὺ παρελεύσεται Κύριος, καὶ ἰδοὺ πνεῦμα μέγα κραταιὸν διαλῦον ὄρη καὶ συντρίβον πέτρας ἐνώπιον Κυρίου, οὐκ ἐν τῷ πνεύματι (θυέλλῃ) Κύριος· καὶ μετὰ τὸ πνεῦμα συσσεισμός, οὐκ ἐν τῷ συσσεισμῷ Κύριος· καὶ μετὰ τὸν συσσειμὸν πῦρ, οὐκ ἐν τῷ πυρὶ Κύριος· καὶ μετὰ τὸ πῦρ φωνὴ αὔρας λεπτῆς, κἀκεῖ Κύριος», (Γ΄ Βασιλ. 19, 11-12). Σχολιάζων τόν Κυριακόν τοῦτον λόγον ὁ πατήρ Ἰωήλ Γιαννακόπουλος, λέγει: «Σεισμός, θύελλα καί πῦρ συμβολίζουν τό μεγαλεῖον τοῦ Θεοῦ. Ἀλλά ὁ Θεός δέν ἐξαντλεῖται εἰς τά τρία αὐτά. Ἐνταῦθεν ἡ αὔρα, τό σύμβολον τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. Τό εἶδος αὐτό τῆς ἐμφανίσεως του Θεοῦ διδάσκει τόν προφήτην Ἠλίαν ἐν τῇ ἀπογνώσει καί ἀποθαρρύνσει διά τόν θρίαμβον τοῦ κακοῦ, ὅτι ἔπρεπε νά σκέπτηται τήν ἀγάπην καί μακροθυμίαν τοῦ Θεοῦ, ὅτι δέν θέλει τόν θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ, μέχρις ὅτου μετανοήσῃ».
Ἀξιοσημείωτον ὅτι ὁ Θεός ἐφανερώθη εἰς τόν Ἠλίαν εἰς τό ἴδιον μέρος ἀκριβῶς ὅπου ὁ Προφήτης Μωϋσῆς εἶδε «τά ὀπίσω τοῦ Θεοῦ», «καί εἶπε Κύριος πρός Μωϋσῆν … ἡνίκα δ᾿ ἂν παρέλθῃ ἡ δόξα μου, καὶ θήσω σε εἰς ὀπὴν τῆς πέτρας καὶ σκεπάσω τῇ χειρί μου ἐπὶ σέ, ἕως ἂν παρέλθω· καὶ ἀφελῶ τὴν χεῖρα, καὶ τότε ὄψει τὰ ὀπίσω μου, τὸ δὲ πρόσωπόν μου οὐκ ὀφθήσεταί σοι», (Ἔξοδος 33,22-23).
Ἐκ τῶν ἀνωτέρω καθίσταται σαφές ὅτι τόσον ὁ Μωϋσῆς ὅσον καί ὁ Ἠλίας ἔτυχον τῆς μεγάλης ἐμπειρίας τῆς Θεοπτίας, τοὐτέστιν τῆς θεωρίας τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ κατά τρόπον ὅμως κεκαλυμμένον, ὡς γέγραπται: «Καί ἐγένετο ὡς ἤκουσεν Ἠλιοῦ καί ἐπεκάλυψε τό πρόσωπον αὐτοῦ», (Γ’ Βασιλ. 19,13). Ὁ ἔνθεος ζῆλος τοῦ Ἠλιοῦ ἀφ’ ἑνός καί ἡ συνάντησις μέ τόν Θεόν ἀφ’ ἑτέρου ἐνίσχυσαν αὐτόν εἰς τήν ἀντιμετώπισιν τῆς εἰδωλολατρείας καί κυρίως τῆς ἀλαζονείας καί τῆς ἐθνικῆς ἐξάρσεως τῶν ἰσχυρῶν ἀρχόντων τῆς ἐποχῆς καί τοῦ λαοῦ του.
