Η ορεινή Ζουμπάτα των Πατρών, εόρτασε την μνήμη (εκ μεταθέσεως), του ηρωικού και αγίου τέκνου της, Εθνοιερομάρτυρος Μητροπολίτου Δέρκων Γρηγορίου, ο οποίος εγεννήθη το 1750, σ΄ αυτόν τον ιστορικό τόπο, από τους ευσεβείς γονείς του Κανέλλο και Μαλάμω.
Η πορεία του συγκλονιστική, η αγάπη του για την Πατρίδα παραδειγματική, η πίστη του στον αληθινό Θεό θυσιαστική. Σε ηλικία 27 ετών εχειροτονήθη Μητροπολίτης Λακεδαιμονίας. Αγωνίστηκε για την Πίστη και το Γένος. Φυλακίστηκε από τους Τούρκους στις φοβερές φυλακές της Τριπολιτςάς. Κατεστάθη από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Μητροπολίτης Βιδύνης (περιοχή Βουλγαρίας, η οποία ανήκε τότε στο Οικουμενικό Πατριαρχείο) και εκεί αγωνίστηκε για την Ορθοδοξία και την ελευθερία της Πατρίδος. Τέλος κατεστάθη Μητροπολίτης Δέρκων της Κωνσταντινουπόλεως, όπου έλαμψε ώσπερ φαεινός αστήρ, αξιωθείς μαρτυρίων στις φυλακές της Κωνσταντινουπόλεως με άλλους Αρχιερείς και εν τέλει μαρτυρικού θανάτου δι΄ απαγχονισμού, στις 3 Ιουνίου 1821.
Ο Μητροπολίτης Πατρών, ανέδειξε την ηρωική αυτή προσωπικότητα, από την αρχή της εν Πάτραις Αρχιερατείας του. Έστησε την προτομή του Εθνοιερομάρτυρος Ιεράρχου, στην γενέτειρά του Ζουμπάτα και ώρισε να τιμάται η μνήμη του, κάθε χρόνο εκεί, την δεύτερη Κυριακή του Ιουλίου.
Με την συμπλήρωση 200 ετών από της Επαναστάσεως του 1821, ο Εθνοιερομάρτυς Γρηγόριος Δέρκων, κατετάγη επισήμως στις δέλτους των Αγίων. Στη Ζουμπάτα, εθεμελιώθη και ανεγείρεται , ωραιότατος προς τιμήν του Ναός.
Στην Πάτρα η μνήμη του τιμάται στις 3 Ιουλίου και στο χωριό του, την β’ Κυριακή του Ιουλίου, εκάστου έτους.
Έτσι την Κυριακή 12 Ιουλίου ε. ε, ο Μητροπολίτης , ανήλθε στη Ζουμπάτα και ελειτούργησε στον Ιερό Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, επί τη Ιερά Μνήμη του Αγίου Γρηγορίου Δέρκων. Πλήθος πιστών, συμμετείχε στους λαμπρούς εορτασμούς (Θεία Λειτουργία, Λιτανεία, κατάθεση στεφάνων). Παρέστησαν, ο Αντιπεριφερειάρχης κ. Φωκίων Ζαΐμης, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Πατρών κ. Χρίστος Πατούχας, ο Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Μοίρα – Ζουμπάτας κ. Κωνσταντίνος Αγγελόπουλος, τον οποίον ευχαρίστησε ιδιαιτέρως ο Σεβασμιώτατος για την δραστηριότητα του και την συνεργασία του με την Ιερά Μητρόπολη, ο Πρόεδρος της Κοινότητος Μοίρα – Ζουμπάτας, Πρόεδροι άλλων Συλλόγων και Εκπρόσωποι Αρχών και Φορέων.
Στην ομιλία του ο Μητροπολίτης , εξήρε την προσωπικότητα του μαρτυρικού και, Αγίου Ιεράρχου, μίλησε για τις θυσίες του Κλήρου και την προσφορά της Εκκλησίας, στον υπέρ της πίστεως και της ελευθερίας της Ελλάδος αγώνα, κατά τα μαύρα χρόνια της Τουρκοκρατίας και στην ανάγκη διατήρησης ζωντανής της μνήμης και της Ιεράς παρακατάθηκης, την οποίαν εκείνοι μας άφησαν.
Ματά την Θεία Λειτουργία, σχηματίστηκε λιτανευτική πομπή, με την Εικόνα του Αγίου Γρηγορίου Δέρκων, η οποία κατέληξε στον τόπο, όπου η προτομή του Εθνοιερομάρτυρος. Εκεί ανεπέμφθη δέησις, κατετέθησαν στέφανοι και εψάλη ο Εθνικός Ύμνος.