Εἰς τό βασιλικόν παλάτιον, «τόν ἐλεφάντινον οἶκον, ὅν ᾠκοδόμησε ὁ βασιλεύς Ἀχαάβ» (Γ΄Βασ. 22,39), ἡ εἰδωλολάτρισσα σύζυγος αὐτοῦ Ἰεζάβελ ἐργάζεται πυρετωδῶς διά τήν διάδοσιν τῆς εἰδωλολατρείας, συντηροῦσα εἰς τόν Ναόν τοῦ Βάαλ ἑκατοντάδας ψευδοπροφήτας. Ὁ δέ θεόπτης Ἠλίας, μαχητής ὤν τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ καί ὑποστηρικτής τῶν καταπιεσμένων καί τῶν πτωχῶν, ἀλλά καί ἀγωνιστής ὑπέρ τῆς δικαιοσύνης, ἀποδέχεται τήν ἀναμέτρησιν μέ τούς ἀντιπάλους του ψευδοπροφήτας, καί καταισχύνει αὐτούς μέ τήν θείαν ἐπέμβασιν εἰς τό ὄρος Κάρμηλον (Πρβλ. Γ΄ Βασ. 18). Διό καί ὁ Σειράχ ἐν τῷ βιβλίῳ αὐτοῦ ἐκφράζεται μετά μεγάλου θαυμασμοῦ περί τοῦ προσώπου τοῦ Ἠλιοῦ λέγων: «Καί ἀνέστη Ἠλίας προφήτης ὡς πῦρ, καί ὁ λόγος αὐτοῦ ὡς λαμπάς ἐκαίετο», (Σειρ. 48,1).
Ὀρθῶς ὁ ζῆλος τοῦ Θεσβίτου παρομοιάζεται πρός πῦρ καί λαμπάδα καιομένην, τοὐτέστιν μαρτυροῦσα καί καταγγέλλουσα τό φῶς τῆς ἀληθείας ἐν μέσῳ τοῦ σκότους τῆς εἰδωλολατρείας. Λέγομεν δέ τοῦτο, διότι ἡ ἀποστολή τοῦ προφητικοῦ ἔργου τοῦ Ἠλιοῦ δέν περιορίζεται μόνον εἰς τόν «περιούσιον λαόν», (Τίτ. 2,14), ἀλλ’ ὑπερβαίνει τά ὅρια τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Οὗτος ἀποστέλλεται εἰς Σάρεπτα τῆς Σιδωνίας πρός γυναῖκα χήραν εἰδωλολάτριν, τήν ὁποίαν ἔσωσεν ἐκ τῆς πείνης καί ἀνέστησεν ἐκ νεκρῶν τόν υἱόν αὐτῆς (Πρβλ. Γ’ Βασ. 17, 8-16 καί Γ’ Βασ. 17, 17-24).
Ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος Ἰάκωβος ὁ Ἀδελφόθεος, ἀναφερόμενος εἰς τήν δύναμιν τῆς προσευχῆς τοῦ δικαίου: «Πολύ ἰσχύει δέησις δικαίου ἐνεργουμένη» (Ἰακ. 5,16), ἐπικαλεῖται ὡς παράδειγμα τόν προφήτην Ἠλίαν λέγων: «Ἠλίας ἄνθρωπος ἦν ὁμοιοπαθὴς ἡμῖν, καὶ προσευχῇ προσηύξατο τοῦ μὴ βρέξαι, καὶ οὐκ ἔβρεξεν ἐπὶ τῆς γῆς ἐνιαυτοὺς τρεῖς καὶ μῆνας ἕξ· καὶ πάλιν προσηύξατο, καὶ ὁ οὐρανὸς ὑετὸν ἔδωκε καὶ ἡ γῆ ἐβλάστησε τὸν καρπὸν αὐτῆς», (Ἰακ. 5,17-18). Κατά δέ τήν Μεταμόρφωσιν τοῦ Ἰησοῦ εἰς τό Ὄρος Θαβώρ, οἱ προφῆται Μωϋσῆς καί Ἠλίας ἐμφανίζονται συνομιλοῦντες μετ’ αὐτοῦ. «Καί ἰδού ἄνδρες δύο συνελάλουν αὐτῷ, οἵτινες ἦσαν Μωϋσῆς καί Ἠλίας, οἱ ὀφθέντες ἐν δόξῃ ἔλεγον τήν ἔξοδον αὐτοῦ, ἥν ἔμελλε πληροῦν ἐν Ἰερουσαλήμ», (Λουκ. 9, 30-31).
Εἰς τήν συνομιλίαν ταύτην τοῦ Ἠλιοῦ καί τοῦ Μωϋσέως μετά τοῦ Ἰησοῦ καταδείκνυται ὅτι ὁ Χριστός εἶναι ὁ Κύριος τοῦ νόμου καί τῶν προφητῶν ὡς διατυποῦται τοῦτο, ὑπό μέν τοῦ Ὠριγένους λέγοντος: «Μωϋσῆς μέν τοῦ νόμου τό πρόσωπον δηλῶν, Ἠλίας δέ τῶν προφητῶν· αὐτός [ὁ Χριστός] γάρ ὁ νόμου καί προφητῶν Κύριος». Ὑπό δέ τοῦ ἁγίου Κυρίλλου Ἀλεξανδρείας ὡσαύτως λέγοντος: «Οὐκοῦν ἡ Μωϋσέως καί Ἠλιοῦ παράστασις (=ἐμφάνισις) καί τό προσλαλεῖν ἀλλήλοις αὐτούς, οἰκονομία τις ἦν, εὖ μάλα δεικνῦσα, δορυφορούμενον (=ὑπηρετούμενον) μέν ὑπό νόμου καί προφητῶν τόν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, ὡς καί νόμου καί προφητῶν δεσπότην προδειχθέντα» (=προαναγγείλαντα).
Ἡ ἰδιάζουσα ἀποστολή τοῦ Θεσβίτου Ἠλία ἐν τῷ μυστηρίῳ τῆς θείας ἐν Χριστῷ Οἰκονομίας ἐπισημαίνεται εἰς τήν ἀπόκρισιν τοῦ Ἰησοῦ, ἐπί τοῦ ἐρωτήματος τῶν μαθητῶν Αὐτοῦ λεγόντων: «τί οὖν οἱ γραμματεῖς λέγουσιν ὅτι ᾿Ηλίαν δεῖ ἐλθεῖν πρῶτον; … ᾿Ηλίας μὲν ἔρχεται πρῶτον καὶ ἀποκαταστήσει πάντα· λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι ᾿Ηλίας ἤδη ἦλθε, καὶ οὐκ ἐπέγνωσαν αὐτόν…», (Ματθ. 17, 10-12). Ταῦτα δέ λέγων ὁ Ἰησοῦς ἔχει ὑπ’ ὄψιν Του τήν προφητείαν τοῦ Προφήτου Μαλαχίου, τήν ἀναφερομένην εἰς τήν δευτέραν Παρουσίαν Αὐτοῦ: «καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστελῶ ὑμῖν ᾿Ηλίαν τὸν Θεσβίτην, πρὶν ἢ ἐλθεῖν τὴν ἡμέραν Κυρίου τὴν μεγάλην καὶ ἐπιφανῆ, ὃς ἀποκαταστήσει καρδίαν πατρὸς πρὸς υἱὸν καὶ καρδίαν ἀνθρώπου πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ, μὴ ἐλθὼν πατάξω τὴν γῆν ἄρδην», (Μαλαχ. 4, 4-5).
Ἰδού λοιπόν διά τί ὁ ὑμνῳδός τῆς Ἐκκλησίας ὀνομάζει τόν τιμώμενον σήμερον Ἅγιον Προφήτην Ἠλίαν «δεύτερον Πρόδρομον τῆς παρουσίας Χριστοῦ». Ἀκούσωμεν ἐν προκειμένῳ τοῦ Ἱεροῦ Χρυσοστόμου λέγοντος: «Αἱ Γραφαί δύο λέγουσι τοῦ Χριστοῦ παρουσίας, ταύτην τε τήν γεγενημένην καί τήν μέλλουσαν… τῆς μέντοι μιᾶς (= παρουσίας) τῆς δευτέρας Πρόδρομον λέγουσι τόν Ἠλίαν ἕσεσθαι. Τῆς γάρ προτέρας ἐγένετο ὁ Ἰωάννης, ὅν καί Ἠλίαν ὁ Χριστός ἐκάλει, οὐκ ἐπειδή Ἠλίας ᾖν, ἀλλ’ ἐπειδή τήν διακονίαν τήν ἐκείνου (=τοῦ Ἠλιοῦ) ἐτέλει. Ὥσπερ γάρ ἐκεῖνος πρόδρομος ἔσται τῆς δευτέρας παρουσίας, οὕτω καί οὗτος (ὁ Ἰωάννης) τῆς προτέρας ἐγένετο». Λίαν ἐνδιαφέρουσα καί ἡ ἐπισήμανσις τοῦ ἑρμηνευτοῦ Ζυγαβηνοῦ, σχολιάζοντος τόν ἁγιογραφικόν λόγον: «Καί αὐτός, (ὁ Ἰωάννης) παρελεύσεται ἐνώπιον αὐτοῦ (τοῦ Χριστοῦ) ἐν πνεύματι καί δυνάμει Ἠλιού», (Λουκ. 1,17). «Πνεῦμα μέν ὠνόμασε (ὁ ἄγγελος) τό πνευματικόν χάρισμα, δύναμιν δέ τήν ἐνέργειαν. Λέγει γοῦν ὅτι καί τό χάρισμα καί τήν ἐνέργειαν ἕξει τοῦ Ἠλιοῦ (ὁ Ἰωάννης).
Ἡμεῖς δέ, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, οἱ τιμῶντες καί γεραίροντες τήν Ἱεράν Μνήμην τοῦ ζηλωτοῦ Ἠλία τοῦ Θεσβίτου καί θαρροῦντες εἰς τήν παρρησίαν αὐτοῦ παρά Χριστῷ τῷ Θεῷ καί Σωτῆρι τῶν ψυχῶν ἡμῶν, εἴπωμεν μετά τοῦ ὑμνῳδοῦ: «Προφῆτα κήρυξ Χριστοῦ, τοῦ θρόνου τῆς μεγαλωσύνης οὐδέποτε χωρίζῃ, καὶ ἑκάστῳ ἀσθενοῦντι ἀεὶ παρίστασαι, ἐν τοῖς ὑψίστοις λειτουργῶν, τὴν οἰκουμένην εὐλογεῖς, πανταχοῦ δοξαζόμενος. Αἴτησαι ἱλασμὸν ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν». Ἔτη πολλά, εὐλογημένα καί εἰρηνικά, Ἀμήν».
Ἅμα τῇ Ἀπολύσει τῆς θείας Λειτουργίας παρετέθη κέρασμα ἀναψυχῆς εἰς τὸ Ἡγουμενεῖον ὑπὸ τοῦ φιλέργου καὶ φιλοξένου μοναχοῦ Ἐπιστάτου πατρὸς Ἀχιλλίου καὶ μεσημβρινὴ ἑόρτιος τράπεζα εἰς τήν ὁποίαν καί πάλιν ὡμίλησεν ὁ Μακαριώτατος ὡς ἕπεται:
«Ὁ πρὸ συλλήψεως ὢν ἡγιασμένος, ὁ ἔνσαρκος Ἄγγελος, ὁ νοῦς ὁ πύρινος, ὁ ἐπουράνιος ἄνθρωπος, ὁ τῆς δευτέρας, Χριστοῦ ἐλεύσεως θεῖος πρόδρομος, Ἠλίας ὁ ἔνδοξος, τῶν Προφητῶν ἡ κρηπίς, πνευματικῶς συνεκάλεσε, τοὺς φιλέορτους, πανηγυρίσαι τὴν θείαν μνήμην αὐτοῦ», ἀναφωνεῖ ὁ ὑμνῳδός τῆς Ἐκκλησίας.
Ἀγαπητοί φιλέορτοι καί συνδαιτημόνες,
Δόξαν καί εὐχαριστίαν ἀναπέμπομεν τῷ Ἁγίῳ Τριαδικῷ Θεῷ, τῷ δεξιώσαντι ἡμᾶς ἑορτάσαι σήμερον τήν μνήμην τοῦ ἐνδόξου Προφήτου Ἠλιοῦ τοῦ Θεσβίτου ἐν τῷ Ἱερῷ τούτῳ προσκυνηματικῷ τόπῳ, ἔνθα ἡ ἐπώνυμος ἀρχαία αὐτοῦ Μονή.
Τήν μεταξύ τῶν ἁγίων Προφητῶν διακρινομένην προσωπικότητα Ἠλιοῦ τοῦ Θεσβίτου περιγράφει μετά πάσης ἀκριβείας καί δυνάμεως ὁ Σειράχ ἐν τῷ βιβλίῳ τῆς Σοφίας αὐτοῦ λέγων: «Καί ἀνέστη Ἠλίας προφήτης ὡς πῦρ καί ὁ λόγος αὐτοῦ ὡς λαμπάς ἐκαίετο… Ὁ ἀναληφθείς ἐν λαίλαπι πυρός ἐν ἅρματι ἵπων πυρίνων… μακάριοι οἱ ἰδόντες σε καί οἱ ἐν ἀγαπήσει κεκοσμημένοι καί γάρ ἡμεῖς ζωῇ ζησόμεθα», (Πρβλ. Σοφία Σειράχ 48, 1-11).
Ὁ ὑπέρ τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ ζῆλος τοῦ Ἠλία συγκρίνεται πρός τό πῦρ· καί ὁ λόγος αὐτοῦ εἰς διδασκαλίαν καί ἔλεγχον πρός λαμπάδα καιομένην. «Μακάριοι οἱ ἰδόντες σε…», «Εὐτυχεῖς εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι σέ εἶδον, ἐκεῖνοι, οἵτινες εἶναι κεκοσμημένοι , λελαμπρυσμένοι διά τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. Ζωῆς ζησόμεθα καί ἡμεῖς θά ἀναστηθῶμεν καί θά ἴδωμεν τόν Προφήτην Ἠλίαν κατά τήν δευτέραν Παρουσίαν, τήν ἡμέραν τῆς τελικῆς κρίσεως.
Ἡ ἀποστολή τοῦ Ἠλία ἐν τῇ ἱερᾷ ἱστορίᾳ περιγράφεται ὑπό τοῦ Προφήτου Μαλαχίου (4,5-6) καί ἀφορᾷ εἰς τάς ἡμέρας τοῦ τέλους τοῦ κόσμου, ὅταν ὁ Κύριος θά τιμωρήσῃ τούς κακούς τῶν ἀνθρώπων διά τήν ἀσέβειαν αὐτῶν. Ὁ μεγαλώνυμος Ἠλίας διακρίνεται ἀφ’ ἑνός μέν διά τήν ἀγάπην του πρός τόν Θεόν καί ἀφ’ ἑτέρου διά τόν ὑπερβάλλοντα ζῆλον του κατά τῶν ἀσεβῶν, ὡς τοῦτο διατυπώνει ὁ ὑμνῳδός τῆς Ἐκκλησίας λέγων: «Τὴν πολλὴν τῶν ἀνθρώπων ἀνομίαν, Θεοῦ δὲ τὴν ἄμετρον φιλανθρωπίαν, θεασάμενος ὁ Προφήτης Ἠλίας, ἐταράττετο θυμούμενος, καὶ λόγους ἀσπλαγχνίας πρὸς τὸν εὔσπλαγχνον ἐκίνησεν. Ὀργίσθητι βοήσας, ἐπὶ τοὺς ἀθετήσαντάς σε, Κριτὰ δικαιότατε. Ἀλλὰ τὰ σπλάγχνα τοῦ ἀγαθοῦ, οὐδόλως παρεκίνησε πρὸς τὸ τιμωρήσασθαι τοὺς αὐτὸν ἀθετήσαντας· ἀεὶ γὰρ τὴν μετάνοιαν πάντων ἀναμένει, ὁ μόνος φιλάνθρωπος».
Τό μήνυμα τοῦ θεσπεσίου Ἠλία δέν εἶναι μόνον ἐπίκαιρον, διότι ἀπευθύνεται πρός τήν σύγχρονον ἡμῖν ἐποχήν τῆς ἀνομίας καί τῆς ἀσεβείας· ἀλλά καί διαθρησκειακόν, δεδομένου ὅτι ἡ προφητική προσωπικότης τοῦ Ἠλία κατέχει κεντρικήν θέσιν εἰς τάς παραδόσεις καί τῶν ἀλλοθρήσκων ἐπιτοπίων παραδόσεων. Ἐξ ἴσου δέ εἶναι ἐπίκαιρον καί τό μήνυμα τῆς ἀπείρου φιλανθρωπίας τοῦ ζῶντος Θεοῦ, τοῦ πατρός τοῦ ἀποστείλαντος τόν Υἱόν Αὐτοῦ τόν ἐκ Παρθένου ἁγνῆς σάρκα προσλαβόμενον, ἵνα κηρύξῃ τό Εὐαγγέλιον Αὐτοῦ τῆς μετανοίας λέγων: «μετανοεῖτε· ἥγγικε γάρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν», (Ματθ. 4,17), «Οὐκ ἐλήλυθα καλέσαι δικαίους, ἀλλά ἁμαρτωλούς εἰς μετάνοιαν» (Λουκ. 5,32). Ἀεί γάρ τήν μετάνοιαν πάντων ἀναμένει ὁ μόνος φιλάνθρωπος. Διό καί μετά τοῦ ὑμνῳδοῦ εἴπωμεν: «Ἰδεῖν ἐν λεπτοτάτῃ αὔρᾳ Θεόν, ὡς ἰδεῖν δυνατὸν κατηξίωσαι, ἀσκητικαῖς, πρότερον τὸ σῶμα διαγωγαῖς, καταλεπτύνας Ἔνδοξε· ὅθεν δυσωπῶ σε σαῖς προσευχαῖς, τὸ πάχος τοῦ νοός μου, λεπτύνας μετανοίας, μαρμαρυγαῖς θείαις καταύγασον». Ἔτη πολλά εὐλογημένα καί εἰρηνικά. Ἀμήν».
Πηγή: Πατριαρχείο Ιεροσολύμων
